New York Belediye Başkanı Eric Adams’a Yönelik İddianame
57 sayfalık iddianamenin büyük bir kısmı, Eric Adams ile Türk iş insanları ve Amerika’daki bazı Türk yetkilileri arasındaki karmaşık ilişkiler ağına dayanmaktadır. Bu, görevdeki bir New York Belediye Başkanı için açılan ilk ceza davasıdır. İddianamede, Adams’ın Türkiye ile olan ilişkilerinin 2015 yılında ilçe belediye başkanı olduğu dönemden itibaren başladığı vurgulanmaktadır.
İddianamede temel olarak, Adams’a Türkiye’nin üzerinde nüfuz kurmasına müsaade edecek şekilde hediye ve yasadışı bağış kabul etme suçlamaları yöneltilmektedir. 100 BİN DOLARIN ÜZERİNDE
ABD Savcısı Damian Williams, Adams’ın varlıklı Türk iş insanları ve en az bir Türk yetkiliden aldığı hediyelerin ve seyahat indirimlerinin 100 bin doların üzerinde olduğunu ifade etmektedir. Savcı, bu hediyeler arasında İstanbul’da yat turları, Türk Hava Yolları Business Class biletleri ve lüks restoranlarda yapılan ağırlamaları saymaktadır. Ayrıca, varlıklı bir Türk iş kadınının Adams’a İstanbul’da sahip olduğu lüks bir otelde ücretsiz veya büyük indirimle konaklama imkanı sunduğu belirtilmektedir.
Savcı Williams, “Bunlardan hiçbiri kamuoyuna açıklanmadı” diyerek, bazı durumlarda Adams’ın belgeleri sahteleyerek bu durumu gizlemeye çalıştığını iddia etmiştir. Eğer beş suçlamadan da suçlu bulunursa, Belediye Başkanı Adams, 45 yıla kadar hapis cezası ile karşı karşıya kalabilir. 64 yaşındaki Adams, suçlamaları reddetmekte ve istifa etmeyeceğini belirtmektedir. Ancak, Amerikan siyasetinde önemli isimler istifa çağrısında bulunmaya başlamıştır.
“İHTİYAÇ DUYACAK BİR ÜLKE DEĞİL”
New York’taki iddianame, Türk siyasetinde de geniş yankı uyandırmıştır. CHP lideri Özgür Özel, New York’ta yaptığı açıklamada “Türkevi’nin alarm sisteminde 60’tan fazla kusur tespit edildi. Türk diplomat, Adams’a yapılan iyilikleri anımsatmış” demiştir. Özel, “Türkiye rüşvet vermeye ihtiyaç duyacak bir ülke değil” diyerek durumu eleştirmiştir.
CHP Grup Başkanvekili Gökhan Günaydın ise iddianamede adı kodlanarak geçen beş Türk iş insanının, ABD siyasetine “bağış yapmakta cömert ve hevesli” olmasının arkasındaki motivasyonu merak ettiklerini dile getirmiştir. New York Post gazetesinin 27 Eylül tarihli manşeti, Osmanlı ifadesini de içine alacak şekilde “Büyük Soygun” başlığını taşıyor; bu, aynı zamanda Büyük Araç Soygunu (Grand Theft Auto) isimli oyuna da bir gönderme.
TÜRKEVİ İLE İLGİLİ İDDİALAR
İddianamede, o dönem New York’ta görevli olan bir üst düzey Türk diplomatın adı sıkça geçmektedir. Bu kişinin Rana Abbasova ile iletişimde olduğu iddia edilmektedir. Abbasova’nın, Belediye Başkanı Adams’ın Dış İlişkiler Ofisi’nin protokol direktörü olarak çalıştığı belirtilmektedir. Abbasova ile diplomatın, Adams’ın Türk Havayolları biletleri ve İstanbul’da geçirdiği süre boyunca lüks bir konaklama elde etmesi için görüştükleri öne sürülmektedir.
Bu hediyeler ve indirimler sonrasında, aynı diplomatın Abbasova’ya, New York’taki 36 katlı Türkevi binasıyla ilgili yardım talebinde bulunduğu iddia edilmektedir. İddianameye göre, New York itfaiyesi, binanın yangın güvenliğiyle ilgili kaygılar nedeniyle açılış için onay vermekte direnmiştir. Binanın açılışının Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan‘ın New York ziyareti sırasında yapılması gerektiği için Türk diplomat, Abbasova’ya mesaj atarak “Sıra sizde” dediği öne sürülmektedir. İddianameye göre, Adams sonrasında New York itfaiyesinin yangın güvenliğinden sorumlu yetkililerine baskı yapmış ve binanın açılışı için gereken onayın verilmesini sağlamıştır.
Federal savcılar, “Adams müdahale etti ve gökdelen Türk yetkilinin istediği gibi açıldı” demektedir. Bu binada Türkiye’nin New York’taki Başkonsolosluğu, Birleşmiş Milletler Daimi Temsilciliği ve Merkez Bankası New York Temsilciliği gibi önemli misyonlar bulunmaktadır. İddianamede, o dönemki Türk Büyükelçiliği yetkilisinin, Adams’ın ‘Ermeni Soykırımını Anma Günü’nde bir açıklama yayımlanmaması için güvence aldığı da yer almaktadır.
Savcı Damian Williams, iddianame ile ilgili basın toplantısında Türkevi ile ilgili suçlamaları detaylandırmıştır.
‘BENİM TARZIM TÜRK HAVAYOLLARI’
İddianamede Eric Adams’ın Türk Havayolları ile uçmaktan büyük keyif aldığı ve hatta “Benim uçuş tarzım Türk Havayolları” dediği belirtilmektedir. New York savcılığı, Adams’a toplamda 123 bin dolar değerinde biletleme avantajı sağlandığını öne sürmektedir. Bu avantajların kimi zaman, Business Class’a yükseltme ya da indirimli bilet olarak sağlandığı ifade edilmektedir.
Adams’ın bazı durumlarda Türk Hava Yolları’nın uçmadığı hatlara seyahat etmekten vazgeçtiği iddia edilmektedir. İddianamede, Adams’ın yardımcılarından biriyle havayolu yetkilisi arasındaki bir konuşma da yer almaktadır. Bu konuşmada Adams’a ‘çok pahalı bir bilet’ 50 dolara teklif edilirken, belediye başkanının yardımcısı bu bilet alımının gerçekmiş gibi görünmesi için ‘1000 dolar civarına’ çekilmesini istemiştir.
New York’ta Türk Havayolları yetkilisi olarak çalışan ve daha sonra Adams’ın ekibine katılan bir kişinin de iddianamede adı geçmektedir. Bu kişinin evinin arandığı belirtilmektedir. Bu indirimlerin ve sınıf yükseltmelerin 2016’da başladığı iddia edilmektedir. New York Times gazetesinin 27 Eylül tarihli manşeti ise ‘Adams Rüşvet ve Yolsuzlukla Suçlandı’ şeklindedir.
YASA DIŞI BAĞIŞLAR
New York’taki savcılık, Eric Adams’ın yasa dışı bağış topladığı iddiasını da gündeme getirmiştir. Savcılığa göre, Adams’a yabancı ülkelerden bağışlar “kaçakçılıkla” sisteme sokulmuştur. Bunun yapılabilmesi için bağışların ABD vatandaşı kişiler tarafından yapılır gibi gösterildiği iddia edilmektedir. Bu bağışlar arasında başka bir Türk vatandaşının ismi öne çıkmaktadır.
İnternet sitesinde kendisini gazeteci, marka temsilcisi ve influencer olarak tanıtan bu kişinin bağışlarla ilgili aracılık yaptığı öne sürülmektedir. Bu kişi ile Rana Abbasova arasındaki bir bağış konuşması da iddianamede yer almaktadır. İkili arasındaki konuşmada Abbasova, ABD dışı bağışlar konusunda Adams’ın ‘üzerine kir bulaşmaması için’ dikkatli olmak isteyeceğini öngörmektedir. Ancak Adams’ın Abbasova’ya da ‘sürpriz’ olacak şekilde bu bağışları kabul ettiği iddia edilmektedir.
Aynı Türk vatandaşı ile Abbasova ve Eric Adams’ın, seçim sonrası bir restoranda buluştukları da iddia edilmektedir. Bu buluşmada yeni bağışların gündeme geldiği ve Türk vatandaşının 2025 seçimleri için de bağış önerisinde bulunduğu öne sürülmektedir. Adams’ın bu teklife sıcak yaklaştığı kaydedilmektedir. New York savcılığının Adams’ın Türk vatandaşlarıyla kurduğu ilişkileri uzun süredir izlediği iddianameden anlaşılmaktadır.
Aynı Türk vatandaşının, Adams’ın 2021’de seçilmesi sonrası, bir başka iş insanı ile yaptığı konuşma da iddianamede yer almaktadır. Bu konuşmada bu kişi, “Ankara’daki büyüklerimize gidip, bunu nasıl ülkemizin lobi faaliyetlerine olumlu yansıtabiliriz konuşacağım” demektedir. ABD Savcısı Damian Williams, 2018’de başlayan bu yasa dışı bağış görüşmelerinin 2021 sonlarına kadar sürdüğünü iddia etmektedir. 2023’e gelindiğinde ise Başkan Adams’ın bu bağış ilişkilerini yeni seçim kampanyası için yeniden kurmaya çalıştığı öne sürülmektedir.
