Tarihte Bugün: Jesse W. Reno Tarafından Yürüyen Merdivenin Patenti Alındı

15 Mart, Miladi takvime göre yılın 74. (artık yıllarda 75.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 291 gün vardır.

Demiryolu

  • 15 Mart 1931 Gölbaşı Malatya hattı (110 km) açıldı. İsveç-Danimarka Grubu inşa etti.

Olaylar

  • 1493 – Kristof Kolomb Yeni Dünya’ya yaptığı ilk seyahatten sonra İspanya’ya geri döndü.
  • 1820 – Maine, Amerika Birleşik Devletleri’ne katılarak ülkenin 23. eyaleti oldu.
  • 1848 – 1848 Macar Devrimi patlak verdi.
  • 1892 – Jesse W. Reno tarafından yürüyen merdivenin patenti alındı.
  • 1892 – Liverpool FC kuruldu.
  • 1917 – II. Nikolay, kardeşi Mihail lehine tahtta çekildi.
  • 1919 – Merzifon işgal edildi.
  • 1920 – Birleşik Krallık otoriteleri, İstanbul’da yüz elli kişiyi tutukladı.
  • 1921 – Osmanlı eski Sadrazamı Talat Paşa, Ermeni kırımı’nda rolü olduğu gerekçesiyle Berlin’de 23 yaşındaki Soğomon Tehliryan tarafından öldürüldü.
  • 1928 – 15 Mart Olayı başladı. Japon İmparatorluğu’nda çok sayıda komüniste tutuklama kararı çıkarıldı.
  • 1933 – Almanya’da Hitler, III. Reich’ı ilan etti.
  • 1938 – SSCB’de olağanüstü mahkemede ölüm cezasına çarptırılan, aralarında Ekim Devrimi’nin önderlerinden Nikolay Buharin’in de bulunduğu 18 kişinin cezaları infaz edildi.
  • 1939 – Cumhurbaşkanı Emil Hácha, Nazi Almanyası’nın İkinci Çekoslovak Cumhuriyeti’ni ilhakını kabul etti ve Bohemya ve Moravya Protektorası ilan edildi.
  • 1945 – II. Dünya Savaşı: Sovyet güçleri Yukarı Silezya’yı Alman güçlerinden temizlemek için taarruz başlattı.
  • 1961 – Güney Afrika, Milletler Topluluğu’ndan ayrıldı.
  • 1961 – Turkish Daily News kuruldu. 3 Kasım 2008’den itibaren Hürriyet Daily News adını aldı.
  • 1964 – Sinema yıldızı Elizabeth Taylor ile oyuncu Richard Burton evlendi.
  • 1985 – İnternette ilk alan adı tescili yapıldı.
  • 1989 – Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası’nda Galatasaray, Monaco takımı ile Köln’de bulunan Müngersdorf Stadyumu’nda yaptığı maçta 1-1 berabere kalarak, bu kupada yarı finale yükselen ilk Türk takımı oldu.
  • 2001 – İstanbul – Moskova seferini yapan Tupolev Tu-154 tipi bir uçak, Çeçen korsanlarca kaçırıldı. Medine’ye indirilen uçağa, Suudi antiterör timlerince düzenlenen operasyonda, Türk yolcu Gürsel Kambal, Rus hostes Yuria Fomina ve bir korsan öldü.
  • 2002 – Güneydoğu Anadolu Projesinin sulama tünellerinden T2 faaliyete geçti.
  • 2003 – Hu Jintao, Çin’in 4. Devlet Başkanı olarak göreve başladı.
  • 2004 – Çin Halk Cumhuriyeti’nde ilk kez bir milletvekili, ülkede yılda 10 bin insanın idam edildiğini açıkladı. Ülke, insan hakları örgütlerinin eleştirileri nedeniyle, idamla ilgili rakamlarını gizli tutuyor.
  • 2011 – Suriye İç Savaşı’nın başlangıcı.
  • 2011 – Kenan Evren, kurucularından biri olduğu Mehmetçik Vakfına röportaj verdi. Bu, Evren’in son röportajı oldu.
  • 2019 – Christchurch cami saldırıları: Yeni Zelanda’nın Christchurch şehrindeki El Nur Camii ve Linwood İslam Merkezi’ne gerçekleştirilen saldırılarda, 51 kişi hayatını kaybetti, 49 kişi ise yaralandı. Olay anı, saldırgan tarafından sosyal medyadan canlı yayınlandı.
  • 2023 – Şanlıurfa ve Adıyaman’da sel felaketi yaşandı. 21 kişi öldü.

Doğumlar

  • 270 – Aziz Nikolaos, Yunan Hristiyan aziz ve piskopos (ö. 343)
  • 1638 – Shunzhi, Qing Hanedanı’nın üçüncü imparatoru (ö. 1661)
  • 1713 – Nicolas Louis de Lacaille, Fransız astronom (ö. 1762)
  • 1738 – Cesare Beccaria, İtalyan hukukçu, filozof, ekonomist ve edebiyatçı (ö. 1794)
  • 1746 – Giovanni Battista Venturi, İtalyan fizikçi, diplomat, bilim tarihçisi ve katolik rahip (ö. 1822)
  • 1767 – Andrew Jackson, Amerikalı politikacı ve ABD’nin 7. Başkanı (ö. 1845)
  • 1778 – Pauline Fourès, Fransız ressam ve roman yazarı (ö. 1869)
  • 1821 – Johann Josef Loschmidt, Avusturyalı bilim insanı (ö. 1895)
  • 1830 – Paul Heyse, Alman yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (ö. 1914)
  • 1830 – Élisée Reclus, Fransız coğrafyacı, tarihçi, yazar, vejetaryen ve anarşist (ö. 1905)
  • 1833 – Géza Fejérváry, Macar general (ö. 1914)
  • 1835 – Dürrinev Kadınefendi, Sultan Abdülaziz’in birinci eşi ve başkadınefendi (ö. 1895)
  • 1851 – William Mitchell Ramsay, İskoç arkeolog ve Yeni Ahit uzmanı (ö. 1939)
  • 1854 – Emil Adolf von Behring, Alman hekim ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (ö. 1917)
  • 1859 – Camille Jullian, Fransız tarihçi (ö. 1933)
  • 1872 – Boris Drangov, Bulgar Albay ve savaş pedagogu (ö. 1917)
  • 1874 – Harold L. Ickes, Amerikalı siyaset adamı (ö. 1952)
  • 1875 – Faik Bey Konitza, Arnavut yazar ve devlet adamı (ö. 1942)
  • 1878 – Rıza Pehlevi, İran şahı (ö. 1944)
  • 1879 – Yakov Ganetsky, Sovyet diplomat ve siyaset adamı (ö. 1937)
  • 1886 – Lili Berky, Macar aktris (ö. 1958)
  • 1887 – Lütfi Kırdar, Türk hekim, devlet adamı, asker, Manisa ve İstanbul Valisi ve Sağlık Bakanı (ö. 1961)
  • 1887 – Leslie Knighton, İngiliz teknik direktör (ö. 1959)
  • 1887 – Baba Salim Öğütçen, Türk halk şairi (ö. 1956)
  • 1887 – Mustafa Merlika-Kruja, Arnavutluk Başbakanı (ö. 1958)
  • 1888 – Refik Halit Karay, Türk yazar (ö. 1965)
  • 1888 – Sophus Nielsen, Danimarkalı futbolcu ve teknik direktör (ö. 1963)
  • 1892 – Laura Papo Bohoreta, Bosnalı Yahudi feministi ve yazar (ö. 1942)
  • 1897 – Ağasadık Geraybeyli, Azeri sinemacı (ö. 1988)
  • 1916 – Fadıl Hoca, Yugoslav siyasetçi (ö. 2001)
  • 1916 – Harry James, ABD’li bir müzisyen (ö. 1983)
  • 1919 – Lawrence Tierney, Amerikalı oyuncudur (ö. 2002)
  • 1920 – E. Donnall Thomas, Amerikalı hekim (ö. 2012)
  • 1930 – Jores Alferov, Rus fizikçi ve akademisyen (ö. 2019)
  • 1930 – Martin Karplus, Avusturya asıllı Amerikan kimyager ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (ö. 2024)
  • 1931 – Faruk Geç, Türk gazeteci, ressam, çizgi-romancı ve illustratör (ö. 2014)
  • 1932 – Alan Bean, Amerikan test pilotu ve NASA astronotu (ö. 2018)
  • 1932 – Arif Mardin, Türk asıllı Amerikalı albüm yapımcısı (ö. 2006)
  • 1933 – Philippe de Broca, Fransız sinema yönetmeni (ö. 2004)
  • 1933 – Ruth Bader Ginsburg, Amerikalı avukat ve hukukçu (ö. 2020)
  • 1936 – Göksel Arsoy, Türk sinema ve tiyatro oyuncusu
  • 1938 – Mehmet Sağlam, Türk siyasetçi
  • 1938 – Şükrü Saban, Türk atlet
  • 1941 – Tomris Uyar, Türk öykü yazarı ve çevirmen (ö. 2003)
  • 1942 – Molly Peters, İngiliz oyuncu (ö. 2017)
  • 1943 – David Cronenberg, Kanadalı sinemacı
  • 1944 – Nebahat Çehre, Türk oyuncu ve şarkıcı
  • 1946 – Mahir Çayan, Türk devrimci ve THKP-C lideri (ö. 1972)
  • 1947 – Ry Cooder, Amerikalı gitarist ve şarkıcı
  • 1948 – Övgün Ahmet Ercan, Türk bilim insanı ve jeofizik yüksek mühendisi
  • 1952 – Cemal Gencer, Türk sinema ve dizi oyuncusu (ö. 2005)
  • 1953 – Bulut Aras, Türk sinema oyuncusu
  • 1953 – Kumba Yalá, Gine-Bissaulu öğretim görevlisi ve siyasetçi (ö. 2014)
  • 1953 – Erik-Jan Zürcher, Hollandalı bilim insanı
  • 1956 – Hasan Akıncıoğlu, Türk iş insanı ve eski Antalyaspor Başkanı
  • 1956 – Hasan Doğan, Türk iş insanı ve Türkiye Futbol Federasyonu Başkanlarından (ö. 2008)
  • 1957 – Joaquim de Almeida, Portekizli-Amerikalı oyuncu
  • 1957 – Víctor Muñoz, İspanyol millî futbolcu ve teknik direktör
  • 1957 – David Silverman, Amerikalı animatör
  • 1959 – Ben Okri, Nijeryalı şair ve roman yazarı
  • 1961 – Terry Cummings, Amerikalı emekli basketbol oyuncusu
  • 1963 – Bret Michaels, Amerikalı müzisyen, aktör, yönetmen, senarist ve yapımcı
  • 1964 – Rockwell, R&B ve pop türünde şarkı söyleyen müzisyen
  • 1967 – Naoko Takeuchi, Japon manga sanatçısı
  • 1968 – Sabrina Salerno, İtalyan şarkıcı ve oyuncu
  • 1968 – Jon Schaffer, Amerikalı müzisyen
  • 1972 – İbrahim Sediyani, Kürt asıllı Türk gazeteci, yazar, şair, seyyah ve doğa aktivisti
  • 1975 – Veselin Topalov, Bulgar satranç büyük ustası ve eski FIDE dünya şampiyonu
  • 1975 – Eva Longoria, Amerikalı sinema oyuncusu
  • 1975 – will.i.am, Amerikalı hip hop müzisyeni, dansçı, söz yazarı
  • 1977 – Joe Hahn, Kore asıllı Amerikalı DJ, turntablist ve yönetmendir
  • 1979 – Onur Aydın, Türk basketbolcu
  • 1981 – Young Buck, Amerikalı rapçi
  • 1981 – Mikael Forssell, Alman asıllı Fin eski futbolcu
  • 1981 – Veronica Maggio, İtalyan asıllı İsveçli pop şarkıcısı
  • 1982 – Tom Budge, Avustralyalı bir aktördür
  • 1982 – Wilson Kipsang Kiprotich, Kenyalı uzun mesafeci
  • 1983 – Umut Bulut, Türk futbolcu
  • 1983 – Kostas Kaymakoğlu, Yunan millî basketbolcu
  • 1984 – Wilson Aparecido Xavier Júnior, Brezilyalı futbolcu
  • 1984 – Kostas Vasiliadis, Yunan profesyonel basketbolcu
  • 1985 – Kellan Lutz, Amerikalı oyuncu ve model
  • 1986 – Jai Courtney, Avustralyalı oyuncu
  • 1986 – Serkan Çalık, Türk futbolcu
  • 1986 – Lil Dicky, Amerikalı şarkıcı
  • 1988 – Éver Guzmán, Meksikalı futbolcu
  • 1989 – Sandro, Brezilyalı futbolcusu
  • 1989 – Adrien Silva, Portekizli millî futbolcu
  • 1990 – Fernando Saucedo, Bolivyalı millî futbolcu
  • 1991 – Seren Şirince, Türk oyuncu
  • 1991 – Xavier Henry, Amerikalı profesyonel basketbol oyuncusu
  • 1992 – Thea Garrett, Maltalı sanatçı ve söz yazarı
  • 1993 – Alia Bhatt, Hint aktris ve şarkıcı
  • 1993 – Paul Pogba, Fransız futbolcu
  • 1995 – Guillermo Martínez Ayala, Meksikalı futbolcu
  • 2000 – Kristian Kostov, Bulgar-Rus şarkıcı

Ölümler

  • MÖ 44 – Jül Sezar, Romalı asker ve politik lider (d. MÖ 100)
  • 220 – Cao Cao, Doğu Han Haneda büyük güç kazanan bir Çinli savaş ağası ve Hanedanın sondan bir önceki başbakanı (d. 155)
  • 493 – Odoacer, İtalya Kralı (d. 435)
  • 963 – II. Romanos, 959-963 yılları arasında tahta kalan Bizans imparatoru (d. 939)
  • 1190 – Hainault’lu Isabella Fransa Kraliçesi. II. Philip’in karısı ve VIII. Louis’in annesi.
  • 1536 – Pargalı Damat İbrahim Paşa, Osmanlı devlet adamı ve sadrazam (d. 1493)
  • 1833 – Kurt Polycarp Joachim Sprengel, Alman botanikçi ve doktor (d. 1766)
  • 1842 – Luigi Cherubini, İtalyan asıllı ama çalışma hayatının önemli kısmını Fransa’da geçirmiş besteci (d. 1760)
  • 1849 – Giuseppe Caspar Mezzofanti, İtalyan Katolik kardinal ve dil bilimci (d. 1774)
  • 1881 – Nikolay Sablin, Rus siyasetçi (d. ?)
  • 1891 – Joseph Bazalgette, İngiliz başmühendis (d. 1819)
  • 1918 – Marie-Juliette Olga Lili Boulanger bilinen adı: Lili Boulanger, Rus asllı Fransız besteci (d. 1893)
  • 1921 – Mehmed Talat Paşa, Osmanlı Sadrazamı ve İttihat ve Terakki kurucularından (d. 1874)
  • 1937 – Howard Phillips Lovecraft, Amerikalı yazar (d. 1890)
  • 1938 – Nikolay Buharin, Sovyet siyasetçi (d. 1888)
  • 1939 – Deniz Kızı Eftalya, Türk kanto sanatçısı ve şarkıcı (d. 1891)
  • 1941 – Alexej von Jawlensky, Rus ressam (d. 1864)
  • 1942 – Alexander von Zemlinsky, Avusturyalı besteci, orkestra şefi ve müzik eğitimcisi (d. 1871)
  • 1944 – Otto von Below, Prusyalı general (d. 1857)
  • 1945 – Şayân Kadınefendi, V. Murad’ın üçüncü eşi (d. 1853)
  • 1962 – Arthur Compton, Amerikalı fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (d. 1892)
  • 1970 – Arthur Adamov, Rus asıllı Fransız yazar (d. 1908)
  • 1971 – Cevat Fehmi Başkut, Türk gazeteci ve oyun yazarı (d. 1905)
  • 1972 – Ahmed Muradbegović, Bosnalı yazar, oyun yazarı ve romancı (d. 1898)
  • 1975 – Aristotle Onassis, Yunan armatör (d. 1906)
  • 1978 – Jerzy Hryniewski, Polonya Başbakanı (d. 1895)
  • 1981 – René Clair, Fransız film yönetmeni (d. 1898)
  • 1981 – Yaşar Nabi Nayır, Türk şair ve edebiyatçı (d. 1908)
  • 1988 – Edita Morris, İsveçli-Amerikalı yazar (d. 1902)
  • 1995 – Mustafa Necati Karaer, Türk yazar, şair, oto biyografici ve eleştirmen (d. 1929)
  • 1997 – Victor Vasarely, Macar asıllı Fransız ressam (d. 1906)
  • 1998 – Benjamin Spock, Amerikalı pediyatrist ve yazar (d. 1903)
  • 2000 – Mengü Ertel, Türk tasarımcı ve sanat yönetmeni (d. 1931)
  • 2003 – Dame Thora Hird, İngiliz aktris, stand-up komedyen, sunucu ve yazar (d. 1911)
  • 2004 – John Anthony Pople, İngiliz matematikçi, kimyager ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (d. 1925)
  • 2006 – George Yorgo Rallis, Yunan siyasetçi (d. 1918)
  • 2007 – Stuart Rosenberg, Amerikalı film yönetmeni (d. 1927)
  • 2011 – Nate Dogg ya da doğum adıyla Nathaniel Dwayne Hale, Grammy’ye aday gösterilmiş Amerikalı R&B/hip hop şarkıcısı (d. 1969)
  • 2014 – David Brenner, Amerikalı oyuncu, komedyen ve yazar (d. 1936)
  • 2014 – Clarissa Dickson Wright, İngiliz gazeteci, yemek uzmanı ve TV programcısı (d. 1947)
  • 2016 – Lübka Rondova, Bulgar halk şarkıcısı (d. 1936)
  • 2016 – Sylvia Anderson, İngiliz yapımcı ve aktris (d. 1927)
  • 2016 – Ratu Seru Raveive Rabeni, Fijili rugby oyuncusu (d. 1978)
  • 2017 – Ali Murat Daryal, Türk İlahiyat profesörü (d. 1931)
  • 2017 – Phil Garland, Yeni Zelandalı halk müziği sanatçısı (d. 1942)
  • 2018 – Mohamed Sayah, Tunuslu siyasetçi (d. 1933)
  • 2019 – Okwui Enwezor, Nijeryalı yazar, şair, küratör, şair ve eğitimci (d. 1963)
  • 2019 – Wiesław Kilian, Polonyalı siyasetçidir (d. 1952)
  • 2020 – Muhammed Ami-Tahrani, İranlı halterci (d. 1935)
  • 2020 – Suzy Delair, Fransız aktris ve şarkıcı (d. 1917)
  • 2020 – Vittorio Gregotti, İtalyan mimar (d. 1927)
  • 2020 – Aytaç Yalman, Türk asker ve Türk Kara Kuvvetleri Komutanı (d. 1940)
  • 2021 – Gilmar Fubá, Brezilyalı profesyonel futbolcu (d. 1975)
  • 2021 – Yaphet Kotto, Amerikalı aktör (d. 1939)
  • 2022 – Tom Barnett, eski İngiliz profesyonel futbolcu ve teknik direktör (d. 1936)
  • 2022 – Barbara Maier Gustern, Amerikalı vokal koçu, şarkıcı ve müzisyen (d. 1935)
  • 2022 – Anneli Sauli, Fin aktris (d. 1932)
  • 2022 – Ma Shaoxin, Çinli aktör (d. 1936)
  • 2023 – Roman Lentner, Polonyalı eski millî futbolcudur (d. 1937)
  • 2023 – Mimis Papaioannou, eski Yunan millî futbolcu ve teknik adam (d. 1942)