NATO’nun yeni Genel Sekreteri Mark Rutte, görevi devralmasının ardından Brüksel’deki NATO karargahında ilk basın toplantısını gerçekleştirdi. Rutte, “Tarihin en başarılı siyasi askeri ittifakı olan NATO’nun Genel Sekreteri olarak hizmet etmekten büyük onur duyuyorum.” diyerek sözlerine başladı. Ayrıca, NATO müttefiklerinin karşı karşıya olduğu ciddi zorluklara dikkat çekti. “32 müttefikin de oynayacağı benzersiz bir rol var ve birlikte başaramayacağımız hiçbir şey yok,” ifadelerini kullandı. Rutte, “Ancak, yeteneklerimizi ihtiyaçlarımızla gerçek anlamda eşleştirmek için daha fazla savunma harcamasına ihtiyacımız var. Müttefiklerle birlikte doğru alanlara yeterince yatırım yaptığımızdan ve kolektif savunmamızın yükünü eşit bir şekilde üstlendiğimizden emin olmak için çalışacağım. Her birimiz payımızı adil bir şekilde ödemeliyiz,” şeklinde ekledi.
Ukrayna Konusu
Rutte, 2014 yılında Amsterdam-Kuala Lumpur seferini yapan Malezya Havayolları’na ait uçağın Ukrayna’nın Rusya sınırı yakınında düşürülmesini hatırlatarak, “Kişisel tecrübemden biliyorum. Ukrayna’daki çatışma cephe hatlarıyla sınırlı değil. 10 yıl önce ülkemde bir trajedi yaşandı ve bu tür olayların bir daha asla yaşanmaması gerekiyor.” dedi. Ukrayna’nın NATO müttefiklerinden tedarik ettiği silahları Rusya içindeki askeri hedefleri vurmak için kullanma talebine ilişkin soruya yanıt veren Rutte, “Ukrayna, meşru bir savunma savaşı vermektedir ve bu durum, Ukrayna’nın kendini savunma hakkına sahip olduğu anlamına gelmektedir. Uluslararası hukuka göre bu hak, sınırda sona ermez. Dolayısıyla, Ukrayna’nın kendini savunma hakkını desteklemek, saldırgan topraklardaki meşru hedefleri vurmasını da mümkün kılmaktadır,” ifadesinde bulundu.
Bu konudaki nihai kararın müttefik ülkelere ait olduğunu vurgulayan Rutte, “Bu bana bağlı değil. Bu, Ukrayna ile ilişkilerinde tek tek müttefiklere kalmış bir meseledir. Ayrıca, tek bir silahın savaşı tek başına kazandırmayacağı konusunda da net olmalıyız,” şeklinde konuştu. Rutte, ABD’den Ukrayna’ya sağlanan askeri yardımların büyüklüğüne işaret ederek, “ABD ve liderleri, Ukrayna’nın kendini savunma hakkını desteklemek için 10 milyarlarca dolar harcadılar. Açık konuşmak gerekirse, ABD’nin desteği olmasaydı, Ukrayna bugün muhtemelen bir ülke olarak var olamazdı,” değerlendirmesini yaptı.
Avrupa Birliği ile İlişkiler
Rutte, Avrupa Birliği’nin (AB) NATO’nun eşsiz ve temel ortağı olduğunu, Ukrayna’yı desteklemekten karma tehditlerle mücadeleye kadar birçok alanda işbirliğinin artırılması için çalışacağını vurguladı. AB tarafından savunmada özerk adımlar atılması gerektiğine dikkat çeken Rutte, işbirliğini somut olarak nasıl geliştireceklerine dair soruya, yeni AB Komisyonu’nda “savunma ve uzay” portföyünün oluşturulmasının NATO’ya “paralel yapı kurmak” anlamına gelmediğini belirtti. “Ancak AB’nin de tüm bu politikaları nasıl uygulayacağını düşünmesi gerektiği açıktır,” diyen Rutte, AB’nin savunma sanayisini güçlendirme amacının kendisi için de önceliklerden biri olduğunu ifade etti.
Türkiye ile İşbirliği
Rutte, “Güneydeki etkin bölgemizde istikrarı teşvik etmek için Ortadoğu, Kuzey Afrika ve Sahel bölgelerindeki ortaklarımızla etkileşimimizi artıracağız. Ülkelerimize ve halklarımıza yönelik terör tehdidiyle mücadele etmek için daha fazlasını yapmalıyız,” dedi. Rutte, “Yakın arkadaş olduğumuzu ve terörle mücadele konusunda hemfikir olduğumuzu söyleyebilirim. Terörle mücadelenin NATO bağlamında da ele alınması gereken bir konu olduğu açıktır,” şeklinde sözlerine devam etti. Terörle mücadelede Cumhurbaşkanı Erdoğan ile çalışmaya “açık” olduğunu dile getiren Rutte, “Bu konuda birlikte çalışmamız gerekiyor. Bunu yapacağız,” diyerek işbirliğine vurgu yaptı. Ayrıca, müttefikler arasındaki silah satın alımlarında sınırlama olmamasının önemine dikkat çekerek, “Bu konuda da bir hassasiyet var ve bu konuda da çalışmamız gerekiyor,” değerlendirmesini yaptı.
