Kanada’nın yeni Başbakanı Mark Carney liderliğindeki hükümet, ülkenin ordusunu önemli ölçüde güçlendirme hedefiyle iddialı bir satın alma programı başlatmaya hazırlanıyor. 13 Mayıs’ta açıklanan yeni kabinede Savunma Bakanlığı görevine David McGuinty ve Savunma Tedarik Bakanlığı görevine eski savaş pilotu Stephen Fuhr’un getirilmesi, bu yeniden silahlanma sürecine verilen önemi açıkça gösteriyor.
Başbakan Carney, kabine duyurusunda yaptığı konuşmada, hükümetin her kademesinde liderlik beklendiğini ve bu doğrultuda çalışmalara yeni fikirler, net bir odak ve kararlı eylemler getirilmesi gerektiğini vurguladı. Carney ayrıca, “Kara, hava, deniz ve siber uzayda benzeri görülmemiş yatırımlar yaparak topraklarımızın her bir köşesini savunacak daha güçlü bir Kanada Silahlı Kuvvetleri inşa edeceğiz” ifadelerini kullanarak ordunun her alanda güçlendirileceğinin sinyallerini verdi. Hükümetin önceliklerinin detaylı bir şekilde 27 Mayıs’ta açıklanması beklenirken, savunma alanındaki bu büyük yeniden yapılanma hamlesi şimdiden dikkatleri üzerine çekiyor.
Savunma Alım Listesinde Neler Var?
Federal seçimlerin ortasında, 19 Nisan’da kamuoyuyla paylaşılan savunma platformu, Kanada ordusu için kapsamlı bir yeniden silahlanma programının ana hatlarını çizdi. Bu program, çeşitli kara, deniz ve hava araçlarının alımını içeriyor. Kara kuvvetleri için 80 ila 102 adet kundağı motorlu obüs tedarik edilmesi planlanırken, deniz kuvvetlerinin gücünü artırmak amacıyla geleneksel güçle çalışan yeni bir denizaltı filosu oluşturulması hedefleniyor. Hava kuvvetlerinin erken uyarı ve kontrol yeteneklerini geliştirmek için ise Kanada yapımı bir erken uyarı ve kontrol uçağı filosu satın alınması gündemde. Ayrıca, Kanada ordusu için modern bir kara tabanlı hava savunma sistemi de tedarik edilecek. Başbakan Carney’nin ek olarak ağır buz kırıcı gemiler alma sözü de bulunuyor, ancak bu gemilerin sayısı henüz netleşmiş değil. Bu geniş kapsamlı alım planı, Kanada ordusunun savunma kapasitesini önemli ölçüde artırmayı amaçlıyor.
F-35 Savaş Uçağı Alımı Gözden Geçiriliyor
Kanada hükümetinin savunma harcamalarında önemli bir yer tutan Lockheed Martin F-35 savaş uçağı alımı da Başbakan Carney’nin talimatıyla yeniden inceleniyor. Kanada, Ocak 2023’te Amerika Birleşik Devletleri’nden 88 adet F-35 savaş uçağı satın almak için 13,2 milyar dolar (19 milyar Kanada doları) bütçe ayırmıştı. Ancak Carney, bu incelemenin nedenini ABD Başkanı Donald Trump’ın Kanada’ya karşı uyguladığı ticaret savaşına bağlayarak, ülkenin şu anda yalnızca ilk 16 F-35’i satın alma taahhüdünde bulunduğunu belirtti. Carney’nin, Fransız ve İngiliz hükümet yetkilileriyle F-35’e potansiyel bir alternatif sağlayıp sağlayamayacakları ve bu uçağın Kanada’da üretilme olasılığı konusunda görüşmeler yaptığı da biliniyor. Bu durum, Kanada’nın savunma tedarikinde farklı seçenekleri değerlendirebileceğinin ve müttefikler konusunda tercihlerde bulunabileceğinin bir işareti olarak yorumlanıyor.
ABD-Kanada Askeri İlişkileri Sorgulanıyor
Başkan Trump’ın Kanada’ya yönelik ticari tehditleri, iki ülke arasındaki askeri ilişkilerin geleceği hakkında da soru işaretleri yarattı. Başbakan Carney, 13 Mayıs’ta ABD-Kanada savunma düzenlemelerine atıfta bulunarak, “Daha tehlikeli ve bölünmüş bir dünyada ordumuzda ne düzeyde birlikte çalışabilirlik var?” sorusunu gündeme getirdi. Carney, bu durumun alınması gereken önemli kararlar olduğunu vurgulayarak, Kanada’nın savunma stratejilerinde olası değişikliklerin sinyalini verdi. Savunma Tedarik Bakanı olarak atanan Stephen Fuhr’un, F-35 incelemesini denetleme ve genel savunma tedarik sürecinde iyileştirmeler yapma gibi önemli görevleri üstleneceği belirtildi. Fuhr’un geçmişte sivil havacılık sektöründe görev yaparken (2011 ve 2014 yıllarında) F-35’in maliyetini ve değerini sorgulamış olması, bu incelemenin ne kadar kapsamlı olabileceği konusunda ipuçları veriyor. Ancak, 2015 yılında Liberal milletvekili olarak seçildikten sonra, partisinin F-35 alımına yönelik tutumundaki değişikliği benimsemişti. Dönemin Liberal Başbakanı Justin Trudeau’nun 2015 seçim kampanyasında F-35’i asla satın almayacağına dair verdiği sözü daha sonra değiştirerek 2023’te bu alımı onaylaması, Kanada’nın savunma politikalarındaki karmaşıklığı gözler önüne seriyor.
F-35 İncelemesi Devam Ediyor
Savunma Tedarik Bakanı Stephen Fuhr, henüz yeni görevi hakkında detaylı bilgiye sahip olmadığını belirtirken, F-35 incelemesinin erken aşamada olduğu ve ne zaman tamamlanabileceğine dair kesin bir zaman çerçevesinin bulunmadığı Milli Savunma Bakanlığı tarafından da teyit ediliyor. Milli Savunma Bakanlığı sözcüsü Nick Drescher Brown’ın 15 Mayıs’ta Defense News’e gönderdiği e-postada, “F-35 incelemesi devam ediyor ve zamanında ilerliyor; iç, dış ve bağımsız girdiler dikkate alınıyor” ifadeleri, sürecin titizlikle yürütüldüğünü gösteriyor. Bu incelemenin sonuçları, Kanada’nın gelecekteki savaş uçağı filosu ve savunma stratejileri açısından kritik öneme sahip olacak.
Yeni Helikopter Filosu da Gündemde
Kanada ordusunun güçlendirme planları sadece savaş uçakları ve denizaltılarla sınırlı değil. Mevcut döner kanatlı uçak filosunun ateş gücü ve hareket kabiliyetindeki eksiklikleri giderecek yeni bir helikopter filosunun satın alınması da gündemde. Kanada ordusu, bu yaz aylarında savunma sanayii ile bu konuda çalışmalara başlamayı umuyor. Bu potansiyel satın alma işlemi, Başbakan Carney’nin savunma politikası açıklamasında doğrudan belirtilmemiş olsa da, havacılık endüstrisi ve savunma analistlerine yönelik bir brifingde, Kanada’nın yeni taktik helikopterlere 12,9 milyar dolar (18,4 milyar Kanada doları) harcayacağı bilgisi paylaşıldı. RCAF Tuğgeneral Brendan Cook tarafından hazırlanan ve Milli Savunma Bakanlığı tarafından Defense News’e sağlanan bu brifing, yeni helikopter filosunun mevcut CH-146 Griffon helikopter filosunun yerini alacağını ortaya koyuyor. Bu modern helikopter filosu, Kanada ordusunun operasyonel yeteneklerini önemli ölçüde artıracak ve farklı görevlerde daha etkin rol almasını sağlayacak.
