Almanya’da Erken Seçim Gündemde
Almanya’da koalisyon hükümetinin dağılması sonrasında, 23 Şubat 2025 tarihinde erken seçim yapılacağı bildirildi. Sosyal Demokrat Parti (SPD) ve Hristiyan Birlik Partileri (CDU/CSU) arasında yapılan görüşmeler sonucunda bu tarih üzerinde anlaşmaya varıldığı ifade edildi. Ayrıca, Hür Demokratik Parti (FDP) ve Yeşiller’in de bu öneriyi desteklediği belirtildi. Erken seçim kararına ilişkin Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier’in de karşı çıkması beklenmiyor. Seçim tarihiyle ilgili son kararı ise Steinmeier verecek.
Şansölye Olaf Scholz’un, Federal Meclis’te güven oylamasına ne zaman başvuracağı ise henüz netleşmedi. CDU/CSU, Scholz’u mecliste güvenoyu almaya çağırmıştı, ancak Scholz bu talebi reddetmişti. Scholz’un güvenoyunu 16 Aralık’ta Federal Meclis’e sunması öngörülüyor.
NE OLMUŞTU?
Almanya’da Başbakan Olaf Scholz’un, Maliye Bakanı Christian Lindner’i görevden alması, ülkedeki koalisyon hükümetinde ciddi bir krize yol açtı. Scholz, Lindner’i bütçe konusundaki anlaşmazlıklar sebebiyle görevden aldığını açıklayarak, “Ülkemiz için güçlü ve etkin kararlar alabilecek bir hükümete ihtiyaç var” dedi. Koalisyon hükümetindeki partiler, özellikle bütçe ve ekonomik büyüme konularında derin anlaşmazlıklar yaşamaktaydı. SPD, Yeşiller ve FDP arasında süregelen tartışmalar, erken seçim önerisinin gündeme gelmesine neden oldu; ancak Scholz bu teklifi daha önce reddetmişti.
FDP lideri Lindner ve Yeşiller Partisi’nden Ekonomi ve İklim Koruma Bakanı Robert Habeck’in ekonomi konusundaki farklı bakış açıları, koalisyon içinde ciddi ayrışmalara yol açtığı görülmektedir. Almanya Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier, ülkedeki siyasi krize ilişkin “Bir koalisyonun sona ermesi dünyanın sonu değildir. Bu, geride bırakmamız gereken ve bırakacağımız bir siyasi krizdir” demiştir.
GÜVEN OYLAMASI
Almanya’da başbakanın mecliste güvenoyu istemesi ve Federal Meclis’i feshetme durumu, Anayasa’nın 68. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, başbakan, güvenoyu talebine ilişkin önergeyi verdikten 48 saat sonra Federal Meclis’te güven oylaması yapılır. Eğer söz konusu önerge meclisin çoğunluğu tarafından kabul edilmezse, cumhurbaşkanı, başbakanın önerisiyle 21 gün içinde meclisi feshetme yetkisine sahiptir. Başbakan güvenoyu alırsa görevine devam ederken, Federal Meclis başka bir kişiyi başbakan seçerse cumhurbaşkanı meclisi feshetme yetkisini kaybeder.
Son olarak, 2005 yılında dönemin Başbakanı Gerhard Schröder, erken seçim yapılabilmesi için meclisten güvenoyu istemiş ve oylamada çoğunluğu alamayınca erken seçime gidilmiştir. Ardından yapılan seçimlerde Angela Merkel başbakan seçilmiş ve toplamda 16 yıl boyunca bu görevde kalmıştır.
