Havacılık uzmanları, Katar tarafından bağışlanan Boeing 747’nin eski Başkan Donald Trump için yeni bir Air Force One’a dönüştürülmesinin, hem maliyet hem de süre açısından büyük zorluklar yaratabileceğini, ayrıca uçağın mevcut Air Force One’ın sahip olduğu kritik yeteneklerden yoksun olabileceğini ve ciddi güvenlik riskleri taşıdığını belirtti.
ABC News’in Pazar günü yayınladığı habere göre, Trump yönetimi Katar kraliyet ailesinden yaklaşık 400 milyon dolar değerinde lüks bir 747-8 uçağı almayı planlıyor ve bu uçağın görev süresinin geri kalanında Air Force One olarak kullanılması hedefleniyordu. 1 Hava Kuvvetleri’nin 13 yıllık bu uçağı devralıp başkanlık kullanımına uygun hale getireceği ve 2028’in sonuna kadar Trump Başkanlık Kütüphanesi Vakfı’na devredeceği belirtilmişti. Wall Street Journal ise bu ayın başlarında L3Harris’in Teksas’ta bir Katar 747 uçağını bu yılın sonuna kadar tamamlanacak geçici bir Air Force One uçağına dönüştürmekle görevlendirildiğini bildirmişti.
Askeri uçak uzmanı ve AeroDynamic Advisory Genel Müdürü Richard Aboulafia, bu tür bir uçağın Air Force One olarak kabul edilmesinin, etik kaygılar bir yana, birçok nedenden dolayı sorunlu olacağını söyledi. Aboulafia, “Her şey Air Force One’ın ne yapması gerektiğine dair utanç verici bir yanlış anlamaya dayanıyor. Eğer gökyüzünde altın kaplama bir saraysa ve daha fazlası değilse, devam edin. Eğer en kötü durumda [nükleer savaş gibi] kullanılacak gerçek bir araçsa, o zaman bu o değil,” dedi.
Boeing’in başlangıçta VC-25B programı kapsamında iki yeni Air Force One jetini 2024’te teslim etmesi planlanıyordu. Ancak bu tarih, pandemi kaynaklı karmaşalar, tedarik zinciri sorunları ve şirketi zorlayan diğer nedenlerle defalarca ertelendi. Hava Kuvvetleri ilk olarak 2015 yılında bir çift 747-8’in yeni başkanlık uçağı olacağını duyurmuştu. Ancak maliyetler Trump’ı memnun etmemiş ve ilk yönetimi fiyatı düşürmek için Boeing ile sert pazarlıklara girişmişti. Trump, Boeing’in programdaki gecikmelerine sabrını kaybetmiş ve şirketle ilgili hoşnutsuzluğunu dile getirmişti. Yeni Air Force One’lar, Trump’ın görevden ayrılmasından sonra 2029’dan önce hazır olmayabilir; ancak Hava Kuvvetleri’nden bir yetkili geçen hafta milletvekillerine, uçağın 2027’de teslim edilebilmesini sağlayabilecek gerekliliklerdeki değişikliklerin değerlendirildiğini söyledi. Boeing ve L3Harris yorum yapmayı reddederken, Hava Kuvvetleri soruları Beyaz Saray’a yönlendirdi.
Trump, Pazar akşamı Truth Social’da yayınladığı bir yazıda potansiyel 747 anlaşmasına değinerek, “Savunma Bakanlığı’nın uçağı ÜCRETSİZ olarak HEDİYE aldığını” iddia etti.
Air Force One, sadece ABD başkanını dünyanın dört bir yanına taşımakla kalmıyor, aynı zamanda başkomutanın 3. Dünya Savaşı gibi büyük bir felaket sırasında ABD ordusunu ve hükümetini yönetmesine olanak tanıyan bir uçuş durum odası olarak da tasarlanmış. Bu uçaklar, başkanı ve tıbbi tesisi olası bir düşman saldırısına karşı korumak için güvenli iletişim sistemleri, askeri düzeyde güç sistemleri ve gizli öz savunma sistemleri gibi yeteneklerle donatılmış durumda.
Mitchell Havacılık ve Uzay Çalışmaları Enstitüsü’nün yönetici direktörü Doug Birkey, Air Force One uçaklarının “gezegenin en mükemmel iletişim süitlerinden birine sahip” olduğunu söyledi. Birkey, “En zorlu koşullarda bile bir komuta ve kontrol merkezi olarak işlev görüyor [hayal edilebilir]. Sadece günlük hayatta bile, bu şey aşırı derecede bağlantılı,” dedi.
Aboulafia, geçmişteki Air Force One uçaklarının, bir sorun çıkması durumunda kritik sistemlerin çalışmaya devam edebilmesini ve nükleer bir savaş sırasında ayakta kalıp çalışmaya devam edebilmesini sağlamak için yedekli olarak inşa edildiğini söyledi. Aboulafia, “Eğer [Trump] Air Force One’ın tüm yeteneklerini ve özelliklerini istiyorsa, bu geriye doğru bir adım olur,” dedi. “VC-25B programı kapsamında diğer 747-8’lerde üzerinde çalıştıkları şeye yeniden başlamaları gerekecek.”
Aboulafia, 747’yi bu yeteneklerle sıfırdan yükseltmenin 2030’lara kadar sürebileceğini ve “milyarlarca ve milyarlarca” dolara mal olabileceğini söyledi. Aboulafia, “Dünyanın dört bir yanındaki askeri güçlerle şifreli iletişimle iletişim kurma ve yönetme yeteneği bile – bu çok pahalı bir girişim,” dedi. “Diğer 747-8’lerde [VC-25B programı için planlanan] devam ediyor, yıllardır devam ediyor. Aynı uçakla tekrar başlamak çok daha uzun sürecek.”
Hava yakıt ikmali, daha önceki Air Force One uçaklarında bulunan ancak uyarlanmış Katar 747’de bulunamayan bir özellikti. Bu yetenek VC-25B uçağında da mevcuttu. Air Force One’ın ayrıca gezegendeki en yüksek bilgi güvenliği seviyesine sahip olması muhtemeldir, çünkü başkan bunu, bir nükleer savaş çıkması durumunda ülkeyi yönetmek için kullanabilir. Aboulafia, Katar kraliyet ailesinden bir uçağın sağlanmasının oldukça endişe verici olduğunu ve uçağın iyice incelenmesi ve dinleme cihazları açısından taranması gerektiğini söyledi. Bunun muhtemelen iç işleyişine derinlemesine dalışlar gerektireceğini söyledi. Aboulafia, “Bu durum büyük bir güvenlik endişesi yaratacaktır” dedi.
Bir 747-8’in birkaç ay içerisinde Air Force One’a yükseltilmesinin mümkün olup olmadığı sorulduğunda (mevcut VC-25B jetleri yaklaşık on yıldır geliştiriliyor) Birkey, bunun ordunun ve yönetimin uçağa ne konulması gerektiğine karar vermesine bağlı olduğunu söyledi. Birkey, “Söz konusu zaman çizelgesi temel olarak gereksinimlerin ölçeğine ve kapsamına bağlıdır” dedi.
