Estonya hükümeti, yurt içi mühimmat üretim kapasitesini önemli ölçüde artırma hedefiyle kritik bir adım attı. Hükümet, özellikle 155 mm top mühimmatı üretimini destekleyecek ve bölgedeki diğer ülkelere patlayıcı ihracatı potansiyeli taşıyan bir RDX (siklik trimetilenetrinitramin) tipi patlayıcı üretim tesisi inşa etme projesini onayladı.
Üst düzey yetkililer, bu stratejik yatırımın ülkenin savunma sanayii ve bölge güvenliği açısından hayati bir öneme sahip olduğunu vurguladı.
Yeni Şirket Kuruluyor, Savunma Sanayii Güçleniyor
Estonya yetkilileri, projenin hayata geçirilmesi amacıyla önümüzdeki haftalarda Hexest AS adında yeni bir şirket kurulması için Maliye Bakanlığı’na yetki verdi. Hükümetin yaptığı açıklamaya göre, bu şirket tasarlanan RDX üretim tesisini işletecek ve altı ay içinde Savunma Bakanlığı’na devredilecek.
RDX, askeri uygulamalarda yaygın olarak kullanılan yüksek enerjili bir patlayıcı kimyasal bileşik olarak biliniyor.
Estonya Savunma Bakanı Hanno Pevkur, yatırımın stratejik önemine dikkat çekerek, “Avrupa’da patlayıcı üretim kapasitesinde bir eksiklik var, bu nedenle Estonya’daki ve daha geniş bölgedeki şirketler için tedarik güvenliğini sağlamak için yeni kapasite oluşturmak şart. Patlayıcı tesisi Estonya’yı savunma sanayisi için daha çekici bir yer haline getirecek” ifadelerini kullandı.
Stratejik Yatırımcı Arayışı ve Yeni Mühimmat Fabrikaları
İlk etapta şirketin tüm hisseleri devlete ait olacak ancak Tallinn yönetimi, ilerleyen dönemde tesise stratejik bir yatırımcı ortak etmeyi planlıyor.
Estonya hükümeti aynı zamanda yeni mühimmat fabrikalarına da yer açma hazırlığında. Kabine, yerli ve yabancı silah, mühimmat ve ekipman üreticilerini farklı bölgelere yerleştirmek için çalışmalarını sürdürüyor. Bu bölgeler arasında Ämari’deki savunma sanayi parkı da bulunuyor.
Estonya Savunma Yatırımları Merkezi (ECDI) sözcüsü Defense News’e yaptığı açıklamada, “Ämari’deki ‘mini savunma sanayi parkı’na ek olarak, üretimde herhangi bir sınırlama koymadığımız, 155 mm’lik mermilerin yanı sıra diğer ürünlerin üretimine olanak tanıyan ulusal bir savunma sanayi parkı da geliştiriyoruz. Üretim projeleri ortaya koymak savunma şirketlerine kalmış. Hükümet elverişli bir ortam sağlayacak” dedi. Sözcü, plan doğrultusunda ECDI’nin bu yıl seçilmiş yatırımcılar için kamu ihaleleri düzenleyeceğini de belirtti.
Bakan Pevkur, “Estonya’da patlayıcı madde fabrikasının kurulması, Savunma Sanayi Parkı ve orada faaliyet gösterecek mühimmat üreticileri için güçlü bir katma değer olacak” şeklinde konuştu.
Üretim 2028’de Başlayacak, İlk Yatırım 7.2 Milyon Euro
Ämari’deki RDX fabrikasında üretim faaliyetlerinin 2028 yılında başlaması öngörülüyor. Hükümet açıklamasında, projenin ilk adımı olarak 7,2 milyon avroya (8,2 milyon dolar) kadar bir katkının “teknik tasarım ve hazırlık faaliyetlerinin maliyetlerini karşılayacağı” belirtildi. Teknik tasarımın tamamlanmasının yaklaşık bir yıl sürmesi bekleniyor ve nihai yatırım kararı bu çalışmaların sonuçlarına göre verilecek.
Bölgesel Müttefiklerden de Benzer Adımlar
Estonya’nın bu girişimi, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından Doğu Avrupalı müttefiklerin iç mühimmat üretim kapasitelerini artırma yönündeki genel çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Bu ülkeler sıklıkla büyük yabancı savunma sanayii gruplarıyla ortaklık arayışına giriyorlar.
Litvanya’da Rheinmetall, 155 mm topçu mühimmatı üreteceği bir tesis inşa etme projesini ilerletiyor. Baisogala’daki tesisin 2026 ortasında faaliyete geçmesi planlanıyor ve yaklaşık 180 milyon avro değerindeki bu yatırım, yerel olarak yaklaşık 150 kişiye istihdam sağlayacak. Litvanya Parlamentosu Ulusal Güvenlik ve Savunma Komitesi Başkanı Giedrimas Jeglinskas, Vilnius’un daha fazla savunma sanayii oyuncusunu ülkeye çekmeyi hedeflediğini ve potansiyel yatırımcılara mali yardım da dahil olmak üzere çeşitli destekler sunmaya kararlı olduklarını ifade etti.
Polonya da benzer şekilde, ülkenin mühimmat üretim kapasitelerini genişletmeye yönelik yatırımları finanse etmek için yaklaşık 3 milyar zloti (798 milyon dolar) ayırdı. Bu fonlar, özellikle 155 mm top mermitleri olmak üzere, Polonya merkezli mühimmat üretim kapasitelerini artırmaya yönelik projeler yürütecek üreticilere sağlanacak.
Estonya’nın RDX üretim tesisi kurma kararı, ülkenin savunma sanayii bağımsızlığını güçlendirme ve bölgesel güvenlikte daha aktif bir rol oynama stratejisinin önemli bir parçası olarak öne çıkıyor.
