Türkiye’nin Borsa Durumu ve Jeopolitik Riskler
Bir önceki ekonomi yönetiminin dövize yönelen bireysel yatırımcıları engellemek amacıyla yönlendirdiği borsa, şu an oldukça zor bir süreçten geçiyor. Düşen şirket kârlılıkları, eşik değerin altındaki PMI (Satın Alma Müdürleri Endeksi) verileri, enflasyonun düşmemesi ve Ekim 2023’te başlayan jeopolitik sorunlar, özellikle de İsrail’in Gazze’yi işgali ile artan gerilim, Borsa İstanbul’da (BİST) büyük kayıplara yol açtı.
Son olarak, İran’ın İsrail’e düzenlediği füze saldırısı, Ortadoğu borsalarını da sarstı. Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın “İsrail’in bir sonraki hedefi Türkiye” şeklindeki açıklaması, bölgedeki gerilimi daha da artırdı. İsrail’in Tel Aviv borsası bile yüzde 1.6 oranında düşüş gösterirken, BİST 100 endeksi son iki günde yüzde 7.2 değer kaybı yaşadı. Dolar/TL ise yükselişe geçerek dün 34.33 seviyesini test etti.
Finans uzmanı Ali Ağaoğlu, bu düşüşü değerlendirirken, “Borsamızda halen ağustostaki Japon Yeni dalgasının etkisi devam ediyor. Ortadoğu’nun merkezinde bir ülkesiniz ve izlediğiniz politikalar net değil. Şu anda bizim doğru bir ekonomik hikâyemiz yok. Tek gerçek hikâye enflasyonda başarıdır ve bunun sağlanması için kamu tasarruflarının artırılması gerekiyor, ancak bu adımlar atılmıyor” dedi.
Yatırımcı Sayısı ve Ekonomik Koşullar
Türkiye’nin mevcut ekonomik konjonktürü, borsa için elverişli bir ortam sunmuyor. Prof. Dr. Hayri Kozanoğlu, son gelişmeleri şu şekilde yorumladı: “Yüksek faiz oranları, firmaların faiz maliyetlerini artırıyor. Talepteki yavaşlama, üretimi de olumsuz etkileyerek borsa şirketlerinin cirolarını düşürecek. Borsa için umudun yabancı fon girişlerinde olduğu düşünüldü, ancak son dört haftanın üçünde bu fonlar satış yaptı. Üstüne, İsrail’in bölgedeki saldırganlığını artırması eklenince BİST endeksi sert bir tepki verdi. Erdoğan’ın ‘İsrail’in gözünü Türkiye’ye diktiği’ açıklaması da tedirginliği artırdı. Bu ortamı fırsat bilen spekülatörler, endeksin daha da düşmesini kışkırtarak bunu alım fırsatı olarak değerlendirme peşinde.”
Bireysel yatırımcıların yalnız bırakıldığını ifade eden Borsa Uzmanları Derneği Başkanı Ali Aydemir, “Mısır borsası düşmüyor, İsrail ve İran borsası sınırlı düşüşler yaşıyor. Türkiye’de neden bu kadar sert bir düşüş yaşanıyor? Fonlar dahil 35 milyon yatırımcı zarar ederken, ekonomi yönetimi neden sessiz kalıyor? Piyasayı rahatlatıcı bir açıklama yapılmıyor?” şeklinde konuştu.
