Dün gece, İran Devrim Muhafızları Ordusu, İsrail’e yönelik balistik ve hipersonik füzeler fırlatarak büyük bir saldırı gerçekleştirdi. Bu saldırı, özellikle Tel Aviv ve çevresinde siren seslerinin yankılandığı anlara neden oldu. Saldırının, Hamas lideri İsmail Heniye, Hizbullah lideri Hassan Nasrallah ve İranlı general Abbas Nilforooshan‘ın öldürüldüğü iddia edilen İsrail hava saldırılarına karşı bir yanıt olduğu bildirildi.
Tel Aviv’in bir banliyösü olan Hod Hasharon’da, İran füzeleri nedeniyle birçok evde ciddi hasar meydana geldi. Belediye yetkilileri, bazı evlerin ağır, birçok evin ise hafif hasar gördüğünü belirtti. Yaklaşık 100 ev, şarapnel parçaları ve düşen füze mermilerinin yarattığı şok dalgaları nedeniyle zarar gördü.
İran Yetkililerinin Açıklamaları
İran Devrim Muhafızları, İsrail’e düzenlenen bu saldırıda ilk kez hipersonik Fettah-1 füzelerinin kullanıldığını duyurdu. Açıklamada, “İsrail’in yoğun hava savunma sistemleriyle korunan bu bölgeler, yüzde 90 başarı oranıyla hedef alındı. Siyonist rejim, İran’ın operasyonu karşısında büyük bir dehşete kapıldı. Bu operasyon, uluslararası hukuk çerçevesinde meşru olarak gerçekleştirilmiştir ve düşmanın her türlü ahmaklığına ağır bir şekilde karşılık verilecektir.” ifadeleri yer aldı.
İran Dini Lideri Ali Hamaney, “Allah’ın izniyle, direniş cephesinin darbeleri Siyonist rejimin yıpranmış ve çürümekte olan cesedi üzerinde daha güçlü ve acı verici olacaktır.” şeklinde konuştu. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ülkesinin İsrail’e yönelik “Gerçek Vaad 2” operasyonu hakkında, “İsrail rejimi daha fazla misilleme yapmaya karar vermediği sürece eylemimiz sona ermiştir. Böyle bir senaryoda cevabımız, daha güçlü ve daha kuvvetli olacaktır.” dedi.
İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, saldırının “Siyonist rejimin saldırganlıklarına karşı kesin bir yanıt olduğunu” söyleyerek, “Bu eylem, İran’ın çıkarlarını ve vatandaşlarını savunmak amacıyla yapıldı. Netanyahu, İran’ın savaş yanlısı olmadığını, ancak her türlü tehdide karşı kararlı bir duruş sergileyeceğini anlamalı. Bu, bizim yeteneklerimizin sadece bir yansımasıdır. İran’la çatışmaya girmeyin.” ifadelerini kullandı.
İran Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı Muhammed Bagheri, İran’ın, İsrail Hava Kuvvetleri’ne ait iki üssü ve İsrail istihbarat servisi Mossad’ın karargahına saldırı düzenlediğini belirterek, “Dün gece Mossad karargahına, Nevatim ve Hatzerim Hava Kuvvetleri üslerine, füzesavar sistemlerinin radarlarına ve İsrail tanklarının kümelerine saldırdık.” dedi.
İran Savunma Bakanı Aziz Nasirzadeh, “(İsrail) Devrim Muhafızları’nın füze saldırısı, füze potansiyelimizin sadece bir kısmını gösterdi. Diğer bir kısmı olan yüksek teknolojili ölümcül füzeler ise kullanılmadı. Eğer Siyonist rejim olayları daha da tırmandırırsa, daha çeşitli silahlar kullanacağız. Bölgede bir savaş çıkarsa onları daha da sert vuracağız.” açıklamasında bulundu.
İsrail Yetkililerinin Yanıtları
İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), İran’dan ülkeye 181 balistik füze fırlatıldığını, bunların çoğunun önlendiğini ve milyonlarca insanın güvenlik amacıyla sığınaklara sığındığını bildirdi. IDF Sözcüsü Daniel Hagari, “Savunma ve taarruzda yüksek alarm durumundayız. Bu füze saldırısının sonuçları olacak. İsrail vatandaşlarını koruyacağız ve İran füzelerine uygun yer ve zamanda karşılık vereceğiz.” şeklinde konuştu.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, yayımladığı görüntülü açıklamada, füze saldırısının ardından İran’ın “büyük bir hata yaptığını ve bedelini ödeyeceğini” söyledi. Netanyahu, “Tahran’dan gelen bu saldırının arkasında da kasıtlı ve cani bir el var. Koyduğumuz kurala bağlı kalacağız: kim bize saldırırsa biz de ona saldıracağız.” dedi.
İsrail Dışişleri Bakanı Yisrael Katz, bu akşamki füze saldırısıyla İran yönetiminin “kırmızı çizgiyi aştığını” belirterek, “Bugün Ayetullah rejimi kırmızı çizgiyi aşmıştır ve İsrail Devleti, İran’ın vatandaşlarımıza yönelik acımasız saldırısı karşısında sessiz kalmayacaktır. Tüm özgür dünya, çok geç olmadan İran’ın şer eksenini durdurmak için İsrail’in yanında yer almalıdır.” ifadelerini kullandı.
Fettah-1 Hipersonik Füzesi
İran’ın İsrail’e düzenlenen füze saldırısında ilk kez kullandığı Fettah-1 füzesi, İran Devrim Muhafızları tarafından geliştirilen ve 2023 yılında tanıtılan İran’ın ilk hipersonik orta menzilli balistik füzesidir. İran’a göre, yüksek manevra kabiliyeti ve hızı, füze savunma sistemlerinden kaçmasına yardımcı olmaktadır.
Füzenin Arapça’daki karşılığı “Fatih” veya “Zafer getiren”, “Galip” anlamına gelmektedir. Füzenin, İran’ın nükleer programını sürdürmesi halinde nükleer başlık taşıma kapasitesine sahip olduğu bildirilmiştir. İran’a göre bu füze, atmosfer içinde ve dışında manevra yapabiliyor ve füze savunma sistemlerini atlatabiliyor. Hızı 13-15 Mach, menzili ise 1400 kilometre olan Füzenin harp başlığı ağırlığı ise 350-450 kg arasında değişmektedir.
İsrail’in Hava Savunma Sistemleri
Demir Kubbe
Demir Kubbe (Iron Dome), Arrow 2, Arrow 3, Demir Işın, Barak 8 ve Davud Sapanı’nın (David’s Sling) dahil olduğu, İsrail’in geliştirmekte olduğu füze savunma sisteminin bir parçasıdır. Demir Kubbe, kısa menzilli roketlere ve 70 kilometre menzile sahip 155 mm topçu mermilerine karşı koymak için tasarlanmıştır. İsrailli Rafael Advanced Defense Systems şirketi ve İsrail Havacılık ve Uzay Endüstrisi’ne göre, Demir Kubbe olumsuz hava koşullarında gece gündüz çalışabilmektedir ve aynı anda birden fazla tehdide yanıt verebilmektedir.
Arrow
İsrail’in geliştirdiği anti balistik füze sistemi Arrow 1, kısa ve orta menzilli balistik füzelere karşı savunma olanağı sağlar. İsrail ve ABD tarafından ortaklaşa finanse edilip üretilen sistemin geliştirilmesine 1986 yılında başlanmıştır. Arrow 1’i takiben Arrow 2’nin geliştirilmesine başlanmıştır. Arrow, şimdiye kadarki en gelişmiş füze savunma programlarından biri olarak kabul edilmektedir. Daha gelişmiş modeli olan Arrow 3 ise Şubat 2013’te piyasaya çıkmıştır.
Demir Işın
Demir Işın, 17 Ağustos 2020’de İsrailli savunma yüklenicisi Rafael Advanced Defence Systems tarafından yapılan bir hava savunma sistemidir. Sistem, kısa menzilli roketleri, topçu ve havan bombalarını imha etmek üzere tasarlanmıştır. Menzili 7 km’ye kadar ulaşabilmekte olup, daha uzak mesafelerden fırlatılan füzeleri engellemek için tasarlanan Demir Kubbe sistemini tamamlamaktadır.
Barak 8
Barak 8, LR-SAM veya MR-SAM olarak da bilinen, uçaklar, helikopterler, gemisavar füzeleri, insansız hava araçları, balistik füzeler, seyir füzeleri ve savaş jetleri de dahil olmak üzere havadan gelen her türlü tehdidi savunmak üzere tasarlanmış bir Hint-İsrail karadan havaya füzesidir. Sistemin hem deniz hem de kara tabanlı varyantları mevcuttur.
Davud Sapanı
Davud Sapanı (David Sling), İsrailli savunma sanayisi üreticisi Rafael Advanced Defence Systems ve Amerikan savunma sanayisi üreticisi Raytheon tarafından ortaklaşa geliştirilen İsrail Savunma Kuvvetleri’ne ait bir askeri sistemdir. Düşman uçaklarını, insansız hava araçlarını, taktik balistik füzeleri, orta ila uzun menzilli roketleri ve seyir füzelerini engellemek için tasarlanmıştır ve 40 km ila 300 km arasında menzile sahiptir.
Askeri Üslere Yapılan Saldırılar
ABD’li yetkililere göre, İran saldırıda İsrail’in birkaç askeri üssünü de hedef almıştır. Negev Çölü’ndeki Nevatim hava üssüne isabet eden füzeler, küçük çaplı hasara yol açtı. Sosyal medyada paylaşılan video ve görüntülerde üssün yakınlarına yağan düzinelerce füzenin bazılarının gözle görülür şekilde patladığı görülmektedir. İsrail ordu radyosunun aktardığına göre, İran’ın saldırısında hava üslerinin zarar gördüğü belirtilmiştir.
Nevatim Hava Üssü, Beerşeba’nın 15 km doğu-güneydoğusunda, Negev çölündeki Nevatim’in yakınında bulunan bir İsrail Hava Kuvvetleri (IAF) üssüdür. Bu üs, İsrail’in en büyük üslerinden biri olup, farklı uzunluklarda üç piste sahiptir. Hayalet savaş uçakları, nakliye uçakları ve elektronik keşif/gözetleme uçakları burada konuşlanmıştır.
Hatzerim Hava Üssü, İsrail’in Güney Bölgesi’ndeki Negev Çölü’nün kuzey kenarında, Beerşeba’nın 6 km batısında yer almaktadır. Operasyonel savaş uçaklarının yanı sıra, IAF Uçuş Akademisi ve IAF Müzesi’ne ev sahipliği yapmaktadır. İran medyası, İsrail’in en gelişmiş uçaklarından birkaçının imha edildiğini bildirmiştir, ancak henüz bu iddiaları destekleyecek bir kanıt ortaya çıkmamıştır.
Gelecek Süreç
IDF sözcüsü Daniel Hagari, İsrail’in İran saldırısına karşı “savunmaya ve misilleme yapmaya tamamen hazır olduğunu” belirtmiş, bunun “zamanında” olacağını kaydetmiştir. Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan, Biden yönetiminin İran’ın bu saldırısının “ağır sonuçları olacağını açıkça belirttiğini” ve ABD’nin “bunu sağlamak için İsrail’le birlikte çalışacağını” ifade etmiştir.
İran, İsrail’i saldırısına karşılık vermemesi konusunda uyararak, misilleme yapması halinde ülkeye yeni füzeler fırlatmakla tehdit etmiştir. İran Silahlı Kuvvetleri, İran’ın füze saldırısına karşılık olarak İsrail’i destekleyecek herhangi bir doğrudan askeri müdahaleye karşı uyarıda bulunarak, “Siyonist rejimi, destekleyen ülkelerin doğrudan müdahalesi durumunda, bölgedeki merkezleri ve çıkarları da İran’ın güçlü bir saldırısıyla karşı karşıya kalacaktır. İran, İsrail’e karşı bir savaş başlatmayacak, ancak meşru müdafaa hakkını da savunmaya hazırdır.” açıklamasında bulunmuştur.
