Fransız Deniz Kuvvetleri Komutanı Amiral Nicolas Vaujour, Avrupa’daki askeri gemi inşa sektörünün mevcut durumuna ilişkin çarpıcı açıklamalarda bulundu. Geçen hafta parlamentoda yaptığı bir duruşmada, Avrupa’da iş için rekabet eden çok sayıda tersanenin bulunduğunu ve sektörün ihracat sözleşmeleri kazanabilecek bir avuç oyuncuda konsolide olması gerektiğini söyledi. Vaujour, bu dağınıklığın Avrupa’nın küresel pazardaki rekabet gücünü zayıflattığını ima etti.
Naviris Ortak Girişimi Beklentileri Karşılayamadı
Amiral Vaujour, Çarşamba günü Ulusal Meclis’in savunma komitesine yaptığı açıklamada, İtalya’nın Fincantieri ve Fransa’nın Naval Group şirketlerinin 2020’de kurduğu ve Avrupa’da daha geniş çaplı bir donanma konsolidasyonunun ilk adımı olarak düşünülen Naviris ortak girişiminin “ne yazık ki beklentileri karşılamadığını” belirtti. Bu açıklama, iki büyük Avrupa donanma gücünün endüstriyel iş birliğinde yaşanan zorlukları gözler önüne serdi.
Vaujour, Avrupa’da mevcut duruma ilişkin çarpıcı bir tablo çizdi: “Bugün Avrupa’da, hemen hemen her yerde birbirleriyle rekabet eden yaklaşık 14 tersanemiz var.” İdeal bir senaryo hayal eden Amiral, “İdeal bir dünyada, birbirine meydan okuyan üç veya dört tersanemiz olurdu, ancak her şeyden önce yurtdışında ihracat pazar payı kazanırdık” ifadelerini kullandı. Bu, sektördeki rekabetin içeride kalıp dış pazarda zayıf kalınmasına neden olduğunu gösteriyor.
Ulusal Stratejiler ve Siyasi Engeller
Fransız Donanması komutanı, Avrupa’nın tek bir deniz stratejisinden yoksun olduğunu, ülkelerin ulusal stratejileri olduğunu ve bu nedenle birleşmekte zorlandıklarını belirtti. Vaujour’a göre, hükümetlerin bölgesel endüstriyel faaliyetleri ve ekonomileri koruma isteği, askeri gemi yapımını birleştirmenin siyasi yollarını tıkıyor.
Vaujour, mevcut durumu şu sözlerle özetledi: “Endüstriyel açıdan daha tutarlı olma ve tabiri caizse pazarı biraz bölme konusunda politik hırsımız var. Ancak gerçek şu ki, hepimiz burada Naval Group ile Fincantieri arasında seçim yapmamız gerekirse, bunun açıkça Naval Group olacağı konusunda hemfikiriz. Ve İtalya’da olduğunuzda, tabii ki Fincantieri derler.” Bu ifadeler, ulusal çıkarların Avrupa birliğinin önüne geçtiği gerçeğini ortaya koyuyor. Amiral ayrıca, Fransa’nın Piriou, Socarenam ve CMN gibi kıyı şeridindeki daha küçük tersaneleri de korumak istediğini ekledi.
Avrupa Airbus Benzeri Bir Deniz Şirketi Yaratmak İstiyor Ancak Zorlanıyor
Vaujour’un açıklamaları, Avrupa uçak üreticisi Airbus’ın deniz eşdeğerini yaratmanın, öncelikle gemi inşa şirketlerine bağlı olacağı anlamına geldiğini gösteriyor, “yani, birleşmeyi başarırlarsa,” dedi Vaujour yasa koyuculara. Amiral, “Fincantieri ile başarılı olamadık,” diyerek, bu konsolidasyonun ne kadar zorlu bir süreç olduğunu vurguladı.
Naval ve Fincantieri, Naviris’i kurduklarında, ortak girişimin Fransız ve İtalyan donanmalarına hizmet edeceğini, ancak aynı zamanda Avrupa dışındaki ihracat fırsatlarını da takip edeceğini ve gemi inşa konsolidasyonunda lider olacağını belirtmişlerdi. Naviris, 2023’te Fransız-İtalyan Horizon sınıfı fırkateynleri yükseltmek için 1,5 milyar avroluk bir sözleşmenin bir kısmını kazanmış olsa da, son iki alanda başarı daha zor elde edildi.
Farklı Gemi Tasarım ve Ekonomik Modelleri
Vaujour’a göre Fransa ve İtalya’nın gemi inşası ve gemi boyutu için “çok, çok farklı” stratejileri var. Vaujour, Fransa’nın daha küçük fırkateynlere doğru ilerlediğini, en yeni Frégate de Défense et d’Intervention (FDI) veya FDI’nin 4.500 metrik tonluk deplasmana sahip olduğunu söyledi. Buna karşılık, İtalya’nın yeni PPA açık deniz devriye gemisinin 7.000 tonluk deplasmana sahip olduğunu ve DDX destroyer tasarımının 14.000 tonluk olduğunu belirtti. Vaujour, “Boyutunun biraz fazla büyük olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
FDI’nin Avrupa ülkelerinden ilgi çektiğini çünkü firkateynin küçük donanmalar için uygun olduğunu, küçük bir mürettebat tarafından işletilebilen erişilebilir bir gemi olduğunu söyledi. “Bu yüzden geleceğin gemisine ilişkin vizyonumuzda ayrışma yaşıyoruz,” dedi Amiral.
Vaujour’a göre, Fransa ve İtalya da farklı ekonomik modeller kullanıyor; İtalyanlar donanmaları için “çok sayıda gemi” satın alıp bunları yeniden satabiliyor ve böylece potansiyel ihracat siparişlerini hızla karşılayabiliyorlar. Fransızlar ise, ihracat için hazır olacak veya alıcı olmazsa Fransız filosuna programdan önce katılacak bir “boş gövde” siparişi vermek konusunda Naval Group ile görüşüyor. Amiral’e göre Naval Group şu anda Lorient’teki tersanesinde yılda bir FDI’lık asgari üretim oranına sahip ve kapasiteyi yılda ikiye çıkarabileceğini söylüyor.
Boş Gövde Konsepti ve İhracat Potansiyeli
Fransa, Naval Group’tan beş FDI firkateyni sipariş etti ve sınıfın lider gemisi Amiral Ronarc’h geçen ay deniz yollarını tamamladı. Hellenic Navy için üç FDI firkateyninin ilki olan HS Kimon, 21 Mayıs’ta Lorient’te deniz yollarına başladı.
Vaujour, “FDI ile ilgilenen ortakların sorduğu ilk şey teslim süresidir – bana ne kadar sürede bir firkateyn tedarik edebilirsiniz?” dedi. “Norveçliler, İsveçliler ve Danimarkalılar FDI istediklerinde tek soru şudur: ‘Ne zaman teslim edebilirsiniz?'” Bu, hızlı teslimatın ihracat pazarında ne kadar kritik olduğunu gösteriyor.
Naval Group, boş gövde konseptine ikna olmuş durumda, Silahlanma Genel Müdürlüğü ise bu modeli “gerçekten alakalı” olarak görüyor, dedi Vaujour. Ancak garantili bir alıcı olmadan bir FDI gövdesi sipariş etme fikrinin risk taşıdığını ve Maliye Bakanlığı’nın hala ikna edilmesi gerektiğini söyledi. Vaujour, “Yeni sözleşmelerin hızlandırılması, bunu başarabilmeliyiz,” dedi. “Lorient yılda ikiye geçme kapasitesine sahip ve biz buna yardımcı olabiliriz.”
Vaujour’a göre, Naval Group ile Norveç’in Kongsberg’i arasındaki yakın tarihli bir ortaklık anlaşması, Kraliyet Norveç Donanması’na olası bir fırkateyn satışı bağlamında görülmelidir. Vaujour, Norveç’in İngiliz, Alman ve İtalyan tasarımlarıyla rekabet halinde olan FDI’ye “oldukça ilgili” olduğunu ve Fransa anlaşmayı kazanırsa Kongsberg ile iş paylaşımı olacağını belirtti. Bu, Avrupa içi iş birliğinin zorluklarına rağmen, uluslararası pazarda ittifakların önemini ortaya koyuyor.
