Arabuluculuk Sistemi ve Başarı Oranı
Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, yaptığı yazılı açıklamada arabuluculuğun Türk hukuk sistemine 2013 yılında entegre edildiğini ve zamanla bu sistemin geliştirilerek yaygınlaştırıldığını vurguladı. Bakan Tunç, bu süreçte, mahkemelerdeki dosyaların dostane bir şekilde çözüme kavuşturulmasının sağlandığını belirtti. “Yargıda alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinin geliştirilmesi amacıyla önemli çalışmalar yürütüyoruz. Günümüzde dünya genelinde giderek önem kazanan arabuluculuk ve uzlaştırma mekanizmalarının, köklü kültürümüzle de örtüşen bir şekilde daha da geliştirilmesi için çabalarımızı sürdürüyoruz,” diye ekledi. 2013’ten bu yana arabuluculuk yoluyla 6 milyondan fazla uyuşmazlık çözülürken, müzakereleri tamamlanan 4 milyondan fazla dosya anlaşmayla sonuçlandı. Bu sistemin sağladığı avantajlarla, vatandaşların daha barışçıl, dostane ve hızlı bir şekilde haklarına kavuşmalarını amaçlıyoruz.
BAŞARI ORANI YÜZDE 65
Bakanlıktan yapılan açıklamalara göre, arabuluculuk uygulaması; iş uyuşmazlıklarında 1 Ocak 2018, ticari uyuşmazlıklarda 1 Ocak 2019 ve tüketici uyuşmazlıklarında ise 28 Temmuz 2020’den itibaren zorunlu hale getirilmiştir. İhtiyari arabuluculuk ise 14 Kasım 2013’te hukuk sistemine dahil edilmiştir. Şu ana kadar toplamda 6 milyon 444 bin 988 dosya arabuluculuk sistemine kaydedilmiştir. Bu dosyalardan müzakeresi tamamlanan 6 milyon 223 bin 211’inden 4 milyon 72 bin 786’sı, anlaşma ile çözüme kavuşmuştur. Bu başarı oranı, anlaşma sağlanan dosyalar için %65 olarak belirlenmiştir.
KİRA UYUŞMAZLIKLARINDA BAŞARI ORANI YÜZDE 47
İş uyuşmazlıkları kapsamında müzakeresi tamamlanan 2 milyon 185 bin 432 dosyadan 1 milyon 77 bin 534’ü anlaşmayla sonuçlanarak, başarı oranı %49 olarak kaydedilmiştir. Bu dosyaların ortalama çözüm süresi ise 10 gün gibi kısa bir zaman dilimidir. Ticari arabuluculukta, müzakeresi tamamlanan 839 bin 764 dosyadan 334 bin 440’ı anlaşma ile sonuçlanmış ve %40’lık bir başarı elde edilmiştir. Arabulucular, bu dosyalarda tarafları ortalama 20 günde uzlaştırmayı başarmıştır. Tüketici uyuşmazlıklarında ise uygulamanın başladığı 28 Temmuz 2020 tarihinden itibaren 434 bin 350 dosyada müzakere tamamlanmış ve bu dosyalardan 160 bin 995’i çözüme ulaşmıştır. Bu dosyaların uzlaşma süresi de ortalama 10 gün olarak belirlenmiştir.
1 Eylül 2023 itibarıyla başlayan kira uyuşmazlıkları için arabuluculuk uygulaması çerçevesinde 234 bin 535 dosyada müzakere tamamlanmış ve bu dosyalardan 110 bin 55’i anlaşma ile sonuçlanmıştır. Kira uyuşmazlıklarında arabuluculukta elde edilen başarı oranı ise %47 olarak kaydedilmiştir. İhtiyari arabuluculukta ise müzakeresi tamamlanan 2 milyon 442 bin 282 dosyadan 2 milyon 369 bin 702’sinde anlaşma sağlanmış ve böylece müzakeresi tamamlananların anlaşma oranı %97 olarak belirlenmiştir.