Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından açıklanan ödemeler dengesi verilerine göre, Temmuz 2024’te cari işlemler hesabı 566 milyon dolar fazla verdi. Bu durum, ülkenin ekonomik dengeleri açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirilmektedir.
Ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı, Temmuz ayında 5 milyar 102 milyon dolar olarak kaydedildi. Aynı dönemde hizmetler dengesi kaynaklı net girişler 6 milyar 873 milyon dolar, seyahat kaleminden elde edilen net gelirler ise 5 milyar 601 milyon dolara ulaştı. Bu veriler, Türkiye’nin turizm ve hizmet sektörlerinin güçlü performansını gözler önüne seriyor.
Birincil gelir dengesi kaleminde 1 milyar 271 milyon dolar net çıkış, ikincil gelir dengesi kaleminde ise 66 milyon dolarlık net giriş kaydedildi. Bu veriler, Türkiye’nin dış kaynaklarına olan bağımlılığını ve döviz girişlerini etkilemektedir.
BAKAN ŞİMŞEK: CARİ AÇIK 20 MİLYAR DOLARIN ALTINA GERİLEDİ
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, cari açığa ilişkin yaptığı değerlendirmede, “Temmuzda yıllık cari açık 20 milyar doların altına geriledi. Düşen cari açık ve artan dış kaynak girişleri, kalıcı rezerv birikimine katkı sağlıyor. Uygulamaya koyduğumuz programımıza olan güven sayesinde, sermaye girişleri (rezerv hariç net hata ve noksan dahil) son bir yılda 43,3 milyar dolara ulaştı” ifadelerini kullandı.
Şimşek, Temmuz ayında 10 yılın en yüksek aylık portföy girişinin gerçekleştiğini ve son bir yılda toplam girişin 34,5 milyar dolara ulaştığını belirtti. “Geçen yıl yüzde 0,5’e kadar gerileyen yurtdışı yerleşiklerin Devlet İç Borçlanma Senedi stokundaki payı, Temmuzda yüzde 8,7’ye çıktı. Bankacılık ve reel sektörün tahvil dahil dış borç çevirme oranları geçen yılın ilk beş ayında yüzde 97 ve yüzde 73 seviyesindeydi. Temmuzda yıllıklandırılmış oranlar sırasıyla yüzde 162 ve yüzde 121’e yükseldi” dedi.
Şimşek, makroekonomik ve finansal istikrarda elde ettikleri kazanımları yapısal reformlarla kalıcı hale getirmeyi ve daha da ileriye taşımayı hedeflediklerini vurguladı. Özellikle teknolojik dönüşümü hızlandıran, rekabetçiliği artıran ve finansman kalitesini iyileştiren uluslararası doğrudan yatırımları Türkiye’ye çekmeye yönelik çalışmalarına devam edeceklerini ifade etti.
BAKAN BOLAT: İHRACATÇILARIMIZLA ÇALIŞMALARIMIZI KARARLILIKLA SÜRDÜRECEĞİZ
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, cari işlemler hesabındaki büyük iyileşmenin, ekonominin geleceğine dair olumlu bir tablo sunmaya devam ettiğini ifade etti. “2024 Yılı Temmuz Ayında 12 Aylık Cari İşlemler Açığı, 2022 yılı Nisan Ayından İtibaren İlk Defa 20 Milyar Doların Altına Geriledi. İhracattaki Artış ve İthalattaki Düşüş, Dengeli Bir Büyüme Yapısını da Desteklemektedir” dedi.
Bolat, cari işlemler hesabında Temmuz ayında 566 milyon dolar fazla verildiğini belirterek, “Böylelikle bir önceki yılın aynı ayına göre cari işlemler hesabından 5,9 milyar dolarlık iyileşme kaydedilmiştir. 2 ay art arda fazla verilmiş olup Ağustos ayında da fazla verilmeye güçlü bir şekilde devam edilecektir” diye ekledi. 2024 yılı Ocak-Temmuz döneminde cari açığın, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla %61,8 oranında azalışla 16,0 milyar dolar olarak kaydedildiğini vurguladı.
Bolat, “Böylelikle tepe noktası olan 2023 yılı Mayıs ayında 57,0 milyar dolar olarak gerçekleşen yıllıklandırılmış cari işlemler açığı, sonraki aylarda 37,9 milyar dolar azalarak, 2024 Temmuz ayı itibariyle 19,1 milyar dolara gerilemiştir. Yıllıklandırılmış cari işlemler açığı, 2022 Nisan ayından bu yana ilk defa 20 milyar dolar seviyesinin altına gerilemiştir” dedi.
- Aynı dönemde yıllıklandırılmış dış ticaret açığı 39,8 milyar dolar gerilemiştir.
- 2024 Temmuz ayında yıllıklandırılmış ihracat, yıllık bazda %3,4 artış ile 261,5 milyar dolara yükselmiştir.
- Yıllıklandırılmış ithalat ise %8,0 azalarak 343,9 milyar dolara gerilemiştir.
- Yıllıklandırılmış dış ticaret açığı %32,0 oranında azalmış ve ihracatın ithalatı karşılama oranı %76,0’a yükselmiştir.
Bolat, Türkiye’nin hizmet ihracatındaki artışın da dış ticaret açığındaki gerilemeye katkı sağladığını belirtti. “Hizmet gelirleri Temmuz ayında yıllıklandırılmış bazda 106,8 milyar dolar ile rekorunu yenilemiştir. Hizmetlerin altında yer alan seyahat gelirleri ise 52,4 milyar dolara yükselmiştir” dedi.
Sonuç olarak, mal ve hizmet ihracatını artırmaya yönelik destekler ve ithalatı düşürmeye yönelik tedbirlerin uygulamadaki sonuçları ile cari işlemler açığında önemli bir gerileme kaydedilmiştir. Ağustos ayında Bakanlığımızca açıklanan geçici dış ticaret istatistiklerine göre, ihracat %2,4 oranında artış, ithalat ise %10,8 oranında azalış kaydetmiştir. Bu çerçevede, dış ticaret açığında %43,4 oranında güçlü bir gerileme görülmüştür.
Bolat, “Ağustos ayında yıllıklandırılmış cari işlemler açığının 16 milyar doların altına gerilemesi öngörülmektedir. Dış ticaret dengesindeki olumlu gelişmeler, ekonomik büyümeyi daha dengeli hale getirirken, cari işlemler hesabındaki iyileşmeyle birlikte, makroekonomik istikrarı güçlendirmektedir” dedi.
2024 yılının ikinci çeyreğinde cari işlemler açığında %52 oranında düşüş gözlenirken, %2,5 oranındaki ekonomik büyümenin yarısı net mal ve hizmet ihracatından kaynaklanmıştır. Yıllıklandırılmış cari işlemler açığının 2024 yılı genelinde ihracattaki artış ve ithalattaki azalış eğiliminin sürmesi beklenmektedir. Ticaret Bakanlığı olarak, küresel mal ve hizmet ihracatındaki payımızı artırmak hedefiyle üretici ve ihracatçılarımızla sıkı iş birliği içinde çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz.
