Emekli Askeri Hava Trafik Kontrolörleri Platformu Başkanı Zafer Yeşilgül, Türkiye’de hava trafik yönetiminde yaşanan inisiyatif krizine dikkat çekerek, “Görevi devralmaya hazırız” mesajını verdi. Sivil hava trafik kontrolörlerinin inisiyatif almadan çalışmaya başlaması sonucunda artan rötarlar ve operasyonel sorunlar, hava trafiği alanında ciddi bir tartışma konusu haline geldi. Yeşilgül, emekli askeri hava trafik kontrolörlerinin bu boşluğu doldurabilecek bilgi ve tecrübeye sahip olduklarını vurguladı.
Operasyonel Güvenlikte Askeri Kontrolörlerin Rolü
Yeşilgül, Türkiye’de halen Diyarbakır, Malatya, Konya, Kayseri, Merzifon, Cengiz Topel ve Batman hava sahalarında askeri hava trafik kontrolörlerinin hem sivil hem de askeri trafiği yönettiğini hatırlatarak, bu kriz anında İstanbul ve Ankara başta olmak üzere tüm sivil hava trafiğini devralabilecek yeterli eğitim ve tecrübeye sahip olduklarını belirtti. “Hava sahasında güvenliği tehlikeye atmadan operasyonları sürdürebiliriz” diyen Yeşilgül, yaklaşık 20 yıl boyunca Afganistan’ın Kabil Havalimanı’nda Türk Hava Kuvvetleri kontrolörlerinin sivil ve askeri trafiği başarıyla yönettiğini ve Birleşmiş Milletler tarafından birçok kez takdirle ödüllendirildiğini de sözlerine ekledi.
Rötar ve Uçuş Güvenliği Üzerine Endişeler
Sivil kontrolörlerin inisiyatif almayı bıraktığı bu dönemde, uçuş operasyonlarının ciddi riskler taşıdığını ifade eden Yeşilgül, gecikmelerin artması, operasyonel stres ve trafik yoğunluğu gibi risklerin yanı sıra uçuş güvenliğinin de tehlikeye girebileceğini vurguladı. “Şu anda rötarlar sadece zaman kaybı değil, aynı zamanda uçuş güvenliğini de etkiliyor” diyen Yeşilgül, kontrolörlerin inisiyatif alarak havalimanı kapasitesini %50 artırabildiklerini ancak bunu yapmadıklarında sistemin zorlandığını belirtti.
EUROCONTROL Verileri ve Uçuş Güvenliği Riskleri
EUROCONTROL verilerine göre, inisiyatif alındığı dönemde 15 dakikayı aşan gecikmelerin oranı %23 iken, şu anda bu oran %45’e çıkmış durumda. Yeşilgül’e göre, bu durum sadece havayolu şirketlerini değil, aynı zamanda yolcuların güvenliğini de riske atıyor.
Göreve Hazır Askeri Kontrolörler
Yeşilgül, platformlarına bağlı yaklaşık 1500 emekli askeri hava trafik kontrolörünün sivil havacılıkta yapılacak küçük bir düzenleme ile hemen göreve başlayabileceğini belirtti. “Biz grev kırıcı değiliz, ama ülkemiz zor durumda kalırsa görevi devralmaya hazırız” diyerek, askeri kontrolörlerin devreye girmesiyle hem rötarların hem de güvenlik risklerinin en aza indirilebileceğini söyledi. Yeşilgül ayrıca, Hava Kuvvetleri’nin aktif personel sayısını artırarak gelecekte bu tür krizlerin önüne geçebileceğini de vurguladı.
Hava Trafiği Yönetiminde İnisiyatifin Önemi
Yeşilgül, Bursa, Antalya, Dalaman, Bodrum, Çardak, Çorlu, Erzurum ve Muş gibi meydanlarda askeri ve sivil hava trafik kontrolörlerinin birlikte görev yaptığını hatırlatarak, “Kule’den anons var, görevi devralabiliriz” mesajıyla havacılık otoritelerine ve hükümete çağrıda bulundu. Sivil hava trafik kontrolörlerinin inisiyatif kullanmama kararının özellikle yaz aylarındaki yoğun trafik sırasında daha da büyük problemlere neden olduğunu belirterek, bu durumu sadece bir rötar sorunu olarak görmenin ötesinde, hava trafiği güvenliğini riske atan bir durum olarak değerlendirdi.
