Annem Hep Derdi ki: Aile, Suç ve Kültürel Dinamikler Üzerine Bir Oyun

Annem Hep Derdi ki: Aile, Suç ve Kültürel Dinamikler Üzerine Bir Oyun - RayHaber
Annem Hep Derdi ki: Aile, Suç ve Kültürel Dinamikler Üzerine Bir Oyun - RayHaber

Oyunun Oluşum Süreci

Bu oyunun oluşum süreci, tahmin ettiğimden daha uzun sürdü. Mayıs 2023’te başladık, bu da neredeyse bir buçuk yılı aşkın bir zaman dilimine tekabül ediyor.

Hazırlık Süreci

Hazırlık için gerçekten uzun bir süre harcadık. Oyunu ilk duyduğumda, Sedef Aybar’ın da çevirmen olduğunu öğrendiğimde heyecanlandım. Sedef, çok güvendiğim bir çevirmen. Hemen metni okumaya koyuldum. Bu oyun, tiyatromuza oldukça uygundu. “Annem Hep Derdi ki” ana teması, annelerin bakış açısını ön plana çıkarıyor. Buradan yola çıkarak, babaların haklı olduğu durumların yanı sıra annelerin de haklı olduğu durumların daha fazla olduğunu esprili bir dille ifade edebilirim. Annemizin öngörüsü ve duygusu, bu oyunda önemli bir yer tutuyor.

Oyun ve Günümüz Temaları

Şikago üzerinden yazılmış bir oyun olması nedeniyle, öykünün bazı unsurları zamanla eski kalıyor. İki genç, Şikago’ya taşınıyor ve tehlikeli bir mahallede yaşamaya başlıyorlar. Ancak, artık Amerika’da bile Şikago’nun tehlikeli bir mahalle olma algısı değişti. Los Angeles ve San Francisco gibi şehirlerin suç oranlarının daha yüksek olduğunu öğrendiğimizde bu durumun geçerliliğini sorguluyoruz. Dolayısıyla, oyunun orijinal haliyle sahnelemesi mümkün olmadı. Servet Hanım’ın bana olan güveni sayesinde oyunda önemli değişiklikler yaptım. Yazardan da izin alarak, bu eseri Türkiye’ye uyarladım. Bu süreçte, gençlerin kültürel şoku nasıl yaşayacaklarını en çok düşündüm. Bu nedenle, dramaturji üzerinde çalışmam uzun sürdü. Gençleri Amerika’dan İstanbul’a, özellikle de Tarlabaşı’na getirdiğimizde süreç tamamlandı.

Suç ve Aile Teması

‘Suçla Özdeşleşti’

Oyunda günümüze dair pek çok tema mevcut. Kentsel dönüşüm ve göç gibi konular, oyunun alt yapısında gizli bir şekilde işleniyor. Sadece annelik teması üzerinde durmuyoruz; aile yapısının dinamikleri de inceleniyor. Ne yazık ki, son dönemde aile kavramı suçla birçok kişi tarafından özdeşleştirildi. Ancak biz, Türkiye’de hala aile kavramının en güzel ve değerli bağlardan biri olduğuna inanıyoruz.

Ailecek İzlenebilecek Bir Oyun mu?

Bu oyun, “ailecek izlenebilecek bir oyun” olarak tanımlanamaz. Bu durumu şöyle açıklamak istiyorum: “Ailecek bu oyunu seyrettik, sevdik çünkü içinde argo yok” gibi bir algı yaratmak istemiyorum. Aslında, bu oyun kuşaklar arası bir iletişimi sağlıyor. Servet Aybar’ın notu beni çok etkiledi; “Annem hastayken ben onun başında çevirdim oyunu.” Allah kimseye hastalık vermesin. Oyun, izleyiciden bir duyarlılık bekliyor. Benim dileğim, birkaç kuşak izleyicinin bir araya gelebilmesi. “Ağaçlar Ayakta Ölür”de benzer bir sıcaklık hissedilmişti. Diğer oyunumuz “Müziksiz Evin Konukları”nda aile içindeki sorunlar yine aile içinde hallediliyordu. Ailenin sevgisi, saygısı ve dostluğu ile bu sorunların üstesinden geliniyordu. Bu oyunun ana teması da bence bu. Seyircilere sorduğumuzda, aile mi yoksa arkadaş mı daha önemli sorusunu yöneltiyoruz. Arkadaş diyenler de oluyor, ama aile her zaman öne çıkıyor. Bu oyunun mevcut hali oldukça tatlı. Anne babaların kuşak değiştirdikçe gençlerden daha çılgın olabilmeleri, bize 90’lı yılları hatırlatıyor.

Yeni Projeler

Gündemde olan yeni projelerim arasında “Konken Partisi” oyunu var. Hâlâ kadroda beklemekte olduğumuz isimler var. Seçkin Selvi’nin çevirisi ile “Konken” partisini sahneleyeceğiz. Bunun dışında, gelecek sezon hazırlayacağımız sürpriz bir oyun var; Arthur Miller’ın “Satıcının Ölümü” adlı eseri üzerine çalışmaya başladık.

Kadroların Oluşumu

Bu oyundaki kadroyu oluştururken, komedi unsurlarının eksikliği nedeniyle Çiçek Dilligil, Mert Asutay, Aziz Sarvan ve Ecmel İs gibi yetenekli isimleri bir araya getirmek bizim aile yapısını kurmamız için son derece önemli oldu. Ayrıca, Mert Aykul, Aşkın Şenol ve Dilara Mücaviroğlu gibi isimleri de eklemek istiyorum. Anne ve babaların rolü, oyunda oldukça önemli çünkü karakterler bu dinamik üzerinden şekilleniyor. Oyunda sadece kuşaklar arası çatışma değil, aynı zamanda kültürler arası çatışma da mevcut.