Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, düzenlenen “Tarımda Yeni Dönem” konulu basın toplantısında, tarımsal üretimin karşılaştığı zorluklara dikkat çekti. İklim değişikliği, nüfus artışı, doğal afetler, göç, gıda milliyetçiliği ve jeopolitik risklerin tarımsal üretimi tehdit ettiğini belirten Bakan Yumaklı, bu etkilere toprak ve suyun azalması ile kirlenmesinin de eklenmesi sonucu büyük bir risk altında olduklarını ifade etti. Bakan Yumaklı, “Bakanlık olarak bu risklere karşı sürdürülebilir, verimli, kaliteli, kayıtlı ve yatırım yapılan bir sektörle üretim gücümüzle yanıt vereceğiz.” dedi.
Dünya Tarımında Türkiye’nin Yeri
Bakan Yumaklı, dünya genelinde 4,4 trilyon dolarlık tarımsal hasılaya ulaşıldığını belirterek, Türkiye’nin 68,5 milyar dolarlık tarımsal üretim hasılasıyla Avrupa’da birinci, dünya genelinde ise ilk 10’da yer aldığını vurguladı.
Su Yönetimi ve Üretim Planlaması
Bakan Yumaklı, Türkiye’nin su stresi altında bir ülke olduğunu belirterek, “Kişi başına düşen su miktarımız 1,313 metreküple sınırlı. Eğer bu konuda önlem almazsak, 2030 yılında bu miktarın 1000 metreküpün altına düşme riski ile karşı karşıyayız. Bu durum, su fakiri bir ülke konumuna düşmemize neden olacaktır.” diye konuştu. Tarımsal üretim planlamasında suyu merkez alarak, bu alanda en önemli girdinin su olduğunu vurguladı.
Tarım Desteklerinde Yenilikler
Bakan Yumaklı, yeni uygulamalara geçiş yaparken, önceki destekleme modelinin yetersiz kaldığını belirtti. “Verilen tarımsal kredileri tamamen üretim planlamasına odakladık. Hibe programları, sözleşmeli üretim, kayıtlılık, tarımsal sayım ve işlenmeyen arazilerin tarımsal üretime kazandırılması gibi konuları üretim planlamasının temel başlıkları olarak ele aldık.” dedi. Önceki modelde 165 kalemde destek verdiklerini hatırlatan Yumaklı, tarımsal desteklerin yönlendirici etkisinin 2022’de 129 milyon ton, 2023’te ise 137 milyon tonluk üretimde görüldüğünü aktardı.
Arazilerin Kullanımı ve Üretim Planlaması
Türkiye’de yaklaşık 24 milyon hektar ekilebilir tarımsal arazi bulunduğunu ifade eden Bakan Yumaklı, bunun 3,8 milyon hektarının çok yıllıklı bitkiler için kullanıldığını söyledi. Geri kalan 20,2 milyon hektarın diğer ürünlerin üretimi için kullanıldığını belirtti.
Stratejik Ürünler ve Hedefler
Bakan Yumaklı, üretim planlamasına başlarken Türkiye’de 206 başlıkta geniş bir üretim yelpazesi bulunduğunu göz önünde bulundurarak stratejik ürünlerle başlamayı hedeflediklerini kaydetti. “Seçtiğimiz 13 stratejik ürün, hububat, baklagil, yağlı tohumlar ve patates ile soğandır. Bu ürünler, ülkemizdeki 20,2 milyon hektarın 15,6 milyon hektarında ekilmektedir.” dedi. Üretim planlaması ile gıda arz güvenliğinin sağlanmasının yanı sıra sanayinin ham madde temininde de önemli bir rol oynayacağını belirtti.
Artış Hedefleri
Bakan Yumaklı, hububatta 2027 yılına kadar yüzde 13’lük bir artış öngördüklerini ve 35 milyon tondan 39,5 milyon tona çıkmayı hedeflediklerini açıkladı. Baklagillerde yüzde 17’lik, yağlı tohumlarda ise yüzde 22’lik bir artış planladıklarını ifade etti.
Desteklerdeki Yenilikçi Yaklaşımlar
Bakan Yumaklı, desteklerin açıklanmasında birçok yenilik gerçekleştirdiklerini belirterek, “Destekler ilk kez üretim döneminden önce açıklandı. 3 yıl boyunca geçerli olacak üretim destekleri bu süreçte duyuruldu. Stratejik ürünlere yönelik ilave planlama desteği de ilk kez bu modelde hayata geçirildi.” dedi. Destek tutarlarının girdi maliyetlerine dayalı olarak belirleneceğini ve su kısıtı olan bölgelerde kademeli üretime dahil olan ürünlere ilave destek verileceğini vurguladı. Ayrıca, kamu tarafından geliştirilen yerli ve milli tohumların da destekleneceğini sözlerine ekledi.
“Bitkisel üretim planlamasında yer alan üreticilerimiz, hangi havzada hangi ürünü ekerse nasıl bir destek alacaklarını önceden bilecekler. Üretim desteklerini, üçer yıllık periyotlarla açıklamaya devam edeceğiz.” diye tamamladı.
