Pari Dukoviç’in İlk Kişisel Sergisi İstanbul’da
Rumen asıllı usta fotoğrafçı Pari Dukoviç, Türkiye’deki ilk kişisel sergisini geçtiğimiz çarşamba günü İstanbul’da açtı. Yunanistan’ın İstanbul Başkonsolosluğu’nun Taksim’deki tarihi Sismanoglio Megaro binasında 23 Ekim’e kadar ziyarete açık olan “İstanbul’dan New York’a: Bir Fotoğrafçının Yolculuğu” isimli sergi, sanatseverleri bekliyor.
Sergide, 1990’ların sonundaki İstanbul’un sokaklarından New York’un ikonik gökdelenlerine kadar uzanan bir yolculuk sunuluyor. Toplamda 74 eser yer alıyor. Bu eserler arasında, İstanbul’un tarihi sokaklarında oyun oynayan çocuklar, ABD başkanları ve dünya çapında tanınan sanatçıların fotoğrafları yer alıyor. Ziyaretçiler serginin kapısından içeri adım attıklarında, çoğu siyah-beyaz olan İstanbul fotoğraflarıyla karşılaşıyor ve ilerledikçe New York’un parlayan caddeleri ve mimarisiyle buluşuyorlar.
Dukoviç, fotoğraflarında sıradışı ışık ve kadraj kullanarak İstanbul’un simgelerini farklı bir açıdan yakalıyor. New York fotoğraflarında ise bu kozmopolit şehrin kalabalığını ve canlı renklerini sergiliyor.
Canlı Renklerin Büyüsü
Sergiyi gezen ziyaretçiler, dünyanın en etkili isimlerinin rengarenk portreleriyle karşılaşıyor. Dergi kapakları, röportajlar ve moda çekimlerinde yer alan bu portreler, ziyaretçilerin en çok ilgisini çeken kısımlar arasında. Çok sayıda ziyaretçi, canlı renklerin kıyafet ve fonlara yansıtılarak tercih edildiği portreleri görünce telefonlarına sarılıyor ve eserlerle fotoğraf çektiriyor. Alternatif pop sanatçısı Billie Eilish’in 2021’de TIME dergisine kapak olduğu fotoğraf önünde ise ziyaretçiler uzun kuyruklar oluşturuyor.
Sanat ve Tutku
1984 yılında İstanbul’da doğan sanatçı Dukoviç ile İstanbul-New York hattındaki fotoğraf yolculuğunu, portre çekimlerini ve İstanbul tutkusunu konuştuk. İlk fotoğraf makinesini 8 yaşında, babasının verdiği bir hediye olarak eline alan Dukoviç, o dönemde İstanbul’u siyah-beyaz fotoğraflamakla başlamış. Aynı yıl İstanbul’u ziyaret eden Edinburgh Dükü Prens Phillip’in fotoğrafını çeken Dukoviç, o gün fotoğrafçı olmak istediğine karar vermiş. Dukoviç, “Her zaman sevdiğim fotoğrafları çekebilmeye odaklanmak istedim. Bu tutkuyla devam edersem, bu yolun beni gerektiği gibi yönlendireceğini düşündüm. Bu nedenle sergide portrelerini gördüğünüz o insanların karşısına çıkabildim. Dergiler bana güven sağladı, yol gösterdi. Bu yolla da Beyaz Saray’a kadar gittim” dedi.
Yaratıcılık ve Çocuk Ruhunu Koruma
Dukoviç, fotoğraflarında çocuksu ruhu yitirmemenin önemine vurgu yaparak, “Çocukların en doğal eylemi oynamaktır. Sanat yapmak da yaratıcılıkla birlikte bir oyundur. Bu ruhla devam ettikçe sanatçı, kendini geliştirme fırsatı buluyor” ifadeleriyle sanatına yaklaşımını özetledi. Sergide son yıllarda milyonlarca gencin dinlediği şarkıcı Taylor Swift, dünyanın en zenginlerinden Jeff Bezos ve ABD Temsilciler Meclisi’nin eski başkanı Nancy Pelosi gibi tanınmış kişilerin fotoğrafları da bulunmaktadır.
Portre çekimlerinde unutamadığı anılardan bahseden Dukoviç, ABD’li jazz ve R&B sanatçısı Stevie Wonder ile yaptığı çalışmayı anlattı. Dukoviç, stüdyoya girdiğinde görme engelli müzisyenle tek paylaşımının birbirlerinin enerjisi olduğunu belirtti. Bu enerji sayesinde sanatçının güvenini kazandığını ifade eden Dukoviç, çalıştığı isimlerle kurduğu bağın fotoğrafa yansıdığını vurguladı.
İstanbul ve New York’un Benzerlikleri
Dukoviç, sıkça göç alan kozmopolit metropoller İstanbul ve New York hattındaki deneyimini ve buralarda gördüğü benzerlikleri şöyle anlattı: “İki büyüleyici kent de tam bir kültür harmanı. İkisi de bir ülkenin kalbinin attığı metropoller. Benim için İstanbul’un enerjisi buydu. Bu enerjiden dolayı New York’a da bir yakınlık hissettim. New York’un görkemli gökdelenlerini, onların içinde bulunan insanların rüyalarını tanımak ve ABD’de dedikleri gibi Amerikan rüyasını gerçekleştirmek istedim…”
Hayranlık duyduğu İstanbul’u bir fotoğraf sanatçısı gözünden değerlendiren Dukoviç, “İstanbul’un ışığı, mimarisi ve atmosferi sayesinde gerçek bir şeyi metafora dönüştürebiliyor” ifadelerini kullandı. İstanbullu ziyaretçilerin ilgisinden memnun olduğunu aktaran Dukoviç, kentle yıllar sonra tekrar temas kurduğunu ve yeni çalışmalarla bu bağı sürdürmek istediğini dile getirdi.
TIME Dergisi ve Başarılar
İstanbul’un ardından New York’a giden ve 2006’da orada fotoğrafçılık eğitimini tamamlayan Dukoviç, 2012’de 100 yıllık The New Yorker dergisinin en genç kadrolu fotoğrafçısı oldu. Amerikan fotoğrafçılık dergisi Photo District News, Dukoviç’i 2011’de dünyada takip edilmesi gereken 30 fotoğrafçı listesine aldı. TIME dergisinin dokuz kapağını fotoğrafları ile süsleyen Dukoviç’in son çalışmalarından Balenciaga için çektiği moda fotoğrafları American Photography tarafından “2023’ün fotoğrafı” seçildi. Üç ABD başkanını fotoğraflayan Dukoviç, aynı zamanda Barack Obama’nın 2020’de yayımlanan anı kitabı “Vaat Edilmiş Topraklar”ın kapak fotoğrafını çekti. Sergi, her gün 12.00-17.00 saatleri arasında ziyaretçilerini bekliyor.
