Avrupa Birliği, bölgedeki Rus tehditlerine karşı koymayı amaçlayan, stratejik açıdan hayati öneme sahip Karadeniz’e yönelik kapsamlı bir güvenlik stratejisi açıkladı. Çarşamba günü duyurulan bu strateji, bölgenin istikrarı ve güvenliği için önemli adımlar içeriyor.
“Karadeniz Deniz Güvenliği Merkezi” Kuruluyor
Stratejinin en önemli unsurlarından biri, Avrupa’nın bölgedeki erken uyarı merkezi olarak hizmet verecek bir “Karadeniz Deniz Güvenliği Merkezi”nin oluşturulması. Belgeye göre, bu merkez “Karadeniz’de durumsal farkındalık ve bilgi paylaşımı, uzaydan deniz tabanına gerçek zamanlı izleme ve potansiyel tehditler ve kötü niyetli faaliyetler konusunda erken uyarı” sağlayacak.
Stratejik planda ayrıca, merkezin Karadeniz’deki AB kıyılarındaki denizaltı kabloları, açık deniz tesisleri ve gaz ve rüzgar enerjisi operasyonları da dahil olmak üzere kritik deniz altyapısını izlemekle görevlendirileceği belirtiliyor. Okyanus tabanlı altyapının sabote edilmesi de dahil olmak üzere hibrit savaş, son yıllarda Çin ve Rus gemileriyle ilgili Baltık Denizi’ndeki bir dizi şüpheli olaydan sonra Batılı liderlerin önemli gündem maddelerinden biri haline gelmişti.
Stratejinin Diğer Öncelikleri ve Finansman
Stratejide belirtilen diğer öncelikler arasında mayın temizliği, ticari nakliye rotalarının korunması ve Moskova’nın Batı yaptırımlarını aşmak için kullandığı “gölge filosu” ile başa çıkma yolları yer alıyor. Bu “gölge filo” stratejisi Kuzey Kore tarafından da kullanılıyor.
AB’nin üst düzey diplomatı Kaja Kallas, yeni stratejiyi açıkladığı basın toplantısında, merkezin Rusya ile Ukrayna arasında olası bir ateşkes veya barış anlaşmasını izlemek için kullanılabileceğini de söyledi.
Girişimin belirli bir bütçe satırı bulunmuyor ve bunun yerine savunma harcamaları için 150 milyar avroluk (159 milyar dolar) SAFE girişimi de dahil olmak üzere mevcut AB programlarına güvenecek. Avrupa savunma harcamalarını önemli ölçüde artırmak için ucuz kredileri harekete geçirmeyi amaçlayan bu plan, Karadeniz stratejisinin yayınlanmasından bir gün önce AB üye ülkelerinden son yeşil ışığı aldı.
Askeri Hareketlilik ve Bölgesel İş Birliği
Amiral gemisi Güvenlik Merkezi’nin yanı sıra, strateji askeri hareketliliğe odaklanarak bölgesel altyapıda önemli iyileştirmeler vaat ediyor. Taslakta, askeri teçhizatın daha hızlı hareket etmesini sağlamak için Karadeniz çevresindeki limanlar, yollar, demiryolları ve havaalanları üzerinde önemli çalışmalar yapılması vaadi de yer alıyor. Kallas, “Bu güncellemeler, birliklerin ihtiyaç duyuldukları yerde, ihtiyaç duyuldukları zamanda bulunabilmelerini sağlamaya yardımcı olacak,” dedi ve değişikliklerin NATO caydırıcılığını güçlendireceğini ekledi.
AB ayrıca, özellikle limanlar olmak üzere stratejik tesislerdeki yabancı mülkiyete yönelik daha sıkı bir tarama planlıyor. Analistler, Çin’in stratejik Avrupa limanlarına, görünüşte Pekin’in iddialı “Kuşak ve Yol” küresel altyapı girişiminin bir parçası olarak yaptığı yatırım konusunda endişeliydi.
Avrupa Komisyonu’nun projeye ilişkin internet sitesinde yer alan bilgiye göre, AB eş zamanlı olarak Ukrayna, Moldova, Gürcistan, Türkiye, Ermenistan ve Azerbaycan gibi AB dışındaki ortaklarıyla ilişkilerini derinleştirmek için çalışacak ve “bağlantı konusunda bölgesel iş birliğini” artıracak.
