Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Beştepe’de düzenlenen 2025 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi bilgilendirme toplantısında, 2025 yılı bütçesinin detaylarını kamuoyuyla paylaştı. Yılmaz, bütçe giderlerinin toplamda 14 trilyon 731 milyar lira, bütçe gelirlerinin ise 12 trilyon 800 milyar lira olarak belirlendiğini ifade etti. Ayrıca, bütçe açığının gayri safi yurtiçi hasılaya oranının yüzde 3,1 olarak gerçekleşeceği öngörülüyor.
Bütçe Gelirlerinin Dağılımı
Bütçe gelirlerinin ana kalemleri ise şu şekildedir:
- Gelir Vergisi: 2 trilyon 130 milyar lira
- Kurumlar Vergisi: 1 trilyon 637 milyar lira
- Özel Tüketim Vergisi: 2 trilyon 121 milyar lira
- Katma Değer Vergisi: 3 trilyon 599 milyar lira
- Diğer Vergi Gelirleri: 1 trilyon 652 milyar lira
- Vergi Dışı Gelirler: 1 trilyon 662 milyar lira
Deprem Harcamalarına Ayrılan Ödenek
2025 yılı bütçesinde, deprem bölgesinin yeniden inşası ve afetlere karşı dayanıklılığın artırılması için toplamda 584 milyar lira tutarında ödenek ayrıldığı bildirildi. Bu kapsamda, Afetlere Dirençli Şehirler Projesi için belirlenen kaynak toplamda 120 milyar lira oldu ve bu tutarın GSYH’ye oranı yüzde 0,9 olarak belirlendi. Deprem harcamaları hariç bütçe açığının gayrisafi yurtiçi hasılaya oranının ise yüzde 2,2 seviyesinde gerçekleşeceği öngörülmektedir.
Bütçe Ödeneklerinin Dağılımı
2025 yılı bütçe ödeneklerinin ekonomik sınıflandırmaya göre dağılımı şu şekildedir:
- Personel giderleri: 3 trilyon 911 milyar lira
- Mal ve hizmet alım giderleri: 1 trilyon 024 milyar lira
- Cari transferler: 5 trilyon 813 milyar lira
- Sermaye giderleri: 1 trilyon 102 milyar lira
- Sermaye transferleri: 338 milyar lira
- Borç verme giderleri: 306 milyar lira
- Yedek ödenekler: 287 milyar lira
- Faiz giderleri: 1 trilyon 950 milyar lira
Eğitime Ayrılan Pay
Milli Eğitim Bakanlığı bütçesi, 2025 yılında 1 trilyon 452 milyar lira olarak belirlenmiş olup, bu oran bütçeden %14,8 pay alarak en büyük kısmı eğitim alanına ayırmaktadır. Sağlık hizmetleri için ise 1 trilyon 106 milyar lira kaynak tahsis edilmiştir. Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan yapılacak sağlık harcamaları da eklendiğinde, sağlık alanına ayrılan toplam kaynak 2 trilyon 435 milyar lira seviyesine ulaşmaktadır. Ayrıca, sosyal yardım ve destekler için bütçede 651 milyar lira kaynak ayrıldığı belirtilmektedir. Bu tutar, 2025 yılı bütçesinin %4,4’üne denk gelmektedir.
Elektrik ve Doğalgaz Desteği
2025 yılı bütçesinde, vatandaşların daha uygun fiyatlarla elektrik ve doğalgaz kullanabilmeleri için 472 milyar lira kaynak öngörülmektedir. Konut tüketicileri için doğalgaz ve elektrik maliyetinin yaklaşık %60’ı bütçeden karşılanmaktadır. 2022 yılı itibarıyla asgari ücretin vergi dışı tutulmasıyla, 2025 yılı için toplam 810 milyar lira vergi istisnası öngörülmektedir.
Tarıma Ayrılan Kaynaklar
2025 yılında bütçeden tarıma toplamda 706 milyar lira kaynak ayrıldığı belirtilmiştir. Bu kapsamda:
- Tarımsal destek programları için: 135 milyar lira
- Tarım sektörü yatırım ödenekleri için: 166 milyar lira
- Tarımsal kredi sübvansiyon desteği için: 160 milyar lira
- Tarım sektörü vergi harcamaları kapsamında: 200 milyar lira
- Tarımsal KİT’lerin finansmanı, müdahale alımları ve ihracat destekleri için: 45 milyar lira
Ayrıca, reel kesim destekleri için bütçeden toplamda 561 milyar lira ödenek ayrılmıştır.
Savunma Harcamaları
Savunma harcamaları için 914 milyar lira kaynak ayrıldığı, iç güvenlik için ise 694,5 milyar lira ödenek öngörüldüğü ifade edilmektedir. Savunma Sanayii Destekleme Fonu için ayrılan kaynak da dahil edildiğinde, toplamda savunma ve güvenlik sektörü için 2025 yılında 1 trilyon 608 milyar lira ödenek tahsis edilmektedir.
Yatırımlar İçin Ayrılan Kaynak
Bütçede yatırımlara ayrılan toplam kaynak 1 trilyon 569 milyar lira olarak belirlenmiş ve bu tutar 2025 yılı bütçesinin %10,7’sine denk gelmektedir.
