İstanbul, 23 Nisan 2025 tarihinde Silivri açıklarında meydana gelen depremlerle sarsıldı. İlki saat 12:13’te 4.0 büyüklüğünde, ikincisi ise saat 12:49’da 6.2 büyüklüğünde hissedilen depremlerin ardından İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB), ilgili tüm birimleriyle derhal harekete geçti. Afet Koordinasyon Merkezi (AKOM) üzerinden yürütülen kriz yönetimi, devletin tüm yetkili kurumlarıyla tam bir iş birliği içinde kesintisiz olarak sürdürüldü.
Deprem Sonrası İlk Saatlerde Alınan Önlemler ve Oluşturulan Alanlar
İlk depremin hissedildiği andan itibaren İBB’nin tüm ekipleri sahaya yönlendirildi ve vatandaşların güvenliği ile ihtiyaçlarının karşılanmasına odaklanıldı. Bu kapsamda hayata geçirilen acil durum çalışmaları şu şekilde sıralandı:
- Barınma Alanları: Yaşam vadileri başta olmak üzere şehrin dört bir yanındaki 606 yeşil alanda toplam 260.000 kişi kapasiteli geçici barınma alanları hızla oluşturuldu.
- Tuvalet Hizmeti: 429 mobil ve sabit tuvalet ile 1.500 personel, 24 saat boyunca vatandaşların hizmetinde oldu. Mobil tuvaletler, ihtiyaç duyulan noktalara ivedilikle konuşlandırıldı.
- Spor Tesisleri ve Okul Bahçeleri: 59 İBB spor tesisi ve 203 okul bahçesi, depremden etkilenen vatandaşların geçici olarak sığınabileceği güvenli alanlar olarak kullanıma açıldı.
- Kumanya ve Su Dağıtımı: İhtiyaç sahiplerine ulaştırılmak üzere 54.000 kumanya paketi ve 54.000 şişe su dağıtımı gerçekleştirildi.
- İSPARK Alanları: İBB’ye ait İSPARK otopark alanları, geçici barınma ve toplanma alanı olarak vatandaşların kullanımına sunuldu.
- Halk Süt Dağıtımı: Özellikle çocukların beslenme ihtiyacını karşılamak amacıyla 41 farklı noktada 46 araçla Halk Süt dağıtımı yapıldı.
- Kültür Merkezleri: Fatih Bulgurlu, Kartal Bülent Ecevit ve Güngören Erdem Bayazıt Kültür Merkezleri, vatandaşların geçici olarak barınabileceği ve bilgilendirme alabileceği merkezler haline getirildi.
- Açık Tutulan Mekanlar: Müze Gazhane, Feshane, Ataköy Baruthane ve Çubuklu Silolar gibi İBB’ye ait önemli mekanlar, gece boyunca açık tutularak vatandaşlara güvenli bir sığınma imkanı sunuldu.
- BELTUR Tesisleri: Şehrin çeşitli noktalarındaki BELTUR tesisleri, 24 saat boyunca hizmet vererek vatandaşların temel ihtiyaçlarını karşılamalarına yardımcı oldu.
- Çocuk Etkinlik Merkezleri: 64 Çocuk Etkinlik Merkezi, depremden etkilenen çocukların psikolojik olarak desteklenmesi ve güvende hissetmeleri amacıyla halka açıldı.
- Psikososyal Destek: Depremin psikolojik etkilerini azaltmak amacıyla 128 personel, psikososyal destek hizmetleri vermek üzere görevlendirildi.
- Ücretsiz Tuvaletler: Şehir genelindeki tüm umumi tuvaletler, vatandaşların kullanımına ücretsiz hale getirildi.
Deprem Anı ve Hemen Sonrası Kritik Müdahaleler
Depremlerin ardından İBB Başkanvekili Nuri Aslan ve Genel Sekreter Prof. Dr. Volkan Demir koordinasyonunda AKOM’da derhal kriz masası oluşturuldu. İBB’nin tüm yönetici ve teknik ekipleri, olası olumsuzluklara karşı sahaya sevk edildi. Alınan kritik önlemler arasında şunlar yer aldı:
- Tahliyeler: Darülaceze sakinleri ve öğrenci yurtlarında kalan öğrenciler, güvenlik önlemi amacıyla tahliye edildi.
- Etkinlik İptalleri ve Metro Kontrolleri: Kapalı spor salonlarındaki tüm etkinlikler iptal edildi. Metro hatları güvenlik amacıyla boşaltıldı ve detaylı kontrollerin ardından yeniden işletmeye alındı.
- Altyapı Kontrolleri: İSKİ, İGDAŞ ve İETT gibi kritik altyapı hizmetlerinde olası hasarlara karşı kapsamlı kontroller gerçekleştirildi.
- Çağrı Merkezi Kapasitesi: Vatandaşlardan gelen ihbar ve talepleri karşılamak amacıyla 153 Çağrı Merkezi’nin kapasitesi artırıldı.
- Lojistik Ekiplerin Sevki: Su ve kumanya dağıtım ekipleri, ihtiyaç duyulan bölgelere hızla yönlendirildi.
- Hasar Tespit Çalışmaları: Teknik personel, binalardaki olası hasarları tespit etmek amacıyla detaylı çalışmalara başladı.
- İtfaiye ve Zabıta Desteği: İtfaiye ve zabıta ekipleri, arama kurtarma ve güvenlik çalışmalarına tam kapasiteyle destek verdi.
İlk Resmi Açıklamalar ve Bilim Kurulu Uyarıları
Deprem sonrası kamuoyunu bilgilendirme sorumluluğunu üstlenen İBB yöneticileri, ilk resmi açıklamaları yaparak vatandaşları sakin olmaya ve resmi bilgilendirmeleri takip etmeye çağırdı. İBB Başkanvekili Nuri Aslan, “İBB sahada, tüm kaynaklarımızla halkımızın yanındayız. Başkanımızın eksikliğini hissettirmemek için buradayız,” ifadelerini kullandı. İBB Genel Sekreteri Volkan Demir ise sahada görev yapan 628 araç ve 1.000 personelin yanı sıra 2.000 kişilik destek personelinin de teyakkuzda olduğunu belirtti.
İBB Bilim Kurulu da depremin hemen ardından toplandı ve kurul adına Prof. Dr. Tarık Şengül vatandaşlara önemli uyarılarda bulundu:
- Panikten kaçınılmalı.
- Hasarlı binalara kesinlikle girilmemeli.
- Sadece resmi kaynaklardan yapılan açıklamalara güvenilmeli.
- Tüm yönetimler ve kurumlar, koordinasyon ve iş birliği içinde çalışmalıdır.
Hasar Durumu ve Güvenlik Tespitleri
AFAD, İtfaiye, Zabıta ve ilçe belediyeleriyle koordineli olarak yürütülen saha taramalarında, sevindirici bir şekilde can kaybı yaşanmadığı tespit edildi. Ancak, İstanbul genelinde 173 vatandaşın panik veya çeşitli kazalar sonucu hafif şekilde yaralandığı belirlendi. Yaralananlardan 15’inin tedavisi hastanelerde devam ederken, hayati tehlikelerinin bulunmadığı açıklandı.
Güvenlik önlemi amacıyla toplam 35 bina tahliye edildi. Fatih ilçesinde bir metruk bina yıkılırken, Bahçelievler’deki Cengiz Topel Camii’nin minaresinde tehlike arz eden parçalar itfaiye ekipleri tarafından başarıyla söküldü.
Raylı Sistemler ve Altyapıda Aksaklık Yaşanmadı
Depremlerin ardından İstanbul’un kritik ulaşım ağlarından olan metro, tramvay, metrobüs ve teleferik hatlarında herhangi bir aksaklık yaşanmadığı bildirildi. Güvenlik amacıyla tüm hatlar boş trenlerle kontrol edildikten sonra yeniden güvenli bir şekilde işletmeye alındı.
İGDAŞ Erken Uyarı Sistemi Devredeydi
23 Nisan 2025 saat 12:49’da meydana gelen 6.2 büyüklüğündeki deprem sırasında, İstanbul’daki Kuvvetli Yer Hareketi Kayıt Cihazları (KYH) otomatik olarak devreye girdi. Ancak, ölçülen yer ivmesi değerleri, ana sistem üzerinden otomatik gaz kesintisi gerektiren eşik seviyelerin altında kaldı. Bu nedenle İGDAŞ ana sisteminde herhangi bir gaz kesintisi yaşanmadı. Buna karşılık, bazı binaların iç tesisatlarındaki bağımsız deprem vanaları sarsıntıyı algılayarak otomatik olarak devreye girdi ve gaz akışını kesti. Gazı kesilen abonelere, İGDAŞ teknik ekiplerinin yerinde müdahalesiyle kısa sürede yeniden gaz akışı sağlandı.
Destek Hizmetleri, Lojistik ve Sosyal Altyapı Çalışmaları
Deprem sonrası vatandaşların ihtiyaçlarını karşılamak ve normal hayata dönüşlerini kolaylaştırmak amacıyla çeşitli destek hizmetleri de aralıksız olarak sürdürüldü:
- Yurtlarda kalan öğrencilerden 1.563’ü evci izni talep etti. Yurtlar, detaylı güvenlik kontrollerinin ardından yeniden öğrencilerin kullanımına açıldı.
- BELTUR tesisleri, depremden etkilenen vatandaşlara 24 saat boyunca kesintisiz hizmet verdi.
- 41 farklı noktada Halk Süt dağıtımı düzenli olarak yapıldı.
- Zabıta ekipleri, 39 ilçede kapsamlı taramalar gerçekleştirdi ve bu taramalar sonucunda 10 binada ve 1 tarihi surda hasar tespit edildi. En çok ihbar gelen ilçeler sırasıyla Esenyurt, Küçükçekmece, Fatih, Avcılar, Bahçelievler ve Esenler oldu.
- 153 Çağrı Merkezi üzerinden toplam 1.297 itfaiye ihbarı ve 841 diğer çağrı karşılandı ve yönlendirildi.
- Atık Yönetimi ekipleri, il genelinde gece boyunca toplanma alanları, parklar, bahçeler ve diğer açık alanlarda 100 farklı noktada 500 personel ve 129 araçla rutin dışı temizlik çalışmaları yürüttü.
Gece Boyunca Açık Tutulan Alanlar ve Kurumsal Destek
Depremden etkilenen ve geceyi evlerinde geçirmek istemeyen vatandaşlar için İBB’ye ait çeşitli alanlar ve tesisler gece boyunca açık tutuldu ve destek sağlandı:
- YAŞAM VADİLERİ, PARKLAR VE YEŞİL ALANLAR: Vatandaşlar için güvenli toplanma alanları olarak hizmet verdi.
- Ağaç ve Peyzaj AŞ: Mobil ikram araçlarıyla sıcak içecek ve temizlik hizmetleri sundu.
- Boğaziçi Yönetim AŞ: Tüm şehir tuvaletlerini ücretsiz hale getirdi ve Kemerburgaz Kent Ormanı’na erişimi kolaylaştırdı.
- İSKİ: Esnek bağlantı sistemleri sayesinde altyapıda herhangi bir arıza yaşanmadı.
- İSPARK: Tüm otoparklarını ücretsiz olarak vatandaşların kullanımına açtı.
- Metro İstanbul: Tüm hatlar güvenli bir şekilde işletildi. Esenler ve Behiç Erkin Yerleşkelerinin bahçelerinde toplam 200 araçlık alan, geceyi araçlarında geçirmek isteyen vatandaşların kullanımına sunuldu. Bu vatandaşlara sıcak çay, kahve ve su ikramında bulunuldu.
- Sosyal Tesisler ve Misafirhaneler: 26 sosyal tesis, 2 misafirhane ve 2 büfede gece boyunca ücretsiz çay ve su ikramı yapıldı.
- Enstitü İstanbul İSMEK: Güvenlik önlemi amacıyla eğitim faaliyetlerine 24-25 Nisan tarihlerinde ara verildi.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi, yaşanan depremin ardından vatandaşlarının güvenliği ve ihtiyaçlarının karşılanması için tüm birimleriyle sahada olmaya ve devletin ilgili kurumlarıyla tam bir eşgüdüm içinde görevini sürdürmeye kararlılıkla devam edecektir.
