Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Moleküler Entomoloji Laboratuvarı, zararlı böceklerle etkin bir şekilde mücadele etmek amacıyla örümcek zehri ve çift sarmallı RNA’dan prototip tarım ilaçları geliştirmektedir. Trabzon’da gerçekleştirilen bir kongrede konuşan Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Umut Toprak, yöneticisi olduğu laboratuvarın zararlılarla mücadelede biyolojik yöntemler kullanarak yeni ürünler geliştirdiğini belirtti.
Toprak, zararlılarla mücadelede çevre dostu ve etkili yaklaşımlara olan ihtiyacın giderek arttığını vurgulayarak, “Bu bağlamda, örümceklerden elde edilen ve ‘venom’ olarak adlandırdığımız zehirlerin önemli bir rolü var. Örümceklerin yaşam döngülerinde salgıladığı bazı zehirler, zararlı böcekler üzerinde etkili bir mücadele aracı olarak kullanılabiliyor.” dedi. Bu yöntemin 2019 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde ruhsatlandığını hatırlatan Toprak, “Bu durum, bizim için büyük bir fırsat. Ülkemiz zengin bir örümcek faunasına sahip ve laboratuvarımızda yeni venomlar keşfetmeye devam ediyoruz.” şeklinde konuştu.
Laboratuvarlarında geliştirilen prototip ürünlerin yalnızca zararlı böceklerle etkileşime girdiğini ve çevredeki diğer organizmalara olumsuz bir etkisinin olmadığını belirten Toprak, “Bu durum, doğal dengeyi koruyarak etkili bir mücadele imkanı sunuyor.” ifadelerini kullandı.
Toprak, “Böceklerin doğadaki yaşam döngülerinde, onlara rakip olan doğal düşmanları inceliyoruz. Örneğin, bir böcek bitki üzerinde beslenirken, onu avlayan doğal düşmanları var. Bu ilişkiyi incelediğimizde, örümceklerin salgıladığı zehirlerin bu doğal düşmanların avlanma yeteneklerini nasıl etkilediğini keşfettik.” dedi.
İki Ürün de Patates Böceğine Karşı Test Aşamasında
Laboratuvarda geliştirilen bir diğer ürün ise çift sarmallı RNA kaynaklıdır. Toprak, “RNA interferans” adı verilen bu yöntemin Aralık 2023’te ABD’de ruhsat aldığını belirtti. Laboratuvar ortamında böceklere çift sarmallı RNA uyguladıklarını ifade eden Toprak, bu sürecin ciddi bir AR-GE çalışması gerektirdiğinin altını çizdi.
Toprak, her iki ürünün de şu anda ülkenin önemli zararlısı olan patates böceğine karşı test aşamasında olduğunu ve gerekli izinlerin alınması durumunda ilerleyen zamanlarda kullanıma sunulabileceğini sözlerine ekledi.
