İzmir Körfezi’nin Temizlenmesi İçin Acil Önlemler
İzmir Körfezi’nin temizlenmesi adına Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından oluşturulan ‘İzmir Körfezi Bilim Kurulu’, 15 maddelik acil ve kısa vadeli bir eylem planı açıkladı. Bu plan, kamuoyunda çeşitli tepkilere neden oldu. CHP İçişleri Politikalarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı ve İzmir Milletvekili Murat Bakan, sorumluluğun yalnızca İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne yüklenmesine karşı çıkarak, “Son günlerde İzmir Körfezi’ndeki çevre sorunları hakkında yapılan açıklamaları dikkatle izliyoruz. Özellikle AKP Genel Başkan Yardımcısı Hamza Dağ’ın konuyla ilgili değerlendirmelerine yanıt vermek ve kamuoyunu doğru bir şekilde bilgilendirmek gerektiğine inanıyorum. Hamza Dağ, İzmir Körfezi’nde yaşanan sorunların sorumluluğunu sadece İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne yükleyerek konuşuyor. Ancak kendisi de iyi biliyor ki, Körfez ile ilgili yaşadığımız sorunları yalnızca yerel yönetimlere mal etmek ne doğru ne de gerçekçi bir yaklaşım…” diye belirtti.
“Büyükşehir Üzerine Düşeni Yapıyor”
Murat Bakan, İzmir Körfezi’nin sığlığı ve temiz su girişinin yetersizliğinin önemli bir sorun olduğuna dikkat çekti. “Bilim insanları, bu soruna çözüm olarak bir sirkülasyon ve navigasyon kanalına ihtiyaç olduğunu belirtiyorlar. Özellikle kıyı mühendisliğinde Türkiye’nin önde gelen isimlerinden olan değerli dostum rahmetli Adnan Akyarlı, hayatta iken bu konuda birçok bilim insanıyla birlikte bilimsel çalışmalar yapmıştı. Ancak böyle bir projeyi İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin tek başına gerçekleştirmesi mümkün değil. Tarama işlemleri bile Çevre Etki Değerlendirmesi (ÇED) iznine tabi ve bu izni Bakanlık vermektedir. Maalesef AKP bu konuda siyaset üretme derdinde. Dertleri İzmir değil, İzmir’i teslim almak…” dedi.
Dünya Örnekleri ve Merkezi Hükümetlerin Rolü
Murat Bakan, dünya genelinde benzer çevre sorunlarının çözümünde merkezi hükümetlerin kritik rolüne dair örnekler vererek şöyle devam etti:
- Londra Thames Nehri Temizliği: 1950’lerde “ölü” olarak ilan edilen Thames Nehri’nin temizlenmesi, İngiliz hükümetinin öncülüğünde gerçekleştirildi. Merkezi hükümet, yerel yönetimlerle iş birliği yaparak, yasal düzenlemeler ve finansal destekle nehrin ekolojik canlanmasını sağladı.
- Singapur Nehri Temizleme Projesi: Singapur hükümeti, 1977’de başlattığı 10 yıllık temizleme projesiyle ağır kirlilik altındaki Singapur Nehri’ni yeniden canlandırdı. Proje, merkezi hükümetin liderliğinde ve çeşitli bakanlıkların koordinasyonuyla yürütüldü.
- Çin’in Taihu Gölü Restorasyonu: Çin hükümeti, ülkenin üçüncü büyük tatlı su gölü olan Taihu’nun temizlenmesi için kapsamlı bir program başlattı. Merkezi ve yerel yönetimlerin iş birliğiyle yürütülen proje, göldeki kirlilik seviyesinin önemli ölçüde azalmasını sağladı.
- ABD’de Chesapeake Körfezi Restorasyonu: Federal hükümet, eyalet yönetimleri ve yerel idarelerin ortak çalışmasıyla yürütülen bu proje, Amerika’nın en büyük haliçlerinden birinin ekolojik dengesini yeniden sağlamayı hedefliyor.
“Bu örnekler, büyük ölçekli çevre sorunlarının çözümünde merkezi hükümetlerin liderlik rolünün ve yerel yönetimlerle iş birliğinin önemini açıkça ortaya koymaktadır” dedi.
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin Bilimsel Yaklaşım ve Çözüm Önerileri
Murat Bakan, bilim insanlarının körfezin sorunlarının çözümü için sunduğu önerileri aktararak, tüm paydaşları iş birliği yapmaya çağırdı. “Bir kez daha vurgulamak istiyoruz; İzmir Körfezi’ni kurtarmak, yalnızca yerel yönetimlerin veya tek bir bakanlığın çabalarıyla mümkün değildir. Bu, tüm kurumların el birliğiyle ve koordinasyon içinde çözmesi gereken bir meseledir. Körfezi temizlemek için çalışmalar sürerken, bu çalışmaların sonuç vermesi adına denetimlerin sıkı tutulması; gerekli yatırımların bekletilmemesi ve tüm yetkililerin sorumluluklarını yerine getirmesi gerekmektedir. İzmir Büyükşehir Belediyesi bu bilincin farkında, üzerine düşeni yapmaya devam ediyor. Diğer kurumların da aynı kararlılık ve hassasiyetle hareket etmesini bekliyoruz” dedi.
Bakan, “Gerekli bilimsel ve finansal sorumlulukları tam olarak tespit etmeyen, elini taşın altına koymayan, İzmir Büyükşehir Belediyesine kaldıramayacağı yük yükleyip yangından mal kaçırır gibi protokol imzalatarak sorun çözülmez. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nı, kirlilik kaynaklarının denetlenmesi ve gerekli yaptırımların uygulanması konusunda daha aktif olmaya davet ediyoruz. Merkezi hükümetin, dünya örneklerinde ve İzmit Körfezi’nde gördüğümüz gibi, liderlik rolünü üstlenmesi, elini taşın altına koyarak finansman sağlama ve sorumluluğu paylaşma noktasında yerel yönetimlerle iş birliği içinde hareket etmesi gerekmektedir. İzmir Körfezi’nin temizlenmesi ve korunması için tüm paydaşları iş birliğine çağırıyoruz. Bu sorunu, siyasi çekişmelerin ötesinde, ulusal bir mesele olarak ele almalı ve el birliğiyle çözüm üretmeliyiz. İzmir’imizin ve gelecek nesillerimizin bunu hak ettiğine inanıyoruz” şeklinde konuştu.
