Korkular ve Fobiler Üzerine
Eğer bir örümcek gördüğünüzde irkilmiyor ya da asansörde mahsur kalma düşüncesiyle nefesiniz kesilmiyorsa, gerçekten şanslısınız demektir. Çünkü Macquarie Üniversitesi Psikolojik Bilimler Okulu‘nda klinik psikolog ve profesör Melissa Norberg‘e göre, “İnsanların yüzde 70’inden fazlası mantıksız bir korkuya sahip.” Norberg, bu durumu daha da açarak, “Irrasyonel bir korku ile fobi tam olarak aynı şeyler değildir. Fobiler, düzenli olarak sıkıntıya neden olan ve kişilerin hayatlarına müdahale eden, mantıksız veya oldukça abartılı korkulardır…” diyor.
Karanlık Korkusu
Prof. Norberg’e göre, karanlıktan duyulan korkunun temel sebebi, tehlike sinyallerinin karanlıkta harekete geçmesidir. Bu durum, beklediğimizden çok daha mantıklı ve basit bir açıklamaya sahiptir. Norberg, bu durumu şu sözlerle ifade ediyor: “İnsanlar karanlığı korkutucu buluyor, çünkü duyularımızdan birini ortadan kaldırıyor. Belirsizlik yaratıyor ve birçok insan belirsizlikle başa çıkmayı rahatsız edici buluyor.” IFLScience’ta yer alan bir habere göre, “Görme yetisinin ortadan kalkması, hayal gücünü harekete geçirmeyi kolaylaştırıyor. Yani gece çöktüğünde ya da karanlık bir odaya girdiğimizde, zihnimiz derhal birkaç dakika önce düşünmediğimiz şeyleri hayal etmeye başlıyor.”
Klinik psikolog Norberg’e göre; canavarlar, hayaletler ve hayvanların karanlıkta saklanıp bizi yakalamak için beklediğine dair duygu ve kuşkular, küçük yaşlardan itibaren karanlık ile ilişkilendirmeyi öğrendiğimiz hislerden kaynaklanıyor.
Korkularla Baş Etmenin Yolları
Peki, karanlık korkusuyla başa çıkmanın, yatarken ışıkları açık bırakmak dışında bir yolu var mı? Aslında var, ancak muhtemelen bundan hoşlanmayacaksınız. Norberg’e göre, “Fobiler için en etkili tedavi yöntemi, ‘maruz bırakma’ terapisidir ve diğer pek çok tedavi yönteminden daha iyi sonuç verir.” Başka bir deyişle, korkularınızla yüzleşmeniz gerekiyor. Uzman psikolog, bu durumu şu şekilde açıklıyor: “Maruz bırakma terapisi, korkulan uyaranla tehlikeli olmayan bir şekilde yüzleşmeyi ve uyaranın, korkulmasına gerek olmadığını ilk elden öğrenmeyi içerir. Bu da karanlık odalara girmek ve geceleri yalnız kalmak anlamına gelir. Karanlığın tehlikeli olmadığına ikna olana kadar bu süreci tekrarlamak önemlidir…”
Maruz bırakma terapisi sonrasında kendinize şu soruları sormalısınız:
- Korkulan sonuç gerçekleşti mi?
- Eğer olduysa, ne kadar kötüydü?
- Korkulan olayın gelecekte gerçekleşme olasılığını ne kadar düşünüyorsunuz?
Sonuç olarak: 1) Korkulan, neredeyse hiçbir zaman gerçekleşmez; 2) Gerçekleştiğinde, neredeyse hiç beklediğimiz kadar kötü değildir; ve 3) Gerçekleştiğinde, bununla başa çıkabiliriz…
