Hava Kirliliği İdiyopatik Pulmoner Fibrozis Riskini Artırıyor
Hava kirliliği, İdiyopatik Pulmoner Fibrozis (İPF) hastalığı riskini önemli ölçüde artırıyor. Türk Toraks Derneği uzmanları, bu konuda halkı bilinçlendirmek amacıyla çeşitli uyarılarda bulundu. İPF, nedeni bilinmeyen bir hastalık olup, düzenli kontroller ve ilaçların doğru kullanımı ile ilerlemesi engellenebilir.
Eylül ayının 3. Pazartesi günü başlayan hafta, İPF farkındalık haftası olarak kabul edilmektedir. Bu vesileyle açıklama yapan Türk Toraks Derneği Merkez Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Çağlar Çuhadaroğlu, hava kirliliğinin bu hastalığın oluşumuna katkıda bulunabileceğine, şiddetini artırabileceğine ve hastaneye yatış oranlarını yükseltebileceğine dikkat çekti.
Metal Tozu, Ahşap Tozu ve Tarım İlaçları Hastalık Riskini Artırıyor
Prof. Dr. Çuhadaroğlu, “Halk arasında akciğer dokusunun sertleşmesi olarak bilinen İdiyopatik Pulmoner Fibrozis, nedeni bilinmeyen, ilerleyici bir akciğer hastalığıdır. Bu hastalıkta, akciğerlerde hava geçişinin sağlandığı ve kanın temizlendiği bölgeler, fibrozis adı verilen bir doku ile kalınlaşır ve gaz geçişi bozulur. Bu durum, hastalarda ilerleyici nefes darlığı ve öksürük gibi yakınmalara yol açar. İPF, genellikle 50 yaş üzerindeki bireylerde, tütün ürünleri kullananlarda ve erkeklerde daha sık görülmektedir.” ifadelerini kullandı.
Son yıllarda yapılan araştırmalar, hava kirliliğinin akciğerdeki fibrozis sürecini başlatmak ve tetiklemek konusunda rol oynadığını göstermektedir. Ortam hava kirleticileri, hastalığın oluşumunu etkileyebilir, şiddetini artırabilir, hastaneye yatışları tetikleyebilir ve ölüm oranlarını da yükseltebilir. Özellikle metal tozu, ahşap tozu, tarım ilaçları ve tarım ile ilgili mesleki maruziyetler, İPF riskini artırmaktadır.
Aşılar ve İlaçlar Aksatılmamalı
Erken tanı, bu hastalık dahil birçok hastalıkta kritik bir öneme sahiptir. İPF hastalarının dikkat etmesi gereken belirtiler konusunda Türk Toraks Derneği Klinik Sorunlar Çalışma Grubu Başkanı Prof. Dr. Züleyha Bingöl, “Kuru öksürük, nefes darlığı ve fiziksel aktivitelerde kısıtlılık, en yaygın belirtilerdir. İPF, ilerleyici bir hastalık olduğu için erken tanı oldukça önemlidir. Erken tanı ile akciğerde kalınlaşmaya neden olan fibroz doku oluşumunu engelleyen anti-fibrotik ilaçların başlanması, oluşmuş hasarı geri döndürmese de hastalığın ilerlemesini yavaşlatabilir.” dedi.
Ayrıca, hastaların tütün ürünlerini kullanıyorsa bırakmaları, pulmoner rehabilitasyon programlarına katılmaları, ilaçlarını düzenli olarak kullanmaları ve zatürre ile grip aşılarını yaptırmaları gerekmektedir. İleri İPF vakalarında akciğer nakli gerekebilir. Bu nedenle, açıklanamayan kuru öksürük ve nefes darlığı şikayeti olan kişilerin bir göğüs hastalıkları uzmanına başvurmaları önerilmektedir.
Son olarak, hastaların çevresel ve mesleki maruziyetlerinin ayrıntılı bir şekilde değerlendirilmesi, İPF patogenezinin ve seyrinin anlaşılmasında büyük önem taşımaktadır. Bu risklerin belirlenmesi ve ortadan kaldırılması, küresel halk sağlığı açısından önemli katkılar sağlayacaktır.” (BSHA – Bilim ve Sağlık Haber Ajansı)
