İtalya’nın en büyük askeri araç üreticisi Iveco Defence Vehicles (IDV) için potansiyel alıcılar sıraya girmiş durumda. İtalyan hükümeti, bu stratejik şirketin yurtdışına satışını durdurmakta zorlanabilir. IDV, İtalyan ordusuna muharebe araçları tedarik eden başlıca şirket konumunda. Şirketin ana şirketi Iveco, yıl sonuna kadar IDV’nin satışının gerçekleşebileceğini duyurdu. Iveco, otomobil üreticisi Stellantis’in en büyük hissedarı olan ve İtalyan Agnelli ailesi tarafından kontrol edilen Exor Grubu’na ait.
Satış Süreci ve Artan Gelirler
Iveco, 15 Mayıs’ta IDV’nin bu yıl içerisinde ayrılacağını ve ardından olası bir satışın gerçekleşeceğini resmi olarak açıkladı. Bir sözcü, “Yıl sonuna kadar ayrışma başlayacak ve bu arada firmayı satın alma teklifleri değerlendirilecek” dedi. Mali İşler Direktörü Anna Tanganelli de “Çeşitli stratejik oyunculardan ön teklifler aldık” bilgisini verdi.
Geçtiğimiz yıl IDV’nin geliri, Ukrayna savaşına yanıt olarak dünya çapında kara savaşlarına ayrılan bütçelerin artmasıyla yüzde 15 artışla 1,1 milyar avroya (1,3 milyar dolar) yükseldi. Bu durum, şirketin cazibesini daha da artırıyor.
Potansiyel Alıcılar ve Ortaklıklar
Şimdiye kadar halka açık bir şekilde teklifini açıklayan tek firma, İtalyan savunma devi Leonardo. 8 Mayıs’ta Leonardo CEO’su Roberto Cingolani, şirketinin Almanya’nın Rheinmetall‘ıyla ortak bir teklifte bulunduğunu söyledi. Leonardo ve Rheinmetall, geçen yıl duyurulan ve İtalyan ordusu için Rheinmetall Lynx’e dayalı 1.050 yeni piyade savaş aracı ve Rheinmetall’in henüz geliştirme aşamasında olan Panther KF51’e dayalı 132 tank üretmek üzere bir ortak girişimle iş birliği içindeler.
IDV’nin de bu büyük İtalyan araç siparişinden bir payı var. Aralık ayında, 23 milyar avro değerindeki anlaşmadaki geliştirme ve üretim işinin yüzde 12-15’ini almak için Leonardo ile bir anlaşma imzaladığını söyledi. Ayrıca Leonardo ve IDV’nin, İtalyan ordusu için VBM tekerlekli savaş araçları ve tekerlekli Centauro tankları üreten CIO adında uzun süredir devam eden bir ortak girişimleri bulunuyor.
Teklifler ve Uluslararası İlgi
Bir sanayi kaynağına göre, Leonardo’nun geçen yıl IDV’yi 750 milyon avroya satın almayı teklif ettiği ancak bu teklifin reddedildiği belirtildi. Kaynak, “Bir milyar teklif etselerdi alabilirlerdi, ancak yapmadılar” yorumunu yaptı.
Bu arada, dünyanın dört bir yanından çok sayıda firmanın IDV için teklif vermeye hazır olduğu bildiriliyor. İspanyol medyası, İspanya’nın Indra şirketinin 1 milyar avro ödemeye hazır olduğunu öne sürerken, ABD fonları ve Fransız-Alman konsorsiyumu KNDS‘nin de istekli olduğu bildiriliyor.
BAE Systems de potansiyel bir teklif sahibi olarak görülüyor. Perşembe günü BAE Systems Hägglunds ile IDV arasında, BvS10 arazi aracını İtalyan ordusuna sunmak üzere bir ortaklık kurulduğu duyurulmuştu. Bu aracın tasarım ve üretimi İtalya’da gerçekleştirilecek. BAE halihazırda ABD Deniz Piyadeleri için IDV’li amfibi araçlar üretiyor olması da bu ihtimali güçlendiriyor.
İtalyan Hükümetinin ‘Altın Güç’ İkilemi
Ancak sanayici kaynaklar, IDV’nin İtalyan ordusu ve Leonardo ile olan güçlü bağlantıları göz önüne alındığında, şirketin yurtdışındaki bir alıcıya satılması konusunda İtalyan hükümetinin isteksiz davranacağını belirtiyor. İsminin açıklanmasını istemeyen bir kaynak, “İtalyan ordusu ve hükümet üyeleri, IDV’nin İtalyan kalmasını istiyor” dedi.
Ancak Cingolani, Leonardo’nun IDV’yi İtalyan elinde tutmak için en yüksek fiyatı ödemekten kaçınacağını öne sürdü. Ayrıca Exor’un da, Avrupa dışındaki firmaların giderek daha fazla AB işletmelerini satın almaya ilgi duyduğunu bilerek, işlerle dolu bir firmanın satışından muhtemelen maksimum kar elde etmeyi hedefleyeceğini belirtti. Avrupa’da bir savunma savaş fonu oluşturulmasıyla birlikte, AB dışındaki firmaların bu tür stratejik satın almalara ilgisi artıyor.
İtalyan medyasında öne sürülen çözümlerden biri, İtalyan hükümetinin stratejik İtalyan şirketlerinin satışını kontrol etmek veya engellemek için kullanabileceği sözde ‘Altın Güç’ yasası. Ancak yasa konusunda uzman bir İtalyan, bu hükmün IDV’de geçerli olmayabileceğini söyledi. Kaynak, yasanın genellikle yeni bir alıcı için koşullar koymak veya potansiyel olarak düşmanca olduğu düşünülen bir alıcının satın almasını durdurmak için kullanıldığını belirtti. Örneğin, GE’nin İtalyan firması Avio Aero’yu satın aldığında bu yasa kullanılmıştı. Ancak kaynak, “bir grup teklif sahibinden bir veya daha fazlasını dışlamak için kullanıldığı hiçbir zaman olmadı” dedi. Ayrıca, “Leonardo’da kontrol hissesi bulunan İtalyan hükümeti örneğin Indra’ya bir satışı engellerse, bu durum yasal olarak piyasa müdahalesi olarak itiraz edilebilir mi? Indra Çin değildir” diyerek, yasal belirsizliğe dikkat çekti.
