Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Eylül Ayı Para Politikası Değerlendirmesi
TCMB, eylül ayı Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısında mevsimsel etkilerden arındırılmış tüketici enflasyonunun yavaşlayacağına dair öngörülerde bulundu. Küresel büyüme görünümündeki sınırlı iyileşmenin, yılın ikinci çeyreğinde devam ettiği ve Türkiye’nin dış ticaret ortaklarının ihracat paylarıyla ağırlıklandırılan küresel büyüme endeksinin 2024’te %2,0 oranında artacağı tahmin edilmektedir. Ancak, küresel iktisadi faaliyetin zayıf seyrini sürdüreceği değerlendirilmekte.
Küresel Ekonomi ve Enflasyon Görünümü
Küresel enflasyon düşüş eğiliminde iken, ABD’de hizmet sektöründeki fiyat katılığının zayıflamaya başladığı gözlemleniyor. Gelişmiş ülkelerdeki merkez bankalarının faiz indirimlerine temkinli yaklaşımını sürdürdüğü, gelişmekte olan ülkelerde ise faiz indirimlerinin devam ettiği görülmektedir. Türkiye’de eylül ayı itibarıyla TL ticari kredi faizleri %56,59, bireysel ihtiyaç kredisi faizleri ise %73,65 seviyesine yükselmiştir. Mevduat faizleri son dönemde %56,14 seviyesine ulaşırken, TL ticari kredilerin büyüme oranları %1,51 olarak kaydedilmiştir. TCMB, zorunlu karşılık uygulamasında bazı değişiklikler yaparak TL mevduat payını artırmayı hedeflemektedir. Ayrıca, TCMB’nin brüt uluslararası rezervleri 153,55 milyar ABD doları seviyesine ulaşmıştır.
Talep ve Üretim Gelişmeleri
Yılın ikinci çeyreğinde Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla (GSYİH) büyüme oranları gerilerken, yurtiçi talebin enflasyonist etkisinin azaldığı gözlemlenmektedir. Temmuz ayında sanayi üretim endeksi, yıllık bazda %3,9 oranında gerilerken, istihdamda artış kaydedilmiştir. Cari işlemler dengesi ise aylık bazda 566 milyon ABD doları fazla vermiştir.
Enflasyon Gelişmeleri
Ağustos ayında tüketici fiyatları %2,47 oranında artış gösterirken, yıllık enflasyon %51,97 olarak belirlenmiştir. Özellikle hizmet grubunda fiyat artışlarının devam ettiği dikkat çekmektedir. Ulaştırma hizmetleri ve eğitim sektöründe önemli artışlar gözlemlenirken, gıda fiyatlarındaki düşüş ise dikkat çekici bir durumdur. Kira enflasyonunun yükselebileceği öngörülürken, tüketici fiyatlarının ana eğiliminde belirgin bir değişim yaşanmadığı ifade edilmektedir. TCMB, öncü göstergelere dayanarak eylül ayında tüketici enflasyonunun yavaşlayacağını ve bu durumun yıl sonuna kadar devam edeceğini tahmin etmektedir. 2023 Eylül’de TÜİK, aylık TÜFE’yi yüzde 4.75 olarak açıklamıştı. Bu oranın altında açıklanacak aylık enflasyon, yıllık enflasyonun düşmesine neden olacaktır. Küresel iktisadi faaliyet ve iç talep dinamikleri, izlenecek süreçte önemli rol oynamaya devam edecektir.
