Ukrayna Demiryolları JSC (UZ), bir yıldan fazla bir süredir Prozorro.Sale sistemi aracılığıyla hurda satışını durdurmuş durumda. En son Eylül 2023’te açık artırmaya çıkarılan hurda, o tarihten sonra satılmadı ve bu durum hem devlet bütçesi hem de demir-çelik sektöründe olumsuz etkiler yarattı.
Hammadde İhtiyacı ve Pazar Sorunları
Hurda, çelik üretimi için kritik bir hammadde olduğundan, mevcut savaş koşullarında çelik fabrikalarının istikrarlı çalışabilmesi için bulunabilirliği son derece önemlidir. Ancak, çoğu hurda üreticisinin doğu bölgelerinde yer alması ve bu bölgelerin savaşın etkisi altında kalması, hammadde sıkıntısını artırmıştır. Yerli çelik şirketleri hurdaya olan ihtiyaçlarını karşılayamazken, ihracattaki artış bu durumu daha da zorlaştırmaktadır.
UZ’un hurda satışlarından uzak kalmasının nedenleri arasında, hammadde ihraç etme izninin alınamaması ve düzenleyici çerçevede yaşanan eksiklikler bulunmaktadır. Şirketin, 2024 baharında satışları yeniden başlatma planı ise henüz gerçekleşmedi. UZ, bu gecikmenin, Ukrayna çelik üreticileri için ciddi bir tehdit oluşturduğunu belirtmektedir. 2023’te sadece 76,4 bin ton hurda satışı yapmış olan UZ, 2022’deki 113 bin tonluk satışının çok altında kalmıştır.
Ekonomik ve Sosyal Etkiler
Hurda satışlarındaki azalma, yalnızca UZ’un maliyetlerini artırmakla kalmıyor, aynı zamanda çelik üreticilerinin üretim hedeflerine ulaşmasını da zorlaştırıyor. Bu durum, devlet bütçesine yapılan vergi ödemelerinde azalmaya, çelik üretiminde düşüşe ve UZ’un mali kayıplarına yol açabilir. Ayrıca, çelik şirketlerinin Silahlı Kuvvetler ve topluma destek verme fırsatları da kısıtlanmış durumda.
UZ, yük taşımacılığı tarifelerini artırma kararlılığıyla hareket ediyor, ancak bu durum nakliyecilerin maliyetlerini artırarak, piyasa dengesinde daha fazla sorun yaratma potansiyeli taşıyor. 2023’te hurda satışlarından elde edilen gelir, 2022’de 670 milyon UAH’dan, 2023’te yalnızca 460 milyon UAH’a düştü.
Sonuç olarak, Ukrayna Demiryolları’nın hurda satışlarındaki duraksama, yalnızca ekonomik bir sorun değil, aynı zamanda ülkedeki çelik sektörünün sürdürülebilirliğini de tehdit eden bir durum olarak öne çıkıyor. Hammadde tedarikindeki zorluklar, sektördeki istikrarı sağlamak için acil çözümler gerektiriyor.
