Son günlerde Kathimerini gazetesinde, S400 hava savunma sisteminin İncirlik Hava Üssü’nün Amerika Birleşik Devletleri’ne ait bölümünde ABD kontrolü altında bulundurulması karşılığında Türkiye’ye F35 tedariğinin uygun görüleceğine dair haberler yer aldı. Aynı gazetede, Türk tarafının bu öneriye sıcak bakmadığı ancak görüşmelerin devam ettiği bilgisi de mevcut. Bu tür önerilerin farklı içeriklerle gündeme gelmeye devam edeceği anlaşılmaktadır.
Geçtiğimiz dönemde; Hükümetin hava savunma sistemi tedarik projesini yanlış yönettiği, nitelik açısından uygun sistemlerin seçilip yeterli miktarda tedarik edilmediği, tedarik edilen S400 sistemi nedeniyle yaptırımlara maruz kalındığı ve birçok savunma projemizin sekteye uğradığı gerçeği gözler önüne serilmektedir. Milli hava savunma sistemi ve KAAN MMU projelerine çok geç başlanması, bu sıkıntıların esas nedenini ortaya koymaktadır. Bu kapsamda, S400 tedariki hiçbir teknoloji transferi ya da yerli katkıya vesile olmamıştır.
Türkiye, 2000’lerin sonlarından itibaren belirli bir yol haritası doğrultusunda geliştirdiği hava savunma sistemi “Siper” ile önemli bir aşama kaydetmiştir. “Siper”, teknoloji ve konsept olarak S400’den çok daha ileri bir sistemdir ve daha yeni nesil özellikler taşımaktadır. Ancak, “Hisar ve Siper Hava Savunma Sistemleri”ne aktarılması gereken kaynaklar maalesef S400 için harcanmıştır.
F35 programından çıkarılmasıyla birlikte Türk Hava Kuvvetleri’nin modernizasyon planları da olumsuz etkilenmiştir. Bu durum, bölgemizdeki mukayeseli hava üstünlüğünün kaybedilmesine yol açmıştır. F35, düşük harbe hazırlık seviyesi, güncelleme sorunları ve lojistik tedarik destek sistemindeki merkezi yapı nedeniyle tam harekat bağımsızlığı bulunmayan bir uçak olarak değerlendirilmektedir. Ancak, içerdiği yüksek teknoloji sayesinde Türk havacılık endüstrisine önemli katkılar sağlayabileceği, doktrin hazırlama ve MMU Kaan’ın geliştirilmesinde büyük etkileri olabileceği de göz ardı edilmemelidir.
İşletme maliyetleri ve ABD’ye bağımlılık nedeniyle F35’in elde bulundurulması sorunlu bir durum yaratmaktadır. Bununla birlikte, yüksek teknoloji ve radarda düşük görünürlük özellikleri nedeniyle muhtemel düşman devletlerin bu tür bir sisteme sahip olması daha büyük bir tehdit oluşturmaktadır. Tüm bu değerlendirmeler ışığında, müteakip dönemde benzer öneri ve taleplerin gündeme gelebileceği açıktır.
- Envanterimizdeki bir silah sistemini başka bir devletin kontrolüne devretmek, egemenlik haklarımızın ihlaline yol açacak bir durum teşkil eder.
- İktidarın yanlış politika ve seçimleri nedeniyle yaptırımlara maruz kalmamız ve projelerin gecikmesi, milli güvenliğimize büyük zarar vermiştir.
- Bu zafiyetin sorumluluğunun siyaseten kabul edilmesi gerekmektedir.
Olumlu ve olumsuz faktörler dikkate alındığında, F35 tedariğine ilişkin detayların, harekat ihtiyaç makamı olan Hava Kuvvetleri Komutanlığı tarafından siyasi etki altında kalmaksızın yeniden değerlendirilmesi, bir karar verilmesi ve bu konunun artık sonlandırılması zorunludur. Bu değerlendirme neticesinde verilecek karar çerçevesinde S400’ler için hal tarzlarının belirlenebileceği, Kaan MMU projesine yönelik odaklanma ve konsantrasyonun hiçbir durumda kesinlikle kaybedilmemesi gereken önemli hususlar arasında yer almaktadır.
