Parazitoid Yaban Arıları ve Yeni Keşif
Parazitoid yaban arıları, genellikle yumurtalarını konukçuları olan sineklerin henüz gelişim aşamasındayken bırakmaktadır. Bu dönem, konakçıların savunmasız olduğu bir zaman dilimidir ve dolayısıyla arıların işini kolaylaştırır. Yumurtadan çıkan arılar, gelişim hâlindeki sineklerin içinde büyüyerek onları içeriden tüketmektedir. Sonuç olarak, sinekler genellikle yetişkinliğe ulaşmadan ölmektedir. Ancak, araştırmacılar ilk kez yetişkin sinekleri hedef alan bir parazitoid yaban arısı türünü keşfetmiştir.
TESADÜFEN FARK ETTİ
Independent Türkçe’nin aktardığına göre, Mississippi Eyalet Üniversitesinden doktora öğrencisi Logan Moore, bahçesinden topladığı meyve sineklerinin karnında bilinmeyen bir tür yaban arısı larvası buldu. Moore ve ekibi, Syntretus perlmani adını verdikleri bu yeni türün gelişim süreçlerini laboratuvar koşullarında detaylı bir şekilde incelemeye başladı.
Bulgularını hakemli dergi Nature’da 11 Eylül’de yayınlayan ekip, arının iğnesiyle yetişkin meyve sineklerinin karnına yumurtalarını bıraktığını kaydetti. Daha sonra yumurtanın larvaya dönüşerek sineğin karnında 18 gün boyunca kalıp, konakçısının karnını patlatarak onu terk ettiği gözlemlendi.
Ardından birkaç saat boyunca çevrede dolaşan arı, koza evresine geçiş yaptı ve 23 gün sonra yetişkin bir birey olarak kozadan çıktı. Moore, “Sineğin yan tarafından dışarı çıkıyor” diyerek durumu daha dehşet verici kılan bir noktayı vurguluyor: Sinek, genellikle bu olaydan sonraki birkaç saat boyunca canlı kalmaya devam ediyor.
Yeni bulunan yaban arısının, dünyanın en yaygın sinek türlerinden biri olan meyve sineğini (Drosophila melanogaster) hedef alması, bilim insanlarını oldukça şaşırttı. Araştırmacılar, böyle bir keşfin şimdiye kadar nasıl gerçekleşmediğini anlamaya çalışıyor. Moore, “Belki de bu kadar uzun süre keşfedilmemesinin nedeni, kimsenin bunu beklememesiydi” şeklinde ifade ediyor.
Bilim insanları laboratuvar testlerinde, Syntretus perlmani’nin Drosophila cinsindeki diğer sinekleri de konakçı olarak seçtiğini gözlemlemiştir. Makalenin ortak yazarı Matthew Ballinger, “Sinekleri hedef alan bilinen tüm parazitoid yaban arıları, olgunlaşmamış yaşam evrelerindeki sineklere saldırır ve onların içinde gelişir.” diyerek ekliyor: “Drosophila ve diğer sinekleri hedef alan parazitoid yaban arıları hakkında 200 yıldır araştırmalar yapılmasına rağmen, bugüne kadar yetişkinlere saldıran bir türe rastlamamıştık.”
Araştırmacılar, Syntretus perlmani’nin yetişkin sinekleri konakçı haline getirecek şekilde nasıl evrimleştiğini anlamayı hedefliyor. Ekip, Syntretus perlmani’nin ABD’nin doğu kesiminde geniş bir yaşam alanına yayıldığını belirtmektedir. Ballinger, “Yeni tür hakkında daha fazla bilgi edinmek için sabırsızlanıyoruz.” diyerek ekliyor: “Umarız diğer araştırmacılar da önümüzdeki yıllarda kendi projelerine başlayarak bu türün enfeksiyon biyolojisini, ekolojisini ve evrimini daha iyi anlamaya çalışır.”
