Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE), Somali’nin kuzeydoğusundaki stratejik öneme sahip Bosaso Hava Üssü yakınlarında bulunan Puntland Deniz Kuvvetleri Karargahı’na gelişmiş bir radar sistemi konuşlandırdığı bildirildi. Bulgarian Military News’in haberine göre, söz konusu radarın İsrail yapımı ELM-2084 3D olduğu iddia edildi. Bu gelişme, Puntland’daki gazeteciler ve açık kaynaklı istihbarat kanalları aracılığıyla da teyit edilirken, BAE’nin istikrarsız Afrika Boynuzu bölgesindeki niyetleri hakkında ciddi soru işaretleri doğuruyor.
İsrail Yapımı ELM-2084 Radarı: Bölgesel Güç Dengelerini Değiştirebilir mi?
İddialara konu olan ELM-2084 3D AESA Çok Amaçlı Radar (MMR), İsrail’in önde gelen savunma sanayii şirketlerinden biri olan IAI (Israel Aerospace Industries) tarafından üretiliyor. Bu gelişmiş radar sistemi, çoklu huzme (multi-beam) operasyon yeteneğine sahip olup, hava ve topçu gözetimi, füze ve insansız hava aracı (İHA) takibi gibi çeşitli görevleri aynı anda yerine getirebiliyor. Hatta bu radarın, İsrail’in Demir Kubbe hava savunma sisteminde de kullanıldığı biliniyor. BAE’nin bu gelişmiş sistemi Somali topraklarına yerleştirmesi, bölgedeki askeri dengeler açısından önemli bir hamle olarak değerlendiriliyor.
BAE’nin Savunması: Husilere Karşı Koruma Amaçlı mı?
Konuya yakın kaynakların Middle East Eye’a verdiği bilgilere göre ise BAE, bu radarı yılın başlarında Yemen’den gelebilecek olası Husi saldırılarına karşı Bosaso Havaalanı’nı korumak amacıyla yerleştirdi. Uydu görüntüleri de radarın Mart ayından beri bölgede olduğunu doğruluyor. BAE’nin bu savunması, radarın stratejik bir amaç taşımadığını ve yalnızca kendi çıkarlarını korumaya yönelik bir önlem olduğunu öne sürüyor.
İddialar ve Şüpheler: Bosaso Havaalanı RSF Üssü mü?
Ancak, kamuya açık hava trafiği verileri, BAE’nin Sudan’daki paramiliter Hızlı Destek Güçleri’ne (RSF) malzeme sağlamak için giderek daha fazla Bosaso havalimanını kullandığını gösteriyor. RSF’nin iki yıldır Sudan Ordusu ile savaştığı ve bu yılın başlarında Sudan hükümetinin, RSF ile bağlantıları nedeniyle BAE’yi soykırımla suçlayarak Uluslararası Adalet Divanı’nda dava açtığı biliniyor. BAE ise RSF’yi askeri olarak desteklediği yönündeki iddiaları sürekli olarak reddediyor.
Bölgeden bir kaynağın Middle East Eye’a yaptığı açıklamaya göre, BAE radarı, RSF’nin Mart ayı başında Hartum’un büyük bölümünün kontrolünü kaybetmesinden kısa bir süre sonra kurdu. Kaynak, radarın amacının özellikle Husiler tarafından fırlatılabilecek ve Bosaso’yu dışarıdan hedef alabilecek drone veya füze tehditlerini tespit etmek ve erken uyarı sağlamak olduğunu belirtiyor. Ancak, ikinci bir kaynak ise BAE’nin günlük olarak RSF’ye destek sağlamak için Bosaso Havaalanı’nı kullandığını, büyük kargo uçaklarının düzenli olarak silah ve mühimmat yüklemek için geldiğini, bazen aynı anda 5 büyük sevkiyatın yapıldığını iddia ediyor. Bu iddialar, BAE’nin radarın gerçek amacı hakkındaki savunmasını gölgeliyor ve bölgedeki stratejik çıkarlarının daha karmaşık olabileceğine işaret ediyor.
Somali Hükümetinden Sessizlik ve Puntland’dan Alaycı Tepki
Bu kritik gelişmeler yaşanırken, Somali federal hükümetinden henüz resmi bir açıklama gelmedi. Bu sessizlik, Mogadişu’nun BAE’den gelen finansal ve askeri desteği kaybetmek istememesinden kaynaklanıyor olabilir. Öte yandan, iddialarla ilgili olarak yorum yapması beklenen Puntland Cumhurbaşkanlığı Devlet Bakanı Abdifatah Abdinur ise konuyla ilgili sessiz kalmayı tercih etti ve bunun yerine Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud ve Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile alay eden paylaşımlar gönderdi. Bu alaycı tepki, Puntland yönetiminin BAE ile olan ilişkisinin karmaşıklığını ve federal hükümetle olan gerilimini gözler önüne seriyor.
Birleşik Arap Emirlikleri’nin Somali’nin kuzeydoğusuna İsrail yapımı bir radar sistemi yerleştirdiği yönündeki iddialar, bölgedeki güç dengeleri ve BAE’nin stratejik niyetleri hakkında ciddi soruları gündeme getiriyor. BAE’nin radarın Husilere karşı bir savunma önlemi olduğu yönündeki açıklamalarına rağmen, Bosaso Havaalanı’nın RSF’ye yönelik olası lojistik destek üssü olarak kullanıldığı iddiaları ve Somali hükümetinin sessizliği, durumun karmaşıklığını artırıyor. Önümüzdeki günlerde bu gelişmelerin Afrika Boynuzu’ndaki bölgesel dinamikler üzerindeki etkileri yakından takip edilecek.
