Tayland Mutfağında Kanserojen Tehlike: Koi Pla
Tayland mutfağına ait son derece kanserojen bir yemeğin, her yıl 20 bin kişinin ölümünden sorumlu olduğuna inanılmaktadır. Ülkenin Khon Kaen eyaletinde ve en yoksul bölgelerinden biri olan Isaan‘da popüler olan bu yemeğin adı Koi pla. Bu yemek, kıyılmış çiğ balığın otlar, baharatlar ve limon suyu ile karıştırılarak hazırlanmasıyla yapılmaktadır. Çiğ balığın kendisinin karaciğer kanseri riski oluşturduğunu düşünebilirsiniz; fakat durum daha karmaşık.
Kansere neden olan, yemekte kullanılan balığa özgü parazitik yassı kurtlar. Bu parazitlerin, Mekong bölgesindeki tatlı su balıklarına özgü olduğu ve bu balıkların yoğun bir şekilde tüketildiği Isaan bölgesinin, dünyada nüfus başına bildirilen en yüksek safra kanalı kanseri oranına sahip olduğu bilinmektedir.
Dr. Narong Khuntikeo’nun Mücadelesi
Tayland’dan Dr. Narong Khuntikeo, ailesinin bu balığı tükettikten sonra trajik bir şekilde karaciğer kanserine yakalanarak hayatlarını kaybetmelerinin ardından bu tehlikeli lezzete karşı savaş açmıştır. Agence France-Presse‘e (AFP) konuşan karaciğer cerrahı, şu ifadeleri kullandı: “Bu, buralarda çok büyük bir sağlık yükü ama kimse bunu bilmiyor ve ağaçtan düşen yapraklar gibi sessizce ölüyorlar.”
Yüksek Parazit Oranı
Karaciğer kanserinin, tedavi edilmediği takdirde tüm kanser türleri arasında en düşük hayatta kalma oranlarından birine sahip olduğu bilinmektedir. Dr. Khuntikeo, bilim insanları, doktorlar ve antropologlarla birlikte, Isaan bölgesindeki köylülere parazit testleri yapmak için yıllarını harcadı. Ultrason makineleri ve idrar test kitleri kullanarak yapılan araştırmalarda, bazı topluluklarda yaşayanların yüzde 80’inin ölümcül paraziti kapmış olduğu tespit edilmiştir.
Çiğ Gıdalar ve Sağlık Riskleri
Dr. Khuntikeo, Koi pla yemeği hakkında bilgi ve uyarılar yaymaya çalışırken, yerel sağlık yetkilileriyle birlikte çocuklara çiğ gıdaların risklerini öğretmeyi amaçlayan bir okul müfredatı da başlattı. Doktor, özellikle eski nesillerin bu uyarılara pek aldırış etmediğini belirtmektedir. Sağlık riskine rağmen değişime direnenlerin, paraziti öldürmenin en etkili yolu olan balığın pişirilmesinin, yemeğin tadını tamamen bozduğunu iddia ettikleri gözlemlenmektedir.
