Batı Avustralya’nın önemli ticaret ve madencilik merkezi Kalgoorlie’nin demiryolu koridorunu yeniden düzenlemeye yönelik 170 milyon dolarlık iddialı planı, Başbakan Roger Cook’un beklenmedik bir çıkışıyla belirsiz bir geleceğe doğru sürükleniyor. Başbakan Cook, projenin tam ekonomik ve lojistik potansiyelini açığa çıkarmak için eyaletin yük ağının kontrolünün yeniden kamu eline geçmesi gerektiğinde ısrar ediyor.
Plan, mevcut demiryolu hatlarının 25 kilometresinin kaldırılmasını ve önemli bir intermodal merkeze bağlantı sağlayacak yeni hatların inşa edilmesini öngörüyor. Super Pit altın madenini bypass ederek Arc Infrastructure hatlarına doğrudan bağlanacak olan yeni güzergah, Batı Avustralya’nın ana ticaret kapısı olan Fremantle Limanı üzerindeki lojistik baskıyı azaltmayı ve genel ulaşım verimliliğini önemli ölçüde artırmayı hedefliyor.
Ancak Başbakan Cook, bu önemli altyapı projesinin inşaatına başlanmadan önce eyaletin kilit yük ağının kamu mülkiyetine geri dönmesi gerektiğinin altını çiziyor. Yüksek nakliye maliyetlerini ve özel mülkiyetin neden olduğu operasyonel verimsizlikleri, projenin önünde aşılması gereken büyük engeller olarak gösteriyor.
Şu anda eyaletin yük ağını 2000 yılında imzalanan 586 milyon dolarlık 50 yıllık bir kira sözleşmesiyle işleten Arc Infrastructure, bu beklenmedik talep karşısında eyalet hükümetiyle karmaşık ve henüz erken aşamadaki görüşmeler yürütüyor.
Sektör Liderlerinden Destek, Başbakandan Mülkiyet Şartı
Kalgoorlie demiryolu hattının modernizasyonu, bölgedeki ticaret ve madencilik faaliyetlerini canlandırma potansiyeliyle sektör liderlerinden önemli destek görüyor. MLG gibi büyük lojistik şirketlerinden Murray Leahy, projenin hayata geçirilmesiyle günlük yüzlerce kamyon yolculuğunun ortadan kalkabileceğini ve dolayısıyla emisyonların önemli ölçüde azaltılabileceğini vurguluyor.
Leahy, mevcut durumda yükün hem demiryolu hem de karayolu ile verimsiz bir şekilde taşındığını ve genellikle Kalgoorlie’ye ulaştıktan sonra boş olarak geri döndüğünü belirtiyor. Bu durumun maliyetleri artırdığını ve çevresel etkiyi olumsuz etkilediğini ifade eden Leahy, projenin bölge ekonomisini çeşitlendireceğine ve önemli ulaşım rotalarındaki mevcut darboğazları ortadan kaldıracağına inanıyor.
Kalgoorlie-Boulder Belediye Başkanı Glenn Wilson ise bu demiryolu yatırımını, 1968’den bu yana bölgeye yapılan en önemli demiryolu yatırımı olarak nitelendiriyor. Mevcut dar hatlı koridorların modernizasyonunun bölge için taşıdığı büyük potansiyelin altını çiziyor.
Kalgoorlie’de kurulması planlanan 800 milyon dolarlık nadir toprak rafinerisi de bu demiryolu iyileştirmesinden önemli ölçüde faydalanacak. 258 milyon dolarlık bir ABD savunma sözleşmesine sahip olan Lynas Rare Earths, ABD’ye ihraç edeceği kritik malzemeler için verimli ve güvenilir bir lojistik altyapısına büyük önem veriyor.
Avustralya’nın en büyük yük operatörü Aurizon da planı memnuniyetle karşıladı ancak yetkilileri, yeni yatırımlara girişmeden önce mevcut demiryolu varlıklarının maliyet etkin kullanımına öncelik vermeye çağırdı. Projenin uygulanabilirliğini ve gelecekteki kapsamını netleştirmesi beklenen Deloitte’un hazırlayacağı iş planının yıl ortasında tamamlanması bekleniyor.
Kalgoorlie demiryolu projesi bölge için büyük bir potansiyel taşısa da, Başbakan Roger Cook’un yük ağının mülkiyetinin kamuya devredilmesi konusundaki ısrarı projenin geleceği üzerinde soru işaretleri yaratmaya devam ediyor. Hükümet ve Arc Infrastructure arasındaki görüşmelerin nasıl sonuçlanacağı ve Deloitte’un iş planının ortaya koyacağı yol haritası, projenin kaderini belirleyecek kritik faktörler olacak.
