Çağdaş sanat sahnesinin önemli buluşmalarından biri olan Sinopale, 2006 yılından bu yana düzenli olarak gerçekleştiriliyor. Bu yıl dokuzuncusu yapılan bienal, “Tükenmeden Önce: Yeni Değerler Evreni” temasıyla 31 Ekim 2024’e kadar sanatseverlerle buluşacak. Sinop’taki bu etkinlik, yerel yönetimlerin, özel kuruluşların ve halkın büyük destekleriyle şekilleniyor. İlk yılından itibaren yerel kültür ve hafızayı odağına alan Sinopale, “imece usulü sanat” anlayışını benimseyerek, Sinop halkını uluslararası bir sanatsal etkinliğin içine çekmeyi başardı. Bu yaklaşım, yerli ve yabancı sanatçıların ve Sinop halkının ortak bir buluşma, düşünme ve üretme alanı oluşturdu.
Melike Bayık, Deniz Erbaş, İpek Sur, Nil İlkbaşaran ve Hal Kolektif, ekoloji, döngüsellik ve sürdürülebilirlik temalarına odaklanarak, sanatın dönüştürücü gücünü ele alacak. Sanatçılar, 23 Eylül’de Sinop’a gelerek üretim süreçlerine başladılar ve ortaya çıkan eserler, 11 Ekim’de şehrin çeşitli kamusal alanlarında sergilendi. Sinopale 9, dünya genelinde yaşanan dönüşümlerin farkına varmamızı sağlayacak diyaloglar oluşturmayı hedefliyor.
Üretim Süreci ve Sanatçıların Şehri Tanıması
Melike Bayık: Sinopale, bir bienal modeli olarak üretimin kentin içinde yapıldığı, katılımcıların çoğunlukla yerel halktan oluştuğu bir yapı sunuyor. Sanatçılar, Sinop’ta halkla işbirliği içinde çalışarak eserlerini üretiyorlar. Bu süreçte, yerli ve yabancı sanatçılar, Sinop’un doğasıyla etkileşime geçerek eserlerini şekillendiriyorlar.
Nil İlkbaşaran: Sanatçılar, Sinop’ta Hal binasını ve avlusunu bienal üretim merkezi olarak kullanıyor. Burada gerçekleşen tartışmalar, şehre yayılan fikirlerin temellerini atıyor ve uygulamalar için gerekli birikimi sağlıyor. Katılımcı atölyeler, farklı yaş gruplarından insanların katılımıyla devam ediyor. Bu süreç, hem sanatçılar hem de Sinop halkı için oldukça kıymetli.
Hal Kolektif: Üretim süreci son derece verimli ve heyecan verici bir şekilde ilerliyor. Yerel ve uluslararası sanatçılar, Sinop’un kültürel, sosyal ve doğal yapısıyla derin bir ilgi duyuyor. Yabancı sanatçılar, Sinop’a gelmeden önce araştırmalar yaparak şehrin tarihi ve coğrafyası hakkında bilgi edinirken, burada geçirdikleri süre boyunca yerel halkla etkileşime girerek güçlü bağlar kuruyorlar.
İpek Sur: Üretim süreci, diyaloglara ve araştırmalara dayalı olarak ilerliyor. Sanatçılar, yerel bağlamda eser üretme fırsatı buluyor ve bu süreç, onların yöntemlerini daha organik hale getiriyor. Her eser, kendi içinde gelişiyor ve bu da sanatçıya “anda olma” deneyimi sunuyor. Bu süreç, Sinop’un insanlarını ve kültürel dokusunu deneyimlemek açısından büyük bir derinlik katıyor.
Tema Belirleme Süreci
“Tükenmeden Önce: Yeni Değerler Evreni” teması nasıl belirlendi? Bu başlığın seçilmesi sürecinde neler yaşandı?
Nil İlkbaşaran: İçerik önerileri üzerinde konuştuktan sonra, bienal ekibi bir dizi tartışma gerçekleştirdi. Sonuçta, “Yeni Değerler Evreni” teması, kültürel ve çevresel ekolojiye dair değerlerimizi yeniden düşünmemizi sağlıyor.
Melike Bayık: Tema, herkesin aktarmak istediği kavramsal anlatılar üzerinden şekillendi.
Hal Kolektif: Temanın belirlenmesi, uzun tartışmalar ve derin düşünme süreçlerinin sonucuydu. İnsanlık olarak doğaya karşı sorumluluklarımızı sorgulama aşamasına geldik. Tema, hem insani hem de doğal değerlerin tükenmekte olduğu bir dünyada sürdürülebilir bir geleceğin inşa edilmesi gerektiğini vurguluyor. Sanatın bu krizleri görünür kılma gücüne inanıyoruz.
İpek Sur: Sinopale’nin ilk toplantısının ardından, tematik olarak nereye gitmek istediğimiz netleşti. Bu derin diyalog süreci, “Tükenmeden Önce: Yeni Değerler Evreni” başlığıyla sonuçlandı. Bu başlık, hepimizin kolektif sorumluluğunu ve harekete geçme zorunluluğunu temsil ediyor.
Dört Ana Mekân ve Sinopluların Etkileşimi
Sinopale’de Sinop’un kamusal alanları nasıl kullanılıyor? Sinoplular nerelerde bienalle karşılaşacaklar?
Melike Bayık: Bienalin dört ana mekanı var: Sinop Tarihi Cezaevi, Buzhane, Tershane Bölgesi ve Hal. Bu alanlar, sanatçı eserlerine ev sahipliği yapacak. Ayrıca kamusal alanlarda da eserler sergilenecek, bu sayede izleyiciler günlük yaşamlarının bir parçası olan yerlerde sanata dokunabilecekler.
İpek Sur: Mekânların seçimi, yerel yönetimle olan işbirliği sonucunda şekillendi. Her sanatçı ve eser için yapılan yerleştirme, işlerin içeriklerine uygun bir şekilde gerçekleştirildi. Bu yerleştirmeler, eserlerin mekansal bağlamla derin bir ilişki kurmasını sağladı.
Hal Kolektif: Sinopale, Sinop’un birçok kamusal alanında sanat eserleriyle buluşacak. Sinoplular, günlük yaşamlarının bir parçası olan yerlerde sanatla etkileşime girecekler. Sanat, şehrin dokusuna yayılarak herkesin deneyimlemesine olanak tanıyacak.
Özgürleştirici Bir Deneyim
Sinopale, “birlikte üretmeyi” ve “imece”yi öncelikleyen bir bienal. Bu durumun olumlu yanları neler? Sanatçılar bu bienalden nasıl hislerle ayrılıyorlar?
Melike Bayık: Birlikte çalışmak, günümüz sanat ortamında önemli bir konu. Sinopale, bu dayanışma modelini 2004 yılından bu yana sürdürüyor. Katılımcı ve kamusal bir paydaşlık yaratarak, hem sanatçılar hem de yerel halk için öğretici bir model sunuyor.
Hal Kolektif: Sinopale, organizasyonunu kendi altyapısıyla gerçekleştiriyor ve herkesin sürece dahil olmasına olanak tanıyor. Bu yapı, katılımcılar arasında destekleyici bir atmosfer yaratıyor. Sanatçılar için kontrol etmemek zor olsa da, bu tamamen paylaşım ve dayanışma üzerine kurulu bir sistem, Sinopale’nin özgünlüğünü gösteriyor.
Bienal Kapsamındaki Yan Etkinlikler
Hal Kolektif: Bienal süresince birçok atölye çalışması, panel, film gösterimi ve halkla etkileşimli projeler düzenlenecek. “Yerinde ve Birlikte” projesi kapsamında geri dönüşüm ve sürdürülebilir üretim temalı atölyeler düzenleyeceğiz. Bu etkinlikler, Sinopale’nin çok katmanlı yapısını zenginleştirerek şehre önemli bir kültürel katkı sağlayacak.
