Julian Assange ve AKPM’nin Tutumu
Merkezi Fransa’nın Strazburg kentinde bulunan Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi (AKPM), Julian Assange’ın tutukluluk durumu ve aldığı cezaya ilişkin önemli bir önergeyi ele aldı. Bu önerge, insan hakları üzerindeki olumsuz etkileri nedeniyle büyük bir önem taşıyordu. Oylamada 13 “hayır” oyuna karşı 88 “evet” oyuyla kabul edilen önerge üzerine, oturumda bulunan milletvekilleri Assange’ı alkışlayarak desteklerini gösterdi. Önergede, özgür basının varlığının demokratik devletlerin temel işleyişini garanti altına aldığı vurgulandı ve AKPM, Assange’ın serbest bırakılmasını memnuniyetle karşıladı.
Önerge metninde, İngiliz makamlarının Assange’ın ifade özgürlüğünü etkili bir şekilde koruyamamış olmasından duyulan üzüntü ifade edildi. Ayrıca, ABD’nin casusluk yasasında derhal reform yapması gerektiği belirtildi. Önergede, ABD’nin, WikiLeaks ve Assange’ın ortaya çıkardığı insan hakları ihlalleri ile savaş suçu iddiaları hakkında tarafsız ve şeffaf bir soruşturma yapması talep edilirken, Assange’a yöneltilen orantısız ağır suçlamaların onu fiilen müebbet hapis riskiyle karşı karşıya bıraktığına dikkat çekildi. Bu suçlamaların esasen bilgi toplama ve yayımlama faaliyetlerine dayandığı ifade edildi.
Önergenin diğer bir önemli noktası ise, Assange’ın durumu ile AKPM’nin 1900 sayılı “Siyasi Tutuklu Tanımı” başlıklı kararındaki kriterlerin örtüşmesiydi. Bu bağlamda, Assange’ın “siyasi tutuklu” olarak nitelendirilmesinin haklı bir gerekçeye dayandığı dile getirildi.
Milletvekillerinin Görüşleri
İrlandalı Milletvekili Paul Gavan, oturumda yaptığı konuşmada, “Bu hafta Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi’nin en kötü ve en iyi anlarını gördük. En kötü an, Filistin halkının mağdur olduğu soykırıma karşı tavır almayı ısrarla reddetmesiydi” diyerek, meclisin kararlarının önemine vurgu yaptı. Gavan, AKPM’deki en iyi anın ise Assange’ın Avrupa Konseyi Hukuk İşleri ve İnsan Hakları Komitesi önünde yaptığı konuşma olduğunu belirtti ve Assange’ın özgürlüğü için mücadele eden herkese desteğini ifade etti.
Avusturyalı Milletvekili Petra Bayr, Assange’a yıllar boyunca gösterdiği cesaret için teşekkür ederken, serbest bırakıldıktan sadece üç ay sonra AKPM’ye gelmesinin önemine dikkat çekti. Monakolu Milletvekili Christophe Brico ise bilginin demokrasinin temel kaynağını oluşturduğunu vurguladı ve gazetecilerin haber yapabilmeleri ile kaynaklarını koruyabilmelerinin hayati önemini belirtti.
Dava Süreci
Julian Assange’ın kurduğu WikiLeaks, 28 Ekim 2010’da ABD’nin Irak ve Afganistan’da işlediği suçları delillendiren 251 bin gizli belgeyi yayımlamıştı. Assange, Haziran 2012’de sığındığı Ekvador’un Londra Büyükelçiliğinden 11 Nisan 2019’da çıkarılarak gözaltına alınmış ve “kefaletle serbest bırakılma şartlarını ihlal etmekten” tutuklanarak Londra’daki Belmarsh Hapishanesine konulmuştu. Bu süreçte ABD, İngiltere’den Assange’ın iadesini talep etmiş ve İngiltere Yüksek Mahkemesi, ABD’den Assange’ın ölüm cezasına çarptırılmayacağı ve adil şekilde yargılanacağına dair güvence istemiştir.
Julian Assange, Haziran ayında ABD ile varılan bir anlaşma sonucunda “casusluk yasasını ihlal ettiği” suçlamasını kabul etme şartıyla, 5 yıldır tutuklu bulunduğu İngiltere’den ayrılmasına izin verilmişti. Anlaşma gereği, Assange, Büyük Okyanus’un Asya kıyılarına yakın ABD toprağı olan Kuzey Mariana Adaları Bölge Mahkemesinde duruşmaya çıkarılmış ve İngiltere’de cezaevinde kaldığı süre göz önünde bulundurularak Avustralya’ya gönderilmiştir.
