Türkiye Hanehalkı Enflasyon Beklenti Anketi (TEBA) Eylül Sonuçları
Koç Üniversitesi ve Konda Araştırma tarafından gerçekleştirilen Türkiye Hanehalkı Enflasyon Beklenti Anketi (TEBA) eylül ayı sonuçları açıklandı. Elde edilen verilere göre, TEBA’nın yıllık enflasyon beklentisi eylül ayında, bir önceki aya kıyasla 4 puanlık bir düşüşle yüzde 109 olarak kaydedildi. Hanehalkının yıl sonu enflasyon beklentisi ise ağustos ayına göre 2 puan düşerek yüzde 94 seviyesine ulaştı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından yapılan açıklamalarda, yıl sonu enflasyon beklentisi, kurum başkanı Fatih Karahan tarafından yüzde 34 ile 42 aralığında belirtilmişti. Bu durumda aradaki yüzde 52’lik fark dikkat çekici bir durum olarak öne çıkıyor.
TEBA anketine göre, 12 ay ileriye yönelik enflasyon beklentileri de önceki aya göre 5 puan düşüş göstererek yüzde 96 seviyesine geriledi. Ayrıca, 2025 yılı için Orta Vadeli Plan’da enflasyon hedefi 17.5 puan olarak belirlenmişti.
Merkez Bankası ile TEBA Arasındaki Farklar
MERKEZ BANKASI’NIN ANKETİYLE ARASINDA 24.4 PUAN UÇURUM
Merkez Bankası’nın “Sektörel Enflasyon Beklentileri” anketine göre, 2024 yılı Eylül ayında 12 ay sonrası yıllık enflasyon beklentileri, piyasa katılımcıları için 1,2 puan azalarak yüzde 27,5 seviyesine, reel sektör için 2,7 puan azalarak yüzde 51,1 seviyesine, hanehalkı için ise 1,5 puan azalarak yüzde 71,6 seviyesine gerilemiştir. Bu veriler ışığında, Merkez Bankası ile TEBA anketinde hanehalkı 12 ay ileriye yönelik enflasyon beklentileri arasındaki fark 24,4 puan olarak ortaya çıkmaktadır.
Anketin açıklama kısmında, beklentilere dair şu ifadelere yer verildi: “12 ay ileriye dönük beklentilerdeki değişim, TCMB’nin yayımladığı sektörel enflasyon beklentileri anketiyle uyumludur. TCMB anketinde de hanehalkı beklentilerinde Temmuz ve Ağustos aylarında gözlenen artıştan sonra Eylül ayında bir düşüş kaydedilirken, benzer bir trend TEBA anketinde de izlenmektedir. Öte yandan, TEBA anketinde ölçülen ortalama beklenti seviyesi daha yüksek kalmaya devam etmektedir.”
Farklı Gruplardaki Beklentiler
EMEKLİ EN YÜKSEK TAHMİNİ YAPTI
- Emeklilerin enflasyon beklentisi yüzde 107 olarak belirlenirken,
- İşçi, esnaf ve çiftçi grubunda ise bu oran yüzde 98 oldu.
- Ev kadınlarının enflasyon beklentisi yüzde 95,
- İşsizlerin beklentisi yüzde 94 olarak kaydedildi.
- Beyaz yaka çalışanların beklentisi yüzde 92,
- Öğrencilerin enflasyon beklentisi ise yüzde 90 olarak belirlendi.
Enflasyon Beklentilerini Etkileyen Faktörler
EN ÇOK MARKET VE GIDA FİYATLARI ŞEKİLLENDİRİYOR
Bu ayki ankette katılımcılara, enflasyon beklentilerini hangi kriterlere göre oluşturduklarına dair bir soru yöneltildi. Sonuçlar, beklenti oluşumunda en belirgin faktörün market ve gıda fiyatları olduğunu ortaya koydu. Katılımcıların yüzde 82’si, market alışverişi ve gıda fiyatlarının enflasyon beklentilerini güncellerken önemli bir rol oynadığını belirtti. Bunu döviz kuru ve altın fiyatları izlerken, eğitim ücretleri ve restoran, kafe, lokanta fiyatları gibi kalemler daha düşük bir ağırlığa sahip oldu. Ayrıca, uzman yorumlarının etkisi yüzde 25 ile en düşük etki alanı olarak kaydedildi.
