Ürdün Dışişleri Bakanlığı’ndan Tepki
Ürdün Dışişleri Bakanlığı, İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich‘in Ürdün’ün ele geçirilmesini talep eden açıklamalarına sert bir dille yanıt verdi. Bakanlığın yaptığı yazılı açıklamada, Ürdün’ün bu tür “uluslararası hukukun ve uluslararası normların ihlali olarak kabul edilen kışkırtıcı ve dışlayıcı açıklamaları kesin bir şekilde reddettiği ve kınadığı” ifade edildi.
Açıklamada ayrıca, Smotrich’in sözlerinin Ürdün’e zarar vermeyeceği gibi, Filistinlilerin 4 Haziran 1967 sınırlarında başkenti işgal altındaki Doğu Kudüs olan kendi bağımsız ve egemen devletlerini kurma yönündeki devredilemez haklarını da ortadan kaldırmayacağı vurgulandı. Bu bağlamda, Smotrich’in açıklamalarının dünyaya, onun savunduğu aşırı ırkçı ideolojinin ne denli tehlikeli olduğunu gösterdiği belirtildi. Uluslararası topluma, İsrail’in saldırılarına derhal müdahale etme çağrısında bulunuldu.
Smotrich’in Tartışmalı Açıklamaları
Yönetmenliğini Jerome Sesquin’in üstlendiği “İsrail: Kaos’un Bakanları” adlı belgeselde konuşan Bakan Smotrich, İsrail’in egemen olduğu sınırların mevcut haliyle sınırlı kalmayacağını ifade etti. “Bir Yahudi devleti istiyorum” diyerek sunucunun sorusuna, “Yahudi devleti. Bu, oldukça karışık. Yahudi halkının değerlerine göre yönetilen bir devlet” yanıtını verdi. Sunucunun, “İsrail’in egemenliği denizden Ürdün’e kadar mı? Hepsi bu mu yoksa sonrasında Ürdün Nehri’nin diğer yakası mı fethedilecek?” sorusuna ise “Yavaş yavaş” şeklinde yanıt vermesi dikkat çekti.
Smotrich, “Bilgelerimizin kitaplarına göre, Kudüs’ün geleceği Şam’a kadar uzanacaktır ve Kudüs tek başına Şam’a kadar uzanır” ifadeleriyle “Büyük İsrail” politikasını açıkça dile getirdi. Daha önce “Filistin diye bir halkın olmadığı” yönündeki açıklamalarıyla da kamuoyunun tepkisini çekmişti. Bu ifadeleri, sosyal medya platformlarında geniş yankı buldu.
Uluslararası Tepkiler ve Smotrich’in Davranışları
Smotrich, 20 Mart’ta Fransa’nın başkenti Paris‘deki bir anma töreninde, “Filistin diye bir halkın olmadığını ve bunu Beyaz Saray’ın da duyması gerektiğini” belirtti. Ayrıca, Yahudi yerleşimcilerin 26 Şubat’ta gerçekleştirdiği toplu saldırılara hedef olan Filistin beldesi “Huvvara’nın yeryüzünden silinmesi gerektiğini” kaydetmişti. Bu sözleri, uluslararası arenada yoğun bir tepki topladı ve Smotrich, ABD ve Fransa ziyaretleri sırasında diplomatik olarak tecrit edildi, resmi bir görüşme yapamadı.
Paris’teki anma töreni, gelen tepkiler üzerine ilk planlanan merkezde gerçekleştirilememiş, başka bir salona alınmak zorunda kalınmıştı. Smotrich, bu durumu “İsrail nefreti her yerde” şeklinde yorumladı. Tören sırasında, Smotrich’in konuşma yaptığı kürsüde Ürdün’ü de kapsayan bir İsrail haritasının kullanılması da dikkat çekti.
Bezalel Smotrich Kimdir?
Bezalel Smotrich, İsrail’de ırkçı politikalarıyla tanınan bir siyasetçidir. 1980 doğumlu olan Smotrich, Dini Siyonizm (Religious Zionism) hareketinin önde gelen isimlerinden biridir ve bu harekete dayanan partilerde uzun süre aktif olarak siyaset yapmıştır. Yahudi yerleşim hareketinin sıkı bir destekçisi olan Smotrich, Batı Şeria’daki Yahudi yerleşimlerinin genişletilmesini savunmakta ve İsrail’in bu topraklar üzerindeki tam egemenliğini kurması gerektiğini düşünmektedir.
- Filistinlilerin haklarına karşı sert bir duruş sergileyen Smotrich, iki devletli çözüm fikrine tamamen karşıdır.
- Filistinlilere karşı oldukça sert ve radikal bir politika benimsemiştir.
- Özellikle, Filistinlilerin vatandaşlık haklarını kısıtlayacak politikaları savunmuş ve İsrail’i bir Yahudi devleti olarak koruma adına ‘demografik temizlik’ gibi ırkçı yaklaşımları önemsemiştir.
- Smotrich, İsrail’de dini kuralların toplumsal yaşamda daha belirgin hale gelmesini savunur ve laik toplum yapısına karşı eleştirilerde bulunur.
2022’de yapılan seçimlerde Smotrich’in partisi, eski Başbakan Binyamin Netanyahu‘nun sağcı bloğunun bir parçası olarak önemli bir başarı elde etti ve hükümette önemli bir rol üstlendi. Smotrich, Netanyahu’nun hükümetinde Maliye Bakanı olarak görev yapmaktadır ve bu görevi sırasında ekonomik politikalarını ırkçı bir bakış açısıyla şekillendirmiştir.
