Edremit Ticaret Odası Yüksek Kimyageri, Zeytinyağı Tadım Uzmanı ve Eğitmeni Zülal Taçar, zeytin aroması ve renklendiriciler kullanılarak ucuz bitkisel yağlardan sahte zeytinyağı üretildiğine dikkat çekti. Taçar, “Son bir buçuk yıldır, bizim gibi laboratuvarlar ve diğer ilgili kurumlar bu konuda ciddi bir mücadele veriyor. Kaliteli bir zeytinyağının içerisine rafine edilmiş düşük kaliteli ürünler eklenebiliyor ya da kalitesiz zeytinyağlarıyla karıştırılabiliyor; fakat yine de bu karışımlar, zeytinyağı olarak adlandırılabiliyor. Bu tür ürünler tüketime uygun olmayabilir ya da uygun hale getirilebilir. Ancak piyasada ‘zeytinyağı’ etiketiyle satılan sahte yağların çoğu aslında zeytinyağı değil, tamamen karışım bitkisel yağlardan oluşuyor. Bu bitkisel yağlar, kanola, palm, pamuk, ayçiçek veya mısır özü gibi çeşitli yağlardan oluşabiliyor ve genellikle birden fazla tipin karışımını içeriyor. Daha da kötüsü, bu sahte ürünlerin daha inandırıcı hale gelmesi için zeytin kokusu veren aromalar ekleniyor ve renk dengesini sağlamak amacıyla renk düzenleyiciler kullanılıyor. Bu şekilde piyasaya sunulan ürünler, aslında sıkça duyduğumuz sahte zeytinyağlarıdır.”
Güvenilir markalardan ve yerlerden zeytinyağı alınmasının önemini vurgulayan Taçar, “Önceden bu konuda daha kolay ve çözümleyici önerilerde bulunabiliyorduk; ancak artık hem bizler için hem de tüketiciler için durum çok daha zor. Gerçek zeytinyağı satın alırken, zeytinyağı satışı yapan bir noktadan, bir marka sahibi tarafından işletilen bir mağazadan veya şarküteriden almak önemli. Tüketiciler, özellikle turistik bölgelerde zeytin yetiştirilen alanlarda yol kenarlarında veya semt pazarlarında satılan yağları, doğal bir yağ algısıyla, daha doğal olduğu düşüncesiyle almak istiyorlar. Ancak maalesef bu yağların çoğu gerçek zeytinyağı bile değil. Biz laboratuvar analizleri ve raporlarıyla bu durumu ortaya koyuyor ve mücadele ediyoruz.”
Gerçek zeytinyağının kendine özgü bir kokusu olduğunu vurgulayan Zülal Taçar, “Mümkünse, güvenilir bir satış noktasından, marka sahibinden zeytinyağı alırken, önce koklamalarını ve tatmalarını öneriyorum. Güvendiğimiz zincir marketlerden, tanıdık gerçek markalardan zeytinyağı almak en iyi yöntemdir. Tüketicilerin duyusal olarak dikkate alması gereken iki aşama var. İlk olarak, bir bardağa az bir miktar zeytinyağı koyup sadece koklamaları gerekmektedir. Çünkü gerçek zeytinyağları, kendine özgü kokulara sahiptir. Bir zeytinyağı her durumda bir koku yayar; güzel kokabilir veya kötü bir koku yayabilir ama kesinlikle kokar. Kokmayan bir zeytinyağı yoktur. Olumlu ve olumsuz özelliklerini her zaman kokladığınızda hissedebilirsiniz.”
Zeytinyağının renginin kalite açısından belirleyici bir özellik olmadığını ifade eden Taçar, “Bardağa zeytinyağını koyduğunuzda renginin hiç önemi yok. Renk, zeytinyağı için kalite kriteri değildir; sarı, yeşil, açık ya da koyu olabilir. Buna odaklanmadan, az bir miktar yağı bardağa koyup koklamaya odaklanmalılar. Zeytinyağında algılanabilecek bazı hoş kokular arasında taze çimen, yeşil domates, domates sapı, yeşil zeytin, çağla, badem, yeşil erik, yeşil elma, tere, roka gibi baharatlı kokular yer alır. Eğer bu tarz kokular algılıyorsanız, iyi bir zeytinyağına sahip olduğunuzu söyleyebilirsiniz. Ancak kötü kokular da algılanabilir. Örneğin, siyah zeytin, bozulmuş sebze veya meyve kokuları, ekşimiş ya da mayalanmış kokular, olgun peynir gibi kötü kokular algılanabiliyor. Bu tür kokular, zeytinyağının kusurlu olduğunu düşündürebilir. Ancak bir bitkisel yağda bu tür kokular algılanamaz; bitkisel yağlar kesinlikle kokusuzdur.”
Edremit Ticaret Odası Başkanı Ahmet Çetin de zeytinyağında sahteciliğe karşı verdikleri mücadeleyi dile getirerek, “Zeytinyağı, son derece kıymetli bir üründür. Son günlerde, vatandaşlarımızın özellikle ucuz zeytinyağına ulaşmak istemesiyle, içinde zeytinyağı olmayan veya sahte ürünlerle karıştırılmış, zeytinyağı esanslı, uygun fiyatlarla piyasaya sürülen zeytinyağlarıyla karşılaşmaya başladık. Edremit zeytinyağı isminin kullanıldığını tespit ettiğimiz firmalara, ulusal e-ticaret sitelerinde ve diğer piyasalarda bu durumu belgeleyerek tebligatlar gönderdik. Edremit zeytinyağı coğrafi işareti taşıyan ürünlerde sahteciliğin önlenmesi adına mücadelemiz devam etmektedir. Aynı zamanda bu firmaları Ticaret Bakanlığı’na da şikayet ettik.”
