RayHaber - Tarihte Bugün: Rusya’da İlk Tiyatro Kuruldu

Tarihte Bugün: Rusya'da İlk Tiyatro Kuruldu - RayHaber

10 Eylül, Miladi takvime göre yılın 253. (artık yıllarda 254.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 112 gün vardır.

Demiryolu

10 Eylül 1870 Haydarpaşa-İzmit demiryolunun ön keşif çalışmaları başladı.

Olaylar

1509 – Osmanlı İmparatorluğu’nun başkenti İstanbul’da “Küçük Kıyamet” olarak adlandırılan 7.2 M_s (± 0.8) büyüklüğünde bir deprem meydana geldi.
1515 – Diyarbakır Kuşatması: Diyarbakır, Osmanlı egemenliğine girdi.
1623 – IV. Murat tahta çıktı.
1756 – Rusya’da ilk tiyatro kuruldu.
1855 – Osmanlı İmparatorluğu’nda ilk telgraf haberleşmesi başladı.
1875 – Ruslar, Hokand’ı işgal etti.
1882 – Almanya’da ilk Antisemitizm konferansı açıldı.
1905 – İngiltere futbol kulübü olan Crystal Palace FC kuruldu.
1918 – İngiliz savaş muhabiri Charles Repington, o sırada sürmekte olan savaşı ilk kez “I. Dünya Savaşı” olarak nitelendirdi.
1919 – St. Germain Antlaşması’yla Avusturya-Macaristan İmparatorluğu parçalanarak, toprakları üzerinde Çekoslovakya, Yugoslavya ve Macaristan Devletleri kuruldu.
1920 – Türkiye Komünist Partisi (TKP), Bakü’de kuruldu.
1934 – Sovyetler Birliği, Milletler Cemiyeti’ne kabul edildi.
1939 – Kanada, Almanya’ya savaş ilan etti.
1942 – II. Dünya Savaşı: Birleşik Krallık Kraliyet Hava Kuvvetleri, Almanya’nın Düsseldorf şehrine 100 bin bomba attı.
1943 – Alman askerleri, Roma’yı işgal etti.
1960 – Ham petrol fiyatlarındaki düşüşü durdurmak gayesiyle Venezuela’nın teklifiyle, Bağdat’ta Venezuela, İran, Irak, Suudi Arabistan ve Kuveyt’in katılımıyla başlayan kongre sonucunda, 14 Eylül 1960’ta OPEC kuruldu.
1971 – Boğaziçi Üniversitesi kuruldu.
1981 – Picasso’nun Guernica tablosu, 40 yıl sonra ABD’den İspanya’ya döndü.
2008 – İsviçre’deki Avrupa Nükleer Araştırmalar Merkezi CERN’de yüzyılın deneyi olarak bilinen ATLAS deneyi başladı.
2017 – Irma Kasırgası, Karayipler’de yıkıcı hasara yol açtıktan sonra Kategori 4 olarak Florida’nın Cudjoe Key kentine ulaştı. Irma 134 kişinin ölümüyle ve 64,76 milyar dolar (2017 ABD doları) hasarla sonuçlandı

Doğumlar

1169 – II. Aleksios, Bizans İmparatoru (ö. 1183)
1487 – III. Julius, 1550-1555 arasında papa (ö. 1555)
1638 – Maria Theresa, Habsburg Hanedanı’nın İspanya koluna mensubiyet yoluyla Avusturya Arşdüşesi ve evlilik yoluyla Fransa Kraliçesi (ö. 1683)
1659 – Henry Purcell, İngiliz besteci (ö. 1695)
1714 – Niccolò Jommelli, İtalyan besteci (ö. 1774)
1786 – Nicolás Bravo, Meksikalı asker ve siyasetçi (ö. 1854)
1860 – Marianne von Werefkin, Rus asıllı İsviçreli dışavurumcu ressam (ö. 1938)
1866 – Jeppe Aakjær, Danimarkalı yazar (ö. 1930)
1887 – Giovanni Gronchi, İtalyan politikacı (ö. 1978)
1890 – Franz Werfel, Avusturyalı romancı, oyun yazarı ve şair (d. 1945)
1892 – Arthur Compton, Amerikalı fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 1962)
1894 – Aleksandr Dovjenko, Ukrayna kökenli Sovyet senarist, film yapımcısı ve yönetmen (ö. 1956)
1897 – Georges Bataille, Fransız sosyolog ve yazar (ö. 1962)
1899 – Wolf Messing, Sovyet telepat (ö. 1974)
1901 – Kasım Tınıstanov, Kırgız dilbilimci, şair, oyun yazarı, eğitimci, gazeteci (ö. 1938)
1908 – Carel Weight, İngiliz ressam (ö. 1997)
1910 – Gaston Defferre, Fransız siyasetçi (ö. 1986)
1914 – Robert Wise, Amerikalı film yönetmeni ve En İyi Yönetmen Akademi Ödülü sahibi (ö. 2005)
1918 – Franz Immig, Alman futbolcu (ö. 1955)
1922 – Barbara Chilcott, Kanadalı aktris (ö. 2022)
1928 – Ioannes Vanier, Kanadalı filozof ve düşünür (ö. 2019)
1929 – Arnold Palmer, Amerikalı profesyonel golfçü (ö. 2016)
1931 – Ece Ayhan, Türk şair (ö. 2002)
1932 – Bo Goldman, Amerikalı senarist ve En İyi Uyarlama Senaryo Akademi Ödülü sahibi (ö. 2023)
1933
- Yevgeni Hrunov, Soyuz 5 ve Soyuz 4 görevlerinde uçan Sovyet kozmonot (ö. 2000)
- Karl Lagerfeld, Alman moda tasarımcısı (ö. 2019)
1934 – Mr. Wrestling II, Amerikalı profesyonel güreşçi (ö. 2020)
1935 – Erdoğan Şahinoğlu, Türk bürokrat (ö. 2003)
1937 – Jared Diamond, Amerikalı biyolog ve yazar
1938 – Vasilije Radović, Yugoslav futbol kalecisi ve yöneticisi (ö. 2019)
1939 – Ülkü Uluırmak, Türk şair ve yazar
1941 – Stephen Jay Gould, Amerikalı paleontolog (ö. 2002)
1943 – Tezer Özlü, Türk yazar (ö. 1986)
1944 – Şerefettin Canda, Türk akademisyen ve Mustafa Kemal Üniversitesi’nin Rektörü
1945
- Dennis Burkley, Amerikalı oyuncu (ö. 2013)
- Jose Feliciano, Porto Rikolu şarkıcı ve gitaristtir
1946 – Michèle Alliot-Marie, Fransız siyasetçi
1947 – Larry Nelson, Amerikalı golfçü
1948
- Tony Gatlif, Cezayirli yönetmen
- Bob Lanier, Emekli Amerikalı profesyonel basketbolcu (ö. 2022)
1949 – Bill O’Reilly, Amerikalı televizyon programcısı, yazar, köşe yazarı ve siyaset yorumcusu
1950
- Babette Cole, İngiliz çocuk kitabı yazarı ve çevirmen (ö. 2017)
- Joe Perry, Amerikalı müzisyen
1951 – Celal Adan, Türk siyasetçi
1952 – Patrick McGorry, İrlanda doğumlu Avustralyalı psikiyatris
1953 – Amy Irving, Amerikalı oyuncu
1954
- Nurdan Şanlı, Türk siyasetçi
- Don “The Dragon” Wilson, Amerikalı Kick Boks şampiyonu ve oyuncu
1956 – Ufuk Güldemir, Türk gazeteci (ö. 2007)
1957 – Sermet Erkin, Türk illüzyonist ve tiyatro oyuncusu
1958 – Chris Columbus, Amerikalı film yönetmeni, yapımcı ve senarist
1959 – Michael Earl, Amerikalı kuklacı, seslendirme sanatçısı ve senarist (ö. 2015)
1960
- Alison Bechdel, Amerikalı karikatürist
- Colin Firth, İngiliz oyuncu ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi
1961
- Ali Sivri, Türk asker
- Abdulkadir Yazıcı, Türk bürokrat
- Yossi Kohen, İsrailli istihbaratçı
1963
- Ercüment Coşkundere, Türk eski futbolcu ve teknik direktör
- İsmail Gökçek, Türk eski futbolcu
1964
- Jack Ma, Çinli iş insanı ve Alibaba Group’un kurucusu
- Musashi Mizushima, Japon eski futbolcu
1965 – Fehed el-Bişi, Suudi milli futbolcu
1966
- Stoyan Yankulov, Bulgar perküsyonist
- Ahrik Tsveyba, Rus milli futbolcu
1967
- Takafumi Hori, Japon eski futbolcu
- Mehmet Güzelmansur, Türk siyasetçi (Hatay milletvekili)
1968
- Andreas Herzog, Avusturyalı millî futbolcu ve teknik direktör
- Big Daddy Kane, Amerikalı hip hop sanatçısı ve oyuncu
- Guy Ritchie, İngiliz yönetmen
1969
- Hakan Çelik, Türk gazeteci ve radyo-TV programı yapımcısı
- Johnathon Schaech, Amerikalı oyuncu
1970 – Anna Book, İsveçli şarkıcı
1971 – Piotr Sowisz, Polonyalı futbolcu
1972
- Takeshi Watanabe, Japon eski millî futbolcu
- Katarína Hasprová, Slovak oyuncu ve şarkıcı
- João Carlos dos Santos, Brezilyalı millî futbolcu ve teknik direktör
1973
- Ferdinand Coly, Senegalli millî futbolcu
- Deniz Yücel, Türk asılı Alman gazeteci ve yazar
1974
- Ebru Cündübeyoğlu, Türk tiyatro, sinema, dizi oyuncusu, şarkıcı ve yazar
- Hande Fırat, Türk muhabir ve televizyoncu
- Ryan Phillippe, Amerikalı oyuncu
- Ben Wallace, Amerikalı profesyonel basketbolcu
1975
- Viktor Kassai, Macar futbol hakemi
- Nobuhisa Yamada, Japon eski millî futbolcu
- Devrim Özder Akın, Türk sinema, dizi ve tiyatro oyuncu
1976 – Alexander Zach, Avusturyalı politikacı
1977
- Rodrigo Batata, Brezilyalı eski futbolcu
- Mitsuhiro Toda, Japon eski futbolcu
1978 – Ramūnas Šiškauskas, Litvan eski basketbolcu
1979 – Fethi Kantarcı, Türk oyuncu
1980
- Şahin Necefi, İranlı şarkıcı ve söz yazarı
- Doğan Seyfi Atlı, Türk futbolcu
- Şahin Necefi, İranlı şarkıcı ve söz yazarı
1981 – Germán Denis, Arjantinli futbolcu
1982
- Stephen McManus, İskoçyalı eski milli futbolcu
- Naldo, Brezilyalı eski futbolcu
- Jean-Charles Cirilli, Fransız futbolcu
1983
- Fernando Belluschi, Arjantinli millî futbolcu
- Shawn James, Guyanalı-Amerikalı basketbolcu
- Jérémy Toulalan, Fransız eski millî futbolcu
1984
- Metin Tuğlu, Türk oyuncu
- Gökhan Emreciksin, Türk futbolcu
- Yasumichi Uchima, Japon eski futbolcu
- Xiomara Blandino, Nikaragualı model
1985
- Laurent Koscielny, Fransız millî futbolcu
- Elyse Levesque, Kanadalı film ve televizyon oyuncusu
- Kenya Matsui, Japon futbolcu
1987 – Elif Güneri, Türk boksör
1989 – Tolga Ünlü, Almanya doğumlu Türk futbolcu
1990
- Abdülaziz Hüseyin, BAEli futbolcu
- Ørjan Nyland, Norveçli futbolcu
1991
- Erkan Kaş, Türk futbolcu
- Sem Mursi, Mısırlı profesyonel milli futbolcu
- Auremir, Brezilyalı futbolcu
1992 – Ricky Ledo, Amerikan profesyonel basketbolcu
1993 – Yuki Nishino, Japon buz patenci
1994
- Mehdi Turabi, İranlı milli futbolcu
- Tsubasa Nihei, Japon futbolcu
1995
- Samed Kaya, Türk oyuncu
- Jack Grealish, İngiliz milli futbolcu
1997 – Liam Cacatian Thomassen, İsveçli şarkıcı
1998 – Daiki Suga, Japon futbolcu
1999 – Tuğba Danışmaz, Türk atlet
2000 – Batuhan Kırdaroğlu, Türk futbolcu

Ölümler

1167 – Matilda, İngiltere Krallığı kraliçesi (d. 1102)
1308 – Go-Nijō, Japonya’nın geleneksel veraset düzenine göre 94. İmparatoru (d. 1285)
1382 – I. Lajos, 1342’den 1370’e kadar Macaristan ve Hırvatistan ve Polonya Kralı (d. 1326)
1419 – Jean de Bourgogne, Burgonya Dükü (d. 1371)
1669 – Henrietta Maria, Fransa Prensesi (d. 1609)
1676 – Gerard Winstanley, İngiliz Protestan dini reformist, siyaset filozofu ve aktivist (d. 1609)
1749 – Émilie du Châtelet, Fransız matematikçi, fizikçi ve yazar (d. 1706)
1797 – Mary Wollstonecraft, İngiliz yazar (d. 1759)
1842 – William Hobson, ilk Yeni Zelanda Valisi ve Waitangi Antlaşması’nın yazarlarından (d. 1792)
1854 – Erzurumlu Emrah, Türk halk şairi (d. 1775)
1876 – Abdülhalim Galip Paşa, Osmanlı devlet adamı ve şair
1889 – III. Charles, 28. Monako prensi ve Valentinois Dükü (d. 1818)
1898 – Elisabeth, Avusturya İmparatoriçesi (suikast) (d. 1837)
1913 – William Jay Gaynor, Amerikalı siyasetçi (d. 1849)
1922 – Wilfrid Scawen Blunt, İngiliz şair ve yazar (d. 1840)
1928 – Moris Şinasi, Osmanlı kökenli Amerikalı iş insanı ve hayırsever (d. 1855)
1931 – Dimitri Egorov, Rus matematikçi (d. 1869)
1939 – Wilhelm Fritz von Roettig, Polonya işgaline katılan Waffen-SS’de general (d. 1888)
1940 – Nikola Ivanov, Bulgar general (d. 1861)
1948 – I. Ferdinand, Bulgaristan’ın ilk Çarı (d. 1861)
1956 – Robert Julius Trumpler, İsviçreli-Amerikan gök bilimci (d. 1886)
1961 – Frederick William Pethick-Lawrence, Britanyalı İşçi Partili politikacı (d. 1871)
1971 – Pier Angeli, İtalyan aktris (d. 1932)
1975 – George Thomson, İngiliz Fizikçi, Nobel Fizik Ödülü sahibi (d. 1892)
1976 – Dalton Trumbo, Amerikalı romancı ve senaryo yazarı (d. 1905)
1979 – Agostinho Neto, Angolalı şair ve Devlet Başkanı (d. 1922)
1979 – Cuma Tak, PKK kurucularından Kürt militan (d. 1956)
1983 – Felix Bloch, İsviçreli fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (d. 1905)
1983 – Balthazar Johannes Vorster, Güney Afrikalı siyasetçi (d. 1915)
1985 – Jock Stein, İskoç futbolcu ve teknik direktör (d. 1922)
1994 – Max Morlock, Alman futbolcu (d. 1925)
1995 – Oral Sander, Türk akademisyen (d. 1940)
1996 – Bekir Sıdkı Sezgin, Türk ses sanatkarı ve bestekâr (d. 1936)
2007 – Jane Wyman, Amerikalı aktris ve Ronald Reagan’ın ilk eşi (d. 1917)
2011 – Cliff Robertson, Amerikalı oyuncu (d. 1923)
2012 – Lance LeGault, Amerikalı oyuncu ve seslendirme sanatçısı (d. 1935)
2014 – Richard Kiel, Amerikalı oyuncu, komedyen, yazar, yapımcı ve sunucu (d. 1939)
2014 – Károly Sándor, Macar futbolcu (d. 1928)
2015 – Adrian Frutiger, İsviçreli yazar ve sanatçı (d. 1928)
2015 – Ihab Hassan, Amerikalı edebiyat teorisyeni, eleştirmeni ve yazar (d. 1925)
2016 – Mahmut Hekimoğlu, Türk sinema oyuncusu ve film yapımcısı (d. 1955)
2016 – Joy Viado, Filipinli şarkıcı, aktris ve komedyen (d. 1965)
2017 – Hans Alfredson, İsveçli film yönetmeni, komedyen, yazar ve aktör (d. 1931)
2017 – Nancy Dupree, Amerikalı tarihçi ve akademisyen (d. 1927)
2017 – Harry Landers, Amerikalı oyuncu (d. 1921)
2017 – B. V. Radha, Hint oyuncu ve film yapımcısı (d. 1948)
2017 – Len Wein, Amerikalı çizgi roman sanatçısı, yazar ve editör (d. 1948)
2018 – Peter Donat, Kanadalı-Amerikalı oyuncu (d. 1928)
2018 – Johannes Geldenhuys, Güney Afrikalı asker (d. 1935)
2018 – Paul Virilio, Fransız kentbilimci ve estetik felsefecisi (d. 1932)
2018 – Co Westerik, Hollandalı grafik sanatçısı ve fotoğrafçı (d. 1924)
2019 – Stefano Delle Chiaie, İtalyan neo-faşist (d. 1936)
2019 – Jeff Fenholt, Amerikalı şarkıcı, müzisyen ve oyuncu (d. 1950)
2019 – Valerie Van Ost, İngiliz oyuncu (d. 1944)
2019 – Hossam Ramzy, Mısırlı perküsyoncu ve besteci (d. 1953)
2019 – Albert Razin, Rus Udmurt Ülkesinin bilim kişisi, felsefe bilimi doktoru ve sosyolog (d. 1940)
2019 – Süleyman Turan, Türk sinema ve tiyatro sanatçısı (d. 1936)
2020 – Caroline Chomienne, Fransız film yapımcısı ve yönetmeni (d. 1957)
2020 – Diana Rigg, İngiliz sinema ve dizi oyuncusu (d. 1938)
2021 – Charles Konan Banny, Fildişi Sahilli siyasetçi ve ekonomist (d. 1942)
2021 – Michael Chapman, İngiliz şarkıcı, söz yazarı ve gitarist (d. 1941)
2021 – Jorge Sampaio, Portekizli siyasetçi ve avukat (d. 1939)
2021 – Saadi Yacef, Cezayirli asker, aktivist ve oyuncudur (d. 1928)
2021 – Duygun Yarsuvat, Türk akademisyen, hukukçu ve spor yöneticisi (d. 1937)
2022 – Menno Boelsma, Hollandalı sürat patencisi (d. 1961)
2022 – Mario Bortolotto, Avustralya futbolu oyuncusudur (d. 1957)
2022 – Choichi Terukina, bir Japon Ryukyuan klasik müzisyeni ve sanshin büyük ustasıydı (d. 1932)