Reklam Kurulu Toplantısı ve Alınan Kararlar
Reklam Kurulu, 10 Eylül 2024 tarihinde gerçekleştirilen 349 sayılı toplantısında, tüketicileri yanıltan ve aldatıcı nitelikteki birçok reklam ve ticari uygulamaya dair önemli kararlar aldı. Toplantının ana gündemini, çevrimiçi kullanıcı ara yüzlerinde sıkça karşılaşılan, tüketicileri çıkarlarına en uygun olmayan seçimleri yapmaya yönlendiren, aldatan, zorlayan veya manipüle eden, uluslararası literatürde ‘karanlık ticari tasarımlar’ olarak adlandırılan aldatıcı uygulamalar oluşturdu.
Bu bağlamda, tüketicilere önceden belirlenmiş olan bazı abonelik paketlerinin sunumu, güncellenen üyelik sözleşmelerinde ‘kabul etme’ seçeneğinin ‘reddetme’ seçeneğine göre daha belirgin hale getirilmesi gibi manipülatif unsurlar detaylı bir şekilde değerlendirildi. Ayrıca, tüketicilerin istedikleri abonelik paketini yükseltmeden ‘satın alma’ işlemlerini tamamlamalarını zorlaştıran kullanıcı ara yüzü tasarımlarının kullanılması gibi uygulamalar da toplantıda ele alındı.
Toplantıda, şeffaf kriterler ve sayısal veriler ortaya konmadan belirli abonelik paketlerinin popüler olduğu yönünde yapılan abartılı vurgular ile ücretsiz deneme fırsatları sunulurken, tüketicilerden ödeme yöntemi bilgilerinin zorunlu olarak istenmesi gibi uygulamaların da tüketici iradesini olumsuz yönde etkileyen yanıltıcı ticari yöntemler olduğu ifade edildi.
22 Milyon 414 Bin 861 Lira İdari Para Cezası
Bu tür yanıltıcı uygulamalarda bulunan firmalara idari yaptırımlar uygulanmasına karar verildi. Bu kapsamda, toplam 144 dosyadan 118’i mevzuata aykırı bulunarak, söz konusu reklam ve ticari uygulamalar hakkında durdurma cezası ile birlikte toplam 22 milyon 414 bin 861 lira idari para cezası uygulanmasına hükmedildi.
Reklam Kurulu, yılın ilk 9 ayında toplam bin 340 dosya hakkında görüş ve değerlendirmelerde bulunurken, aldatıcı reklam veya haksız ticari uygulama olduğu tespit edilen bin 173 dosya hakkında durdurma cezası ile birlikte toplam 187 milyon 456 bin 473 lira idari para cezası uygulanmış bulunmaktadır. Reklam Kurulu’nun, tüketicilerin farklı sektörlerde dijital mecralarda karşılaşmış oldukları aldatıcı ticari tasarımlara yönelik incelemelerinin devam ettiği bildirildi.
