Küresel Karbon Emisyonlarındaki Artış: 2023 Raporu
Exeter Üniversitesi, East Anglia Üniversitesi (UEA), CICERO Uluslararası İklim Araştırmaları Merkezi, Münih Ludwig-Maximilian Üniversitesi, Alfred-Wegener Enstitüsü ve dünya çapında 80 farklı kurumdan araştırmacıların yer aldığı Küresel Karbon Projesi bilim ekibi tarafından gerçekleştirilen yeni bir araştırma, fosil yakıtlardan kaynaklanan karbon emisyonlarının 2023 yılında %0,8 artışla 37,4 milyar tona ulaşacağını öngörüyor. Bu artış, küresel karbon emisyonlarında yeni bir rekor seviyeye işaret ediyor.
Bu yıl kömür ve petrol kaynaklı karbon emisyonlarında, sırasıyla %0,2 ve %0,9 artış beklenirken, doğal gazın yol açtığı karbon emisyonlarının ise %2,4 oranında yükseleceği tahmin ediliyor. Ormansızlaşma ve arazi kullanım değişikliklerinden kaynaklanan emisyonlarla birlikte, toplam karbon emisyonlarının bu yıl 41,6 milyar tona ulaşması bekleniyor. Geçen yıl toplam emisyonlar 40,6 milyar ton seviyesindeydi.
Son on yılda, fosil yakıt kaynaklı karbon emisyonları artış göstermeye devam ederken, arazi kullanım değişikliği kaynaklı emisyonlar ortalama olarak azalmış ve toplam emisyonlar bu dönemde kabaca aynı seviyede kalmıştır. Ancak bu yıl, fosil yakıtlar ve arazi kullanım değişikliği kaynaklı karbon emisyonları, şiddetli kuraklık koşulları nedeniyle yaşanan ormansızlaşma ve orman yangınları sebebiyle artış eğilimine girmiştir.
Araştırmaya göre, her yıl 40 milyar tondan fazla salınan karbon emisyonlarının atmosferdeki seviyesi yükselmeye devam etmekte ve bu durum, giderek daha tehlikeli hale gelen küresel ısınmaya yol açmaktadır.
Çin ve Hindistan Emisyonlarındaki Artış
Küresel emisyonların %32’sini oluşturan Çin’de, bu yıl karbon emisyonlarında %0,2 artış öngörülürken, toplam emisyonların %8’ini oluşturan Hindistan’da bu yılki artış oranı %8 olarak hesaplanmaktadır. Küresel toplamın %13’ünü oluşturan ABD’de emisyonların ise bu yıl %0,6 azalması beklenirken, Avrupa Birliği’nde %3,8 oranında bir azalma öngörülmektedir. Diğer ülkelerde ise karbon emisyonlarının %1,1 artması bekleniyor.
İklim Zirvesi COP29 ve Acil Önlemler
Küresel Karbon Projesi ekibi, mevcut emisyon oranlarıyla küresel sıcaklık artışının yaklaşık altı yıl içinde sürekli olarak 1,5 dereceyi aşma ihtimalinin %50 olduğunu tahmin ediyor. Çalışmanın yöneticisi ve Exeter Üniversitesi Küresel Sistemler Enstitüsü Araştırmacısı Pierre Friedlingstein, araştırmanın bulgularına ilişkin değerlendirmesinde, iklim değişikliğinin etkilerinin giderek daha zorlayıcı hale geldiğine dikkat çekiyor.
Friedlingstein, “Fosil yakıtların yakılmasının düşüşe geçeceğine dair bir işaret görmüyoruz. Paris Anlaşması hedeflerine ulaşmak için zaman daralıyor ve Birleşmiş Milletler iklim zirvesi COP29’da bir araya gelen dünya liderleri, küresel sıcaklık artışının sanayi öncesi seviyelere göre 2 derecenin altında sınırlandırılması şansını elde etmek için fosil yakıt emisyonlarında hızlı ve derin kesintiler açıklamalıdır. Küresel olarak net sıfır karbon emisyonuna ulaşana kadar, dünya sıcaklıkları artmaya devam edecek ve bu da giderek daha ciddi etkilere neden olacaktır.” şeklinde konuştu.
Oslo merkezli CICERO Uluslararası İklim Araştırmaları Merkezi Araştırmacısı Glen Peters ise, ülkeler düzeyinde olumlu ilerleme kaydedildiğine dair birçok işaret olduğunu belirterek, “Fosil yakıt kaynaklı karbon emisyonlarında zirvenin yakın olduğuna ilişkin bir eğilim var, ancak tüm sera gazı emisyonları için bunu söylemek zor. İklim eylemi kolektif bir sorun; bazı ülkelerde kademeli emisyon azaltımları gerçekleşirken, diğerlerinde artışlar devam ediyor.” uyarısında bulundu.
