Oxfam International’ın raporuna göre, dünya milyarderlerinin serveti geçen yıl 2 trilyon dolar arttı. Bu 2023’e göre üç kat daha hızlı oldu ve günlük 5,7 milyar dolara ulaştı.
Yardım kuruluşunun en son eşitsizlik raporu, dünyanın on yıl içinde beş trilyonere doğru yol aldığını ortaya koyuyor, bu geçen yılki 10 yıl içinde bir trilyoner tahmininin bir değişikliği.
Takers Not Makers başlıklı rapor, dünyanın birçok siyasi liderinin, şirket yöneticisinin ve süper zenginin bugün başlayacak Dünya Ekonomik Forumu yıllık toplantısı için İsviçre’nin Davos kayak merkezine seyahat etmesiyle birlikte geldi.
Oxfam’ın milyarder varlıklarına ilişkin incelemesi, Donald Trump’ın ABD başkanı olarak göreve başlamasıyla aynı zamana denk geliyor. Trump’ın yakın danışmanlarından oluşan ekibine Tesla ve SpaceX CEO’su Elon Musk da dahil olmak üzere birkaç milyarderi dahil etmesi ve en zengin ABD vatandaşlarına büyük ölçekli vergi indirimleri sunması bekleniyor.
Aynı zamanda, Dünya Bankası’nın günlük 6,85 dolarlık yoksulluk sınırının altında yaşayan insan sayısı 1990’dan bu yana neredeyse hiç değişmedi ve 3,6 milyara yakın, yani bugün dünya nüfusunun yüzde 44’üne eşit. 10 kadından biri aşırı yoksulluk içinde yaşıyor (günlük 2,15 doların altında), bu da erkeklerden 24,3 milyon daha fazla kadının aşırı yoksulluk çektiği anlamına geliyor.
Oxfam, yoksulluğun azaltılmasında ilerlemenin durduğunu ve eşitsizlik azaltılırsa aşırı yoksulluğun üç kat daha hızlı sona erebileceği konusunda uyardı.
Küresel borsalardaki yükselen hisse senedi değerleri, milyarder servetindeki artışın çoğunu oluşturuyor, ancak daha yüksek mülk değerleri de bir rol oynadı. Konut mülkleri, dünya çapındaki yatırımların yaklaşık yüzde 80’ini oluşturuyor.
Küresel olarak, milyarder sayısı geçen yıl 204 artarak 2 bin 769’a çıktı. Toplam servetleri sadece 12 ayda 13 trilyon dolardan 15 trilyon dolara fırladı. Dünyanın en zengin 10 adamının serveti günde ortalama neredeyse 100 milyon dolar arttı ve servetlerinin yüzde 99’unu bir gecede kaybetseler bile milyarder olarak kalacaklardı.
Bunlar arasında, Amazon’un kurucusu Jeff Bezos da var.Bezos’un 219,4 milyar dolarlık net serveti var ve Amazon “imparatorluğu” Almanya, Fransa, İngiltere ve İspanya’daki çevrimiçi satın alımların yüzde 70’ini veya daha fazlasını oluşturuyor. Rapora göre, 11 milyar dolarlık net serveti olan Aliko Dangote, Afrika’nın en zengin kişisi ve Nijerya’daki çimentoda “neredeyse tekel” konumunda ve Afrika genelinde pazara hakim.
Rapor, servetin yüxde 60’ının miras, “kayırmacılık ve yolsuzluk” ya da tekel gücünden geldiği için servetin çoğunun kazanılmadığını, alındığını savunuyor. Servetin yüzde 18’inin tekel gücünden kaynaklandığı hesaplanıyor.
Forbes’un gerçek zamanlı milyarderler listesine göre, dünyanın en zengin insanları Musk; Bezos; Facebook ve Meta’nın kurucu ortağı Mark Zuckerberg; Oracle’ın kurucu ortağı Larry Ellison; ve LVMH’nin kurucusu Bernard Arnault. Pazartesi günü Trump’ın göreve başlamasında, teknoloji şirketlerinin siyaset üzerindeki hızla artan etkisinin bir işareti olarak Musk, Bezos ve Zuckerberg’in yan yana oturması bekleniyor.
Oxfam, “eşitsizliği kökten azaltmak ve ekonomilerimize adaleti yerleştirmek” için cesur çözümler çağrısında bulunuyor.
Oxfam’ın eşitsizlik politikası sorumlusu Anna Marriott şunları söyledi: “Geçen yıl ilk trilyonerin on yıl içinde ortaya çıkabileceğini öngörmüştük, ancak bu şok edici zenginlik ivmesi, dünyanın şu anda en az beş yıla doğru ilerlediği anlamına geliyor. İnsanlığın neredeyse yarısı yoksulluk içinde yaşamaya devam ederken, bu zenginlik patlamasını mümkün kılan ve sürdüren küresel ekonomik sistem bozuktur ve amaca tamamen uygun değildir.”
