BM, geri çekilen buzulların dünya çapında 2 milyar insanın yiyecek ve su tedarikini tehdit ettiği konusunda uyardı, mevcut ‘benzeri görülmemiş’ erime oranlarının öngörülemeyen sonuçları olacağının altını çizdi.
UNESCO raporuna göre, dünyadaki tüm sulu tarımın üçte ikisi, iklim krizinin yol açtığı dağlık bölgelerdeki buzulların çekilmesi ve kar yağışının azalması nedeniyle bir şekilde etkilenecek.
Bir milyardan fazla insan dağlık bölgelerde yaşıyor ve gelişmekte olan ülkelerdeki insanların yarısına yakını halihazırda gıda güvensizliği yaşıyor. Dünya Su Geliştirme Raporu 2025’e göre, bu tür bölgelerdeki gıda üretimi dağ sularına, eriyen karlara ve buzullara bağlı olduğundan, bunun daha da kötüleşmesi muhtemel.
Rapora göre gelişmiş ülkeler de risk altında. Örneğin ABD’de, Colorado Nehri havzası 2000’den beri kuraklık içinde ve daha yüksek sıcaklıklar yağışın daha fazlasının yağmur olarak düşmesi anlamına geliyor ve bu da dağ karından daha hızlı akıp kuraklık koşullarını daha da kötüleştiriyor.
UNESCO Genel Müdürü Audrey Azoulay şunları söyledi: “Nerede yaşarsak yaşayalım, hepimiz bir şekilde dağlara ve buzullara bağımlıyız. Ancak bu doğal su kuleleri yakın bir tehlikeyle karşı karşıya. Bu rapor, acil eylem ihtiyacını gösteriyor.”
Dünya Meteoroloji Örgütü’nün bu hafta yayınladığı yıllık İklim Durumu raporuna göre, buzulların değişim hızı kayıtlardaki en kötü seviyede. Çalışmada, kayıtlardaki en büyük üç yıllık buzul kütlesi kaybının son üç yılda gerçekleştiği ve en kötü etkilenen bölgeler arasında Norveç, İsveç, Svalbard ve tropikal And Dağları’nın bulunduğu bulundu.
Doğu Afrika, yer yer buzullarının %80’ini kaybetti ve And Dağları’nda 1998’den bu yana buzulların üçte biri ile yarısı arasında bir kısmı eridi. Avrupa’da en çok etkilenen Alpler ve Pireneler’deki buzullar, yaklaşık aynı dönemde yaklaşık %40 oranında küçüldü.
UNESCO’da su bilimleri direktörü olan Abou Amani, buzulların azalmasının daha da fazla etki yarattığını, buz kaybının yansıtıcı bir yüzeyi ısıyı emen koyu toprakla değiştirdiğini sözlerine ekledi. “Buzulların erimesi [güneş] radyasyonunun yansıtıcılığını etkiliyor ve bu durum tüm iklim sistemini etkileyecektir.” diye uyardı.
