Türk savunma sanayii, insansız hava araçlarına (İHA) yeni yetenekler kazandırma çalışmalarına hız kesmeden devam ediyor. Bu kapsamda, TUSAŞ tarafından geliştirilen yüksek faydalı yük kapasiteli ve uzun havada kalış süresine sahip AKSUNGUR SİHA‘larına Denizaltı Savunma Harbi (DSH) yeteneği kazandırılması hedefi doğrultusunda önemli bir aşamaya gelindi.
Türk Deniz Kuvvetleri’nin Mart 2025 itibarıyla yayınladığı “Son Üç Yıllık Dönemde İcra Edilen Faaliyetler” başlıklı raporda bu gelişmeye de yer verildi. Raporda, “AKSUNGUR SİHA’lara Denizaltı Savunma Harbi (DSH) yeteneği kazandırılması hedefi kapsamında, 1 aktif ve 4 pasif sonobuoy işlemeye yönelik sistem geliştirme çalışmalarında sona gelinmiş, saha denemelerine devam edilmektedir. Sistemin gösteriminin Mayıs 2025 ayında yapılması planlanmaktadır,” ifadeleri kullanıldı. Bu açıklama, Türkiye’nin insansız hava araçlarını denizaltı tehdidine karşı etkin bir şekilde kullanma yolunda önemli bir adım attığını gösteriyor.
Sonobuoy Nedir ve Denizaltı Savunma Harbindeki Önemi
Denizaltı Savunma Harbi’nin (ASW) temelini oluşturan sonobuoy, satıhtaki gemiler ve su altındaki denizaltılar hakkında kritik verileri alıcıya ileten taktik bir sonar sistemidir. Konvansiyonel sonar sistemlerine benzer şekilde aktif (ses dalgası yayarak hedefi dinler), pasif (hedefin yaydığı sesleri dinler) ve haberleşme gibi farklı tipleri bulunur. Çalışma prensipleri ve taşıdıkları sensörlere göre de çeşitli tasniflere ayrılan sonobuoy sistemleri, donanmaların ASW kabiliyetini muhtemel düşman denizaltılarını tespit etme, konumunu belirleme, teşhis etme ve takip etme yetenekleri üzerine inşa etmelerini sağlar.
Sonobuoylar, hem akustik sinyal kaynağı olarak görev yapar hem de su altından gelen sinyalleri alırlar. Alınan bu sinyaller, analiz edilmek, muhtemel hedeflerin tespiti yapılmak ve muharebe sonrası analiz için kaydedilmek üzere radyo dalgaları aracılığıyla ilgili birimlere iletilir. Denizaltı harbi taktiklerinin ayrılmaz bir parçası olan sonobuoylar, satıhta seyreden gemilerin ve denizaltıların kısa veya uzun menzilde tespit edilmesine olanak tanıyarak, hedeflere yönelik taarruzların önünü açar.
Sonobuoy sistemleri, denizaltı savunma harbi için özel olarak tasarlanmış hava araçlarından atılır veya gemi mürettebatı tarafından manuel olarak denize bırakılır. Denize bırakılan sonobuoylar, en etkili arama taktiklerini belirlemek amacıyla çevresel koşulları tespit etmek, dost denizaltılarla iletişim kurmak, muhtemel düşman platformlarının tespiti ve teşhisini yapmak, konumunu bulmak ve gerektiğinde onlara taarruz etmek için kullanılır.
Şekilde görüldüğü üzere, denizaltı savunma harbi için kullanılan hava araçlarından atıldıktan veya gemi tarafından bırakıldıktan sonra sonobuoy sistemi denizde aktif hale gelir. Yüzeyde kalan sarı kısım, hava aracı veya gemi ile iletişimi sağlarken, su altında kalan kısımda ise sensörler ve bu sensörlerin algıladığı sinyalleri dijitalleştiren birimler bulunur.
AKSUNGUR SİHA’larına sonobuoy entegrasyonu, Türk Deniz Kuvvetleri’nin denizaltı tehdidine karşı havadan erken uyarı ve tespit yeteneklerini önemli ölçüde artıracaktır. Uzun havada kalış süresi ve geniş operasyonel menzili sayesinde AKSUNGUR, geniş deniz alanlarında etkin bir şekilde sonobuoy konuşlandırabilecek ve elde ettiği verileri anlık olarak ilgili birimlere aktarabilecektir. Mayıs 2025’te yapılması planlanan sistem gösterimi, bu önemli gelişmenin somut sonuçlarını gözler önüne serecektir.
