İzmir’de Kira Fiyatlarındaki Yükseliş: BETAM Raporu ve Uzman Görüşleri
Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (BETAM) ile bir emlak sitesinin işbirliğiyle hazırlanan ‘Sahibinden Kiralık ve Satılık Konut Piyasası Görünümü’ raporunun eylül ayı sonuçları, kira fiyatlarındaki artışları bir kez daha gündeme taşıdı. Rapora göre, satılık konutların ilan metrekare cari fiyatlarındaki yıllık artış oranları İstanbul’da %20,8, Ankara’da %22,4 ve İzmir’de %26,6 olarak belirlendi. İzmir Emlak Kulübü Başkanı Rıdvan Akgün, ANKA Haber Ajansı’ndan Tenzile Aşçı’ya yaptığı açıklamalarda, yüksek artışların devam edeceğine ve 2025’in ilk yarısında %50’ye varan artışların yaşanabileceğine dikkat çekti.
“Maliyetler Yüksek, Üretim Düşük”
Akgün, İzmir’deki kira artışlarının sebepleri hakkında şu değerlendirmeyi yaptı: “İzmir’de kira fiyatlarındaki artışların yüksek olmasının temelinde müteahhitlerin konut üretiminde yaşadığı zorluklar yatıyor. İnşaat firmalarının birçoğu neredeyse iflas etme noktasına geldi. Konsorsiyumlar kurarak projeler geliştirmeye çalışıyorlar, ancak bu da yeterli olmuyor. Maliyetlerin yükselmesiyle birlikte, mevcut arzlarla fiyatlar artış gösteriyor. Ayrıca Türkiye’de bir mülteci gerçeği var ve İzmir bu durumdan yüksek oranda etkileniyor. Geçmişte İstanbul bu konuda ön plandaydı, ancak şimdi İzmir de benzer bir duruma girmiş durumda. İnsanlar iş gücüne ihtiyaç duyuyor ve bu da kira fiyatlarını artırıyor. Şu an insanlar çaresiz bir durumda ve barınma sorunları ciddi boyutlara ulaşmış durumda. Bu sorunları çözmek için çadır bile kurmaya başlayan insanlar var.”
“Yılbaşına Kadar Kira Artışları Bekleniyor”
Akgün, gelecekteki kira artışlarına dair şu uyarılarda bulundu: “Yüzde 20’lik artış, aslında çok mütevazı bir artış. Enflasyonist gerçekler göz önüne alındığında, oranlar giderek artıyor. Özellikle haziran, temmuz, ağustos ve eylül aylarında kira fiyatları yükseliyor. Boş daireler olduğunda, insanlar güncel fiyat talep ediyor. Yılbaşına kadar kiralık konut fiyatlarının arz-talep dengesizliği nedeniyle %10-15 artış kaydedeceğine inanıyorum. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 2025 için yaptığı enflasyon hesaplamalarına göre, kira fiyatlarının bir sonraki yaz ayına kadar en az %50 artabileceğini söyleyebilirim.”
“Alternatif Barınma Yöntemleri”
Yüksek kiralar nedeniyle vatandaşların alternatif barınma yöntemlerine yöneldiğine vurgu yapan Akgün, “İzmir’de en düşük kira fiyatları 15-20 bin liradan başlıyor ve bu fiyatlar genellikle metropol alan dışında, çevre mahallelerde görülüyor. Eski, bakımsız dairelerin kira fiyatları daha düşük, ancak yeni yapılan binalar neredeyse iki katı fiyatlarla kiraya veriliyor. İmkanları sınırlı olan insanlar şehir merkezinden uzaklaşmaya başladı. Orta segmentteki insanlar, 25-35 bin lira arasında kira ödeyebiliyor. Ancak bazıları, güvenlikli, bakımlı sitelerde aylık 150 bin lira kira ödemek zorunda kalıyor. Bu durum, zenginler ve fakirler arasında bir ayrım yaratıyor. Orta sınıf neredeyse yok olmuş durumda. Şu anda İzmir metropolünde ortalama kiralar 20 bin ila 40 bin lira arasında. 20 binin altında kiralık daire bulmak neredeyse imkansız. İstanbul’da bu rakamlar daha da yüksek. Ankara’da da benzer bir durum var; mültecilerin artışı nedeniyle barınacak yer bulmak zorlaşıyor. Bu sebeplerle, son yıllarda insanlar kendi mülklerini oluşturma çabası içerisine girdiler, kooperatiflerden parsel alıp konteyner yerleştiriyorlar. Karavanda yaşayanların sayısı artmaya başladı; bu durum bir çaresizlik göstergesi.”
“Kış Ayları Kiralamak İçin En İyi Zaman”
Kira arayanlar için kış aylarının en uygun zaman olduğunu belirten Akgün, “Kira aramak için en doğru zaman kış aylarıdır. Kış aylarında hareketlilik az olduğundan, bir arz oluşumu ve fiyat dengesi sağlanabilir. Fakat nisan ayından itibaren bu durum değişiyor; mayıs ve haziran aylarında fiyatlar %20-30 artış gösteriyor. Ağustos ve eylül geldiğinde ise tekrar benzer bir artış yaşanıyor. Eğer vatandaş bir daireye çıkacaksa, hemen çıkmasını tavsiye ediyoruz.” şeklinde konuştu.
