Çip ve Yarı İletkenler: Küresel Rekabetin Yeni Savaş Alanı
Yapay zekadan savunma sanayisine, finansal sistemlerden ulaştırmaya kadar pek çok alanda kullanılan çipler, günümüzde devletlerin en önemli rekabet alanlarından birini oluşturuyor. Özellikle Çin ve ABD arasında yaşanan sert rekabet, tüm dünyayı etkileyen sonuçlar doğuruyor. Bu rekabetin temelinde, yarı iletken üretimi ve çip teknolojileri yatıyor. Son yıllarda bu alanda atılan adımlar, ülkelerin ekonomik ve teknolojik bağımsızlıklarını artırmayı hedefliyor.
ABD’nin Çip Üretiminde Atılan Adımlar
ABD, çip konusunda en somut adımını 2022 yılında Kongre’den geçen Çip ve Bilim Yasası ile atmıştır. Bu yasanın en büyük hedeflerinden biri, yarı iletken üretimini ABD’ye geri kazandırmaktır. Yasa kapsamında, yarı iletken üretim tesislerinin kurulması veya mevcut tesislerin genişletilmesi için yaklaşık 52,7 milyar dolar doğrudan finansman sağlanmaktadır. Bu çerçevede, birçok büyük teknoloji şirketi ABD’de yatırım kararları almıştır.
TSMC’nin ABD Yatırımı
Tayvanlı TSMC (Taiwan Semiconductor Manufacturing Company), bu kapsamda yatırım kararı alan önemli şirketlerden biridir. Şirket, Arizona eyaletinde birden fazla ileri teknoloji üretim tesisi kurmak için 100 milyar doların üzerinde yatırım yapacağını açıklamıştır. Bu yatırım, ABD tarihindeki en büyük yabancı yatırımlardan biri olma özelliği taşımaktadır. TSMC, bu yatırım sayesinde 2nm sınıfı ve daha gelişmiş çiplerin yüzde 30’unu Amerika Birleşik Devletleri’nde üretmeyi planlamaktadır.
Çip Sektöründeki ABD Üstünlüğü
Çip ve yarı iletken sektöründe ABD’nin üstünlüğü, piyasa değerleri ile gözlemlenmektedir. companiesmarketcap.com verilerine göre, çip ve yarı iletken alanında en büyük 10 şirketin 6’sı ABD merkezlidir. Bu şirketlerin başında, 2,7 trilyon dolarlık piyasa değeri ile NVIDIA yer alırken, onu 855 milyar dolar ile Broadcom ve 814 milyar dolar ile TSMC takip etmektedir. İlk 10 sıralaması şu şekildedir:
- 1. NVIDIA – 2,7 trilyon dolar
- 2. Broadcom – 855 milyar dolar
- 3. TSMC – 814 milyar dolar
- 4. ASML – 262 milyar dolar
- 5. Samsung – 260 milyar dolar
- 6. Qualcomm – 154 milyar dolar
- 7. AMD – 151 milyar dolar
- 8. Texas Instruments – 134 milyar dolar
- 9. Applied Materials – 117 milyar dolar
- 10. Arm Holdings – Birleşik Krallık
Dünya Çip Üretiminde Tayvan’ın Rolü
Yarı iletken üretiminde dünya çapında en büyük paya sahip olan ülke Tayvan‘dır. World Population Review verilerine göre, ABD merkezli yarı iletken firmaları dünya çapındaki yarı iletken satışlarının yaklaşık yüzde 46’sını oluşturmaktadır. Ancak, üretim hacmi bakımından en yüksek sırada bulunan Tayvan’ı, Güney Kore, Japonya, Amerika Birleşik Devletleri ve Çin izlemektedir.
Çin’in Yarı İletken Sektöründeki Gelişmeler
Çin, çiplerin en çok kullanıldığı alanlardan biri olan yapay zeka ürünlerinde ciddi bir atılım yapmaktadır. Huawei, ABD merkezli yapay zeka çip üreticisi Nvidia tarafından üretilen çiplere rakip olması beklenen en yeni çipi 910C‘yi tanıtmış ve bazı teknoloji firmalarına örneklerini göndermeye başlamıştır. Bu hamle, Çin’in çip sektöründe önemli bir adım atmasını sağlamaktadır. Bu durum, Çin ile ABD arasındaki çip rekabetinde büyük bir değişim yaratabilir.
ABD’nin Ham Madde Bağımlılığı
Çip ve yarı iletken üretimi için gerekli olan ham maddelerin büyük bir kısmı Çin‘de çıkarılmaktadır. Critical Raw Materials Alliance verilerine göre, yarı iletken üretiminde kullanılan galyumun yüzde 80’den fazlası Çin’de üretilirken, germanyum‘un yaklaşık yüzde 60’ı da yine bu ülkeye aittir. Sourceability.com verilerine göre, ABD galyumun yaklaşık yüzde 95’ini, germanyumun ise yüzde 80’ini Çin’den ithal etmektedir. Bu durum, ABD’nin çip ve yarı iletken üretiminde bağımlılık sorununu gözler önüne sermektedir.
Sonuç Olarak
Çip ve yarı iletkenler, günümüz teknolojisinin temel taşlarını oluşturmaktadır. Ülkeler arasındaki bu rekabet, sadece ekonomik açıdan değil, aynı zamanda ulusal güvenlik açısından da büyük önem taşımaktadır. ABD’nin çip üretiminde attığı adımlar ve Çin’in bu alandaki gelişmeleri, küresel teknolojik dengeyi etkileyecek önemli unsurlardır. Gelecekte, bu alanda yaşanacak gelişmeler, dünya ekonomisinin dinamiklerini belirleyecektir.
