Binlerce müttefik Amerikan ve Filipinli asker, Çin’in sert tepkisine yol açan yıllık “Balikatan” (omuz omuza) muharebe tatbikatlarına Pazartesi günü başladı. Tatbikatlar, Filipin takımadalarının ve denizlerinin savunmasını simüle etmek amacıyla bir ada saldırısını püskürtmeyi de içeren “tam ölçekli bir savaş senaryosu” çerçevesinde gerçekleştiriliyor.
Uzun süredir devam eden antlaşma müttefiki olan ABD ve Filipinler arasındaki bu yıllık askeri tatbikatlar, 21 Nisan ile 9 Mayıs tarihleri arasında yaklaşık 9.000 Amerikalı ve 5.000 Filipinli askeri personelin katılımıyla planlanıyor. ABD ve Filipinli askeri yetkililer, tatbikatlara savaş uçakları, savaş gemileri ve ABD Deniz Piyadeleri’nin gemi savar füze sistemi de dahil olmak üzere çeşitli gelişmiş silah sistemlerinin dahil olacağını açıkladı.
Çin’den Sert Tepki
Çin, özellikle ABD ve müttefik güçlerinin katılımıyla gerçekleştirilen bu tür savaş tatbikatlarına kararlılıkla karşı çıkıyor. Pekin, bu tür faaliyetlerin tartışmalı Güney Çin Denizi’nde ve yakınlarında, ayrıca Tayvan’a yakın kuzey Filipinler eyaletlerinde bölgesel istikrarı ve barışı tehdit ettiğini savunuyor. Çin’e göre, ABD ve müttefiklerinin amacı bölgeyi kontrol altına almak.
“Hazırız” Mesajı
ABD Deniz Piyadeleri Korgeneral James Glynn, ABD ve Filipin güçlerinin yıllardır süren ortak muharebe tatbikatlarının ardından Tayvan Boğazı veya Güney Çin Denizi’nde herhangi bir büyük saldırganlık eylemine yanıt verecek kapasiteye sahip olup olmadığı sorulduğunda net bir şekilde “Hazırız” yanıtını verdi.
Yıllık muharebe hazırlık tatbikatlarının açılış töreninde konuşan Glynn, “Birleşik gücümüz… yılmaz bir savaşçı ruhuna ve ruhuna sahip bir kuvvet için bir miktar öldürücülüğe sahip,” dedi. Glynn, bu birleşik gücün tek bir amaca adandığını vurgulayarak, bu amacın Filipinler’in savunmasını sağlamak ve özgür ve açık bir Hint-Pasifik’i sürdürmek olduğunu belirtti.
Daha önce IŞİD örgütüne karşı özel operasyon güçlerine liderlik eden ve Irak’ın Felluce kentinde görev yapan Glynn, “Hepimiz bölgesel çatışmaları barışçıl bir şekilde çözmek istiyoruz ancak caydırıcılık başarısız olursa hazırlıklı olmamız gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Tatbikatların Amacı ve Kapsamı
Filipinler Ordusu Tümgeneral Francisco Lorenzo ise Tagalogcada “omuz omuza” anlamına gelen Balikatan tatbikatları kapsamında düzenlenen eğitimlerin herhangi bir ülkeyi hedef almadığını söyledi. Lorenzo, “Bu, topraklarımızı güvence altına alma kabiliyetimizi artırmak için ABD güçleriyle ortak bir eğitim ve elbette bu, kabiliyetlerimizi ve her türlü olasılığa karşı hazırlıklılığımızı ve tepkimizi artıracak” dedi.
Filipin ordusundan yapılan açıklamaya göre tatbikatlar, bir adaya düşman saldırısına karşı müttefik kuvvetlerinin sahte bir karşı saldırısı, sahte bir düşman gemisini batırmak için topçu ve füze ateşi kullanımı, tartışmalı Güney Çin Denizi’nde veya yakınında ortak donanma seferleri ve havadan muharebe gözetimi gibi çeşitli senaryoları içeriyor.
Filipin ordusu, bu yılki büyük çaplı muharebe tatbikatlarını, “her iki ülkenin silahlı kuvvetlerinin birleşik yeteneklerini en gerçekçi ve zorlu koşullar altında titizlikle test etmek ve geliştirmek için titizlikle tasarlanmış tam ölçekli bir muharebe senaryosu” olarak tanımladı.
Uluslararası Katılım ve Füze Konuşlandırması
Avustralyalı bir askeri yetkili, ABD ve Filipin askeri personelinin yanı sıra Avustralya’nın yaklaşık 260 katılımcıyı konuşlandırmayı planladığını söyledi. Japonya da dahil olmak üzere birçok ülke de tatbikatlara askeri gözlemciler göndermeyi planlıyor.
ABD ve Filipin askeri yetkilileri, ek ayrıntı vermeden, ABD ordusunun geçen yıl Filipinler’in kuzeyine konuşlandırdığı orta menzilli füze sisteminin muharebe tatbikatlarında tekrar kullanılacağını belirtti. Çin, bu füze konuşlandırmasından dolayı defalarca endişe duyduğunu dile getirmiş ve bunun bir silahlanma yarışını tetikleyebileceğini söyleyerek Filipinli yetkililerden silahları Filipin topraklarından çekmelerini talep etmişti.
Filipinli bir yetkili, bu yılın başlarında Associated Press’e yaptığı açıklamada, ABD ordusunun mobil bir fırlatıcı ve en az 16 adet Standart Füze-6 ve Tomahawk Kara Saldırı Füzesinden oluşan orta menzilli füze sisteminin Filipinler’de yeniden konumlandırıldığını söyledi. Sistem, Filipinler’in kuzeyindeki Laoag kentinden, Çin ve Filipin sahil güvenlik güçleri ile donanma güçlerinin giderek daha gergin bir şekilde karşı karşıya geldiği, Güney Çin Denizi’nde tartışmalı bir sığlığa bakan batı kıyı eyaletindeki stratejik bir alana taşındı.
ABD’den “Güçle Barış” Vurgusu
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, geçen ay Asya’ya yaptığı ilk ziyaret kapsamında Manila’yı ziyaret etmiş ve Trump yönetiminin Güney Çin Denizi’ndeki Çin saldırganlığına karşı caydırıcılığı artırmak için müttefiklerle birlikte çalışacağını söylemişti. ABD’nin savaşa hazırlanmadığını belirten Hegseth, barışın “güçle” kazanılacağını vurgulamıştı.
Hegseth ayrıca, ABD’nin Balikatan tatbikatı sırasında, müttefik güçlerinin Filipinler’in egemenliğini savunmak için birlikte eğitim alabilmesini sağlamak amacıyla Donanma Deniz Seferi Gemi Müdahale Sistemi adı verilen bir gemi savar füze sisteminin yanı sıra insansız deniz araçları konuşlandıracağını söyledi. Müttefik güçlerin ayrıca, Tayvan’ın deniz sınırının karşısında, Filipin takımadalarının en kuzey ucundaki Batanes eyaletinde özel operasyon birliklerine eğitim verilmesi konusunda anlaştıkları belirtildi.
Bölgesel İhtilaflar ve ABD’nin Rolü
Çin ve Filipinler’in yanı sıra Vietnam, Malezya, Brunei ve Tayvan’ın da söz konusu yoğun su yolunda çakışan iddiaları bulunuyor. Washington, su yolu üzerinde herhangi bir hak iddia etmiyor ancak Asya’daki en eski antlaşma müttefiki olan Filipinler’i, Güney Çin Denizi de dahil olmak üzere, Filipinli güçlerin, gemilerin ve uçakların silahlı saldırıya uğraması halinde savunmak zorunda olduğu konusunda defalarca uyarmıştı. Bu tatbikatlar, ABD’nin bölgedeki müttefiklerine olan bağlılığını ve caydırıcılık kapasitesini göstermesi açısından kritik bir öneme sahip.
