12 Eylül, Miladi takvime göre yılın 255. (artık yıllarda 256.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 110 gün vardır.
Demiryolu
- 12 Eylül 1869 Osmanlı Hükümeti, Talabot başkanlığındaki yeni şirketi kabul etti.
Olaylar
- MÖ 490 – Atina ile Ahameniş ordusu arasında Maraton Muharebesi gerçekleşti.
- 1331 – Fransa Kralı VI. Filip, Monako’yu Grimaldi ailesine iade etti. Aile bu tarihten beri aralıksız olarak (II. Dünya Savaşı’ndaki İtalyan ve Alman işgalleri hariç) Monako’da hüküm sürmüştür.
- 1847 – Meksika-Amerika Savaşı’nın bir parçası olan Chapultepec Muharebesi başladı.
- 1937 – Dersim İsyanı’nın lideri Seyit Rıza teslim oldu. Seyit Rıza, yargılama sonucu 15 Kasım’da idam edildi.
- 1940 – Fransa’da 4 genç, 17 bin yıllık resimlerin bulunduğu Lascaux mağarasını keşfetti.
- 1943 – Benito Mussolini, Alman komandoları tarafından Gran Sasso’da tutuklu bulunduğu otelden kurtarıldı ve uçakla Viyana’ya getirildi.
- 1953 – Nikita Kruşçev, Sovyetler Birliği Komünist Partisi Birinci Sekreterliği’ne seçildi.
- 1956 – 6-7 Eylül Olayları davası başladı.
- 1959 – Sovyetler Birliği, Luna 2 roketini aya fırlattı.
- 1963 – Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında ortaklık antlaşması imzalandı.
- 1970 – Filistinli gerillalar; ABD, İsviçre, Birleşik Krallık ve Almanya’ya ait dört uçağı kaçırdılar. Gerillalar, uçaklardan üçünü Ürdün çölünde havaya uçurdular ve yolcuları rehin aldılar.
- 1975 – Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komisyonu, Kıbrıs konusunda Türkiye aleyhine karar verdi.
- 1977 – 32. Uluslararası Halk Oyunları Yarışması, Fransa’nın Dijon kentinde yapıldı.
- 1980 – 12 Eylül Darbesi: Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren, Kuvvet Komutanları ve Jandarma Genel Komutanı’ndan oluşan Millî Güvenlik Konseyinin liderliğinde Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından emir komuta zincirine uyularak yönetime el koyuldu.
- 1993 – Akit gazetesi yayımlanmaya başladı.
- 1996 – Ankara’ın Batıkent semtinde meydana gelen bombalı saldırıda, Ankara’nın Beypazarı kütüğüne kayıtlı Serkan Geniş olay sırasında öldü.
- 2006 – Diyarbakır’ın Bağlar beldesinde meydana gelen bombalı saldırıda, 8’i çocuk olmak üzere 10 kişi öldü ve 15 kişi de yaralandı.
- 2008 – Metallica’nın 9. stüdyo albümü Death Magnetic piyasaya sürüldü.
- 2010 – Anayasa değişikliği ile ilgili olarak anayasa değişikliği referandumu yapıldı. Sandıktan sonuç olarak “EVET” kararı çıktı.
- 2013 – Duman müzik grubu, Darmaduman albümünü çıkardı.
- 2021 – Sibirya Hafif Havacılık Uçuşu 51, Kazachinskoye Havaalanı’ndaki pistin yakınında düştü, dört kişi öldü
Doğumlar
- 1492 – Lorenzo di Piero de’ Medici, Floransa yöneticisi ve Urbino Dükü (ö. 1519)
- 1494 – I. François, 1515 ile 1547 yılları arasında hüküm süren Fransa Kralı (ö. 1547)
- 1777 – Henri Marie Ducrotay de Blainville, Fransız bilim insanı (ö. 1850)
- 1852 – Herbert Henry Asquith, İngiliz siyasetçi (Başbakanlık ve İçişleri Bakanlığı yapmış) (ö. 1928)
- 1880 – H. L. Mencken, Alman asıllı Amerikalı gazeteci, denemeci, dergi editörü, yazar ve Amerikan kültürü eleştirmeni (ö. 1956)
- 1882 – Ion Agârbiceanu, Rumen yazar (ö. 1963)
- 1885 – Heinrich Hoffmann, Adolf Hitler’in resmi fotoğrafçısı ve yayıncısı (ö. 1957)
- 1888 – Maurice Chevalier, Fransız şarkıcı ve sinema oyuncusu (ö. 1972)
- 1894 – Kyūichi Tokuda, Japon komünist devrimci, siyasetçi ve hukukçu (ö. 1953)
- 1897 – Irène Joliot-Curie, Fransız bilim insanı (ö. 1956)
- 1902 – Juscelino Kubitschek, Brezilyalı siyasetçi (ö. 1976)
- 1913 – Jesse Owens, Amerikalı atlet (ö. 1980)
- 1914 – Desmond Llewelyn, Galli oyuncu (ö. 1999)
- 1921
- Stanislaw Lem, Polonyalı yazar (ö. 2006)
- Turgut Cansever, Türk mimar, şehir plancısı ve düşünür (ö. 2009)
- 1924 – Amilcar Cabral, Afrikalı ziraat mühendisi, yazar, marksist ve vatansever siyasetçi (ö. 1973)
- 1927 – Mathé Altéry, Fransız şarkıcı
- 1931
- Ian Holm, İngiliz oyuncu (ö. 2020)
- Silvia Pinal, Meksikalı sinema ve tiyatro oyuncusu ve yapımcı
- 1939 – Pablo McNeil, Jamaikalı eski kısa mesafe koşucusu ve şimdilerde kısa mesafe koşu antrenörü (ö. 2011)
- 1940 – Linda Gray, Amerikalı aktris, model ve yapımcı
- K. V. Tirumalesh, Hintli yazar, şair, eleştirmen ve akademisyen (ö. 2023)
- 1941 – Çetin İnanç, Türk rejisör
- 1943 – Michael Ondaatje, Sri Lanka asıllı Kanadalı şair ve romancı
- 1944 – Barry White, Amerikalı şarkıcı (ö. 2003)
- 1945 – Milo Manara, İtalyan çizgi roman sanatçısı
- 1948 – Aziz Kocaoğlu, Türk siyasetçi (2004-2019 yılları arasında İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkanı)
- 1949 – İrina Rodnina, Rus eski artistik patenci
- 1951
- Bertie Ahern, İrlandalı siyasetçi
- Joe Pantoliano, Amerikalı film ve televizyon oyuncusu
- 1952 – Neil Peart, Kanadalı müzisyen (ö. 2020)
- 1954
- Gülsin Onay, Türk piyanist
- Zeynep Değirmencioğlu, Türk sinema oyuncusu
- 1956 – Leslie Cheung, Hong Konglu şarkıcı ve oyuncu (ö. 2003)
- 1957
- Hans Zimmer, Alman, film müziği bestecisi ve albüm yapımcısı
- Rachel Ward, İngiliz sinema ve dizi oyuncusu
- Vojtěch Lindaur, Çek gazeteci, eğitimci ve müzik yapımcısı (ö. 2018)
- 1958 – Rıfat Benli, Türk eski futbolcu
- 1959 – Sigmar Gabriel, Alman siyasetçi
- 1960
- Hüsnü Çöllü, Türk siyasetçi
- Road Warrior Animal, Amerikalı profesyonel güreşçi
- 1961 – Mylène Jeanne Gautier, Fransız müzisyen
- 1962 – Sunay Akın, Türk şair, yazar, gazeteci ve araştırmacı
- 1963 – Michael McElhatton, İrlandalı oyuncu ve yazar
- 1964 – Tomás Bulat, Arjantinli ekonomist, gazeteci ve yazar (ö. 2015)
- 1965
- Ahmet Mümtaz Taylan, Türk oyuncu ve yönetmen
- Seden Gürel, Türk şarkıcı
- 1966 – Ben Folds, Amerikalı şarkıcı ve söz yazarı
- 1967 – Louis C.K., Amerikalı komedyen, oyuncu, yapımcı, yönetmen ve metin yazarı
- 1968 – Paul F. Tompkins, Amerikalı komedyen, oyuncu ve yazar
- 1969 – Ángel Cabrera, Arjantinli golfçü
- 1971 – Chandra Sturrup, Bahamalı kısa mesafe koşucusu
- 1973 – Paul Walker, Amerikalı oyuncu (ö. 2013)
- 1974 – Nuno Valente, Portekizli eski millî futbolcu
- 1976 – Maciej Żurawski, Polonyalı eski futbolcu
- 1978 – Ben McKenzie, Amerikalı oyuncu
- 1979 – Abbas Ahmed Atvi, Lübnanlı futbolcu
- 1980 – Yao Ming, Çinli basketbolcu
- 1981 – Jennifer Hudson, Oscar ödüllü, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı
- 1982 – Zoran Planinić, Hırvat kökenli profesyonel basketbolcu
- 1983
- Frank Dukes, Kanadalı plak yapımcısı, söz yazarı ve DJ
- Júnior Díaz, Kosta Rikalı milli futbolcu
- 1984
- Akiko Niwata, Japon milli futbolcu
- Sevtap Özaltun, Türk oyuncu
- 1985
- Burak Aksak, Türk yönetmen, senarist ve dizi oyuncusu
- İsa Demir, İsveçli-Türk futbolcu
- 1986
- Alfie Allen, İngiliz oyuncu
- Yuto Nagatomo, Japon millî futbolcu
- Dimítrios Régas, Yunan kısa mesafe koşucusu
- Emmy Rossum, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı
- 1987 – Yaroslava Shvedova, Rus asıllı Kazak profesyonel tenisçi
- 1988 – Murat Yılmaz, Türk futbolcu
- 1989 – Kim Min-je, Güney Koreli futbolcu
- 1991
- Thomas Meunier, Belçikalı millî futbolcu
- Ece Seçkin, Türk şarkıcı
- Mike Towell, İskoç boksör (ö. 2016)
- 1992 – Shuma Kusumoto, Japon futbolcu
- 1993 – Resul Özgen, Türk futbolcu
- 1994
- Elina Svitolina, Ukraynalı profesyonel tenisçi
- RM, Güney Koreli rapçi
- Thessaly Zimmerman, Arubalı manken
- Go Won-hee, Güney Koreli aktris
- Yunus Emre Yalçın, Türk futbolcu
- Nicolás Orsini, Arjantinli futbolcu
- 1997 – Derin Yaya, Türk basketbolcu
- 1998 – Liam Walsh, İngiliz profesyonel ragbi birliği oyuncusu
- 1999
- Katarina Lazović, Sırp voleybolcu
- Choi Yoo-jung, Koreli şarkıcı ve rapçi
Ölümler
- 1185 – I. Andronikos, Bizans İmparatoru (d. 1118)
- 1362 – VI. İnnocentius; gerçek adı ile Étienne Aubert, Papa (d. 1282 ya da 1295)
- 1612 – IV. Vasili, Rus Çarı (d. 1552)
- 1764 – Jean-Philippe Rameau, Fransız barok besteci (d. 1683)
- 1819 – Gebhard Leberecht von Blücher, Prusyalı Generalfeldmarschall (d. 1742)
- 1869 – Peter Roget, İngiliz hekim ve dilbilimci (d. 1779)
- 1889 – Fustel de Coulanges, Fransız tarihçisi (d. 1830)
- 1906 – Ernesto Cesàro, İtalyan matematikçi (d. 1859)
- 1907 – İlia Çavçavadze, Gürcü edebiyatı ve siyasal yaşamının 19. yüzyılda en önde gelen adı (d. 1837)
- 1919 – Leonid Andreyev, Rus dışavurumcu yazar (d. 1871)
- 1941 – Eugen von Schobert, Alman general (d. 1883)
- 1961 – Carl Hermann, Alman Kristalografi profesorü (d. 1898)
- 1967 – Vladimir Bartol, Sloven yazar (d. 1903)
- 1968 – Tommy Armour, İskoç-Amerikalı golfçü (d. 1894)
- 1974 – Bedri Böke, Türk asker ve binici (d. 1920)
- 1977 – Steve Biko, Güney Afrikalı halk önderi (ırk ayrımına karşı mücadele eden) (d. 1946)
- 1981 – Eugenio Montale, İtalyan şair ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (d. 1896)
- 1990 – Mustafa Düzgünman, Türk ebru sanatçısı (d. 1920)
- 1992 – Anthony Perkins, Amerikalı oyuncu (d. 1932)
- 1993 – Raymond William Stacy Burr, Kanadalı oyuncu (d. 1917)
- 1994 – Tom Ewell, Amerikalı oyuncu (d. 1909)
- 1994 – Boris Borisovich Yegorov, Rus kozmonot (d. 1937)
- 1995 – Jeremy Brett, İngiliz aktör (d. 1933)
- 1996 – Ernesto Beckmann Geisel, Brezilyalı asker ve siyasetçi (d. 1907)
- 2003 – Johnny Cash, Amerikalı müzisyen (d. 1932)
- 2004 – Max Abramovitz, Amerikalı mimar (d. 1908)
- 2008 – David Foster Wallace, Amerikalı roman, deneme ve kısa öykü yazarı (d. 1962)
- 2009 – John Albert Kramer, Amerikalı tenisçi (d. 1921)
- 2009 – Norman Ernest Borlaug, Amerikalı tarım bilimci (d. 1914)
- 2010 – Claude Chabrol, Fransız film yönetmeni (d. 1930)
- 2012 – Tom Sims, Snowboard dünya şampiyonu ve aynı zamanda snowboard’un mucidi (d. 1963)
- 2012 – Christopher Stevens, Amerikalı diplomat ve avukat (d. 1960)
- 2012 – Sidney Watkins, İngiliz nörocerrah (d. 1928)
- 2013 – Ray Milton Dolby, Amerikalı Ses kayıt teknolojisi mucidi mühendis ve iş insanı (d. 1933)
- 2013 – Otto Sander, Alman oyuncu (d. 1941)
- 2014 – Atıf Muhammed Ebeyd, Mısırlı politikacı (d. 1932)
- 2014 – Salah El Mahdi, Tunuslu müzikolog, orkestra şefi, besteci, flütçü, müzik eleştirmeni ve hâkim (d. 1925)
- 2016 – Ali Cevan, İranlı fizikçi (d. 1926)
- 2017 – Siegfried Köhler, Alman orkestra şefi ve klasik müzik bestecisi (d. 1923)
- 2017 – Edith “Edie” Windsor, Amerikalı LGBT hakları savunucusu (d. 1929)
- 2018 – Shlomo Aronson, İsrailli tarihçi ve siyaset bilimci (d. 1936)
- 2018 – Rachid Taha, Cezayirli şarkıcı (d. 1958)
- 2019 – Samiuela ‘Akilisi Pōhiva, Tongalı siyasetçi (d. 1941)
- 2020 – Nevid Efkâri, idam edilen İranlı güreşçi (d. 1993)
- 2020 – Jean-Claude Annaert, Fransız bisiklet yarışçısı (d. 1935)
- 2020 – Joaquín Carbonell, İspanyol şarkıcı-söz yazarı, gazeteci ve şair (d. 1947)
- 2020 – Carlos Casamiquela, Arjantinli ziraat mühendisi ve bakan (d. 1948)
- 2020 – Didier Lapeyronnie, Fransız sosyolog ve akademisyen (d. 1956)
- 2020 – Azmi Muhammed Mücahid, Mısırlı voleybolcu (d. 1950)
- 2020 – Kâtip Şadi, Görele ilçesinin Derekuşçulu köyünde doğmuş kemençe ustası ve sanatçısı (d. 1932)
Tatiller ve özel günler
- Dünya İlkyardım Günü
