İran’ın Su-30 ve Su-35 savaş uçaklarını yerli olarak üretmek için Rusya’dan lisans aldığı yönündeki raporlar gündeme bomba gibi düştü. Mezuzah adlı Telegram hesabının 25 Ekim 2024 tarihli haberine göre, bu anlaşma sayesinde İran, savunma sanayisinde dışa bağımlılığı azaltarak yerli üretimi artırmayı hedefliyor. Anlaşmanın, 22-24 Ekim 2024 tarihleri arasında Rusya’nın Kazan kentinde düzenlenen BRICS zirvesinde yapılan görüşmeler sonucunda sağlandığı tahmin ediliyor. İran Hava Kuvvetleri’nin 48 ila 72 adet Su-35 üretme planı olduğu iddia edilirken, Su-30 üretim adedi ise henüz açıklanmadı.
Su-30 ve Su-35 Uçaklarının Stratejik Önemi
Su-30 ve Su-35, gelişmiş radar sistemleri ve çeşitli füze donanımları ile dikkat çeken çok amaçlı savaş uçakları olarak biliniyor. Su-35, özellikle uzun mesafeli hedef tespiti ve hava-yer füzeleriyle donatılmasıyla üstün hava savunma görevlerinde etkin bir performans sunuyor. Su-30 ise iki kişilik kokpitiyle, uzun menzilli hava üstünlüğü görevlerinden kara ve deniz hedeflerine saldırılara kadar geniş bir görev yelpazesi için tasarlanmış durumda. Modern seyrüsefer ve kontrol sistemlerine sahip olan Su-30, ayrıca uçuş sırasında yakıt ikmali yapabilme kabiliyeti ile operasyonel esnekliği artırıyor.
İran’ın Askeri Havacılıkta Yeni Adımları
İran’ın bu anlaşma öncesinde de Rusya’dan savunma amaçlı araç ve ekipman alımlarına yöneldiği biliniyor. Tasnim’in Kasım 2023’te yayınladığı bir raporda, İran’ın Mi-28 taarruz helikopterleri, Su-35 savaş uçakları ve Yak-130 eğitim uçaklarını satın aldığı doğrulanmıştı. İran İslam Cumhuriyeti Savunma ve Silahlı Kuvvetlere Destek Bakan Yardımcısı Sardar Seyed Mehdi Farhi, bu satın almaların İran’ın askeri havacılık kapasitesini yükseltmek amacı taşıdığını belirtti. Özellikle, helikopterlerin gece uçuşu ve aviyonik sistemlerinin iyileştirilmesine odaklanılarak modernize edilmesi, İran’ın gelecekte daha güçlü bir hava gücü oluşturma vizyonunun bir parçası.
İran Hava Kuvvetleri ve Çeşitlilik Hedefleri
Halihazırda İran Hava Kuvvetleri envanterinde F-14 Tomcat, F-4 Phantom, MiG-29 ve Su-24 gibi farklı ülkelerden alınan savaş uçakları bulunuyor. Yerli olarak üretilen HESA Saeqeh ve Kowsar uçaklarının yanı sıra yakın zamanda alınan Mi-28 helikopterleri, Su-35 savaş uçakları ve Yak-130 eğitim uçaklarıyla birlikte İran, hava gücünü çeşitlendirmeyi amaçlıyor. İran’ın Su-30 ve Su-35 üretimi için lisans alması, bu hedef doğrultusunda önemli bir dönüm noktası olarak görülüyor. İran’ın yeni uçakları üretme yeteneği, bölgedeki askeri dengeler üzerinde de etkili olacak gibi görünüyor.
