Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, 10-16 Mayıs Engelliler Haftası vesilesiyle yaptığı yazılı açıklamada, Bakanlık olarak “Herkes İçin Engelsiz Ulaşım” vizyonuyla hayata geçirdikleri projeleri detaylandırdı. Bakan Uraloğlu, engelli bireylerin ulaşım ve iletişimde karşılaştıkları engelleri kaldırmak amacıyla 12 Ar-Ge projesine 100 milyon lira karşılıksız destek sağladıklarını ve çeşitli ulaşım modlarında engelsiz erişimi kolaylaştıran uygulamaları hayata geçirdiklerini bildirdi.
Engelsiz Ulaşım Projelerine 100 Milyon Lira Ar-Ge Desteği
Bakan Uraloğlu, 2021-2025 yıllarını kapsayan 5 yıllık Erişilebilir Ulaşım Stratejisi ve Eylem Planı çerçevesinde, herkes için erişilebilir, eşit koşullarda, kesintisiz, güvenli ve bağımsız bir ulaşım sistemi oluşturmayı hedeflediklerini belirtti. Bu kapsamda, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Araştırmaları Merkezi (UDHAM) aracılığıyla Ar-Ge projelerine destek çağrısı yapıldığını ve “Herkes İçin Engelsiz Ulaşım” temalı 12 projeye 100 milyon lira karşılıksız destek sağlandığını açıkladı.
Desteklenen projeler arasında “Dezavantajlı Kullanıcılar İçin Gerçek Zamanlı ve Talep Tabanlı Ulaşım Platformu”, “Yapay Zeka Destekli Kontrol Tasarımı”, “Kentsel Erişilebilirlikte Mikro Mobilite Çözümleri”, “Dezavantajlı Kullanıcılar İçin Yapay Zeka ve Görüntü İşleme Tabanlı Trafik Sinyalizasyon Sisteminin Geliştirilmesi”, “Görüntü İşleme ve Yapay Zeka Tabanlı Ulaşım Destek Sistemi”, “V2X teknolojisi tabanlı engelsiz kavşak sinyalizasyon sistemi” ve “Güvenli ve kapsayıcı ulaşım için gerçek zamanlı rehberlik sistemi” gibi yenilikçi çözümler yer alıyor.
Havalimanlarından Demiryollarına Erişilebilirlik Çalışmaları
Bakan Uraloğlu, ülke genelinde 40 havalimanının “Erişilebilirlik Belgesi” aldığını ve engelli yolcular için danışma noktalarından tuvaletlere, rampalardan sesli ve görüntülü bilgi sistemlerine kadar birçok erişilebilirlik düzenlemesi yapıldığını vurguladı. Ayrıca, Sivas Nuri Demirağ ve Balıkesir Koca Seyit havalimanlarının T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından “Erişilebilir Kamu Kurum ve Kuruluşları” kategorisinde ödüllendirildiğini belirtti.
Demiryolu ulaşımında ise hareket kabiliyeti kısıtlı bireylerin güvenli dolaşımını sağlamak amacıyla 2019 yılında “Turuncu Masa Erişilebilir Ulaşım Hizmet Noktası” uygulamasının hayata geçirildiğini ve bu uygulamanın tüm ulaşım terminallerinde yaygınlaştırılması için çalışmaların sürdüğünü ifade etti. Marmaray ve Başkentray gibi banliyö trenlerinde görme engelli vatandaşlar için sesli bilgilendirme sistemi ve Braille alfabesiyle yönlendirme yazılarının bulunduğunu, demiryollarında kullanılan araçların da engelli bireylerin ihtiyaçlarına uygun olarak üretildiğini kaydetti.
Engelli Bireyler İçin Ücretsiz ve İndirimli Seyahat İmkanları
Engelli bireylerin seyahatlerini kolaylaştırmak amacıyla Yüksek Hızlı Tren (YHT) ve ana hat trenlerinde ücretsiz seyahat uygulamasının devam ettiğini belirten Bakan Uraloğlu, 2017-2024 yılları arasında yaklaşık 7,8 milyon engelli yolcunun bu haktan yararlandığını ve 2025 yılının ilk dört ayında 350 bin 378 engelli yolcuya hizmet verildiğini açıkladı. Karayolu Taşıma Yönetmeliği çerçevesinde ise 2025 yılında 531 bin 76 engelli vatandaşın şehirlerarası otobüslerde yüzde 40’a kadar indirimli seyahat ettiğini ifade etti.
Karayollarında ve Dijital Platformlarda Engelsiz Ulaşım
Karayolları Genel Müdürlüğü’nün sorumluluğundaki yollarda yaya geçitlerinin engelli bireylerin kullanımına uygun olarak tasarlandığını belirten Bakan Uraloğlu, hissedilebilir yüzeyler, orta refüj düzenlemeleri, rampalar ve butonlu sinyalizasyon uygulamalarının hayata geçirildiğini ve yaya kaldırımlarının tekerlekli sandalye kullanıcılarının manevra yapabileceği şekilde genişletildiğini söyledi.
Engelli bireylerin ulaşımda karşılaştıkları zorlukları ortadan kaldırmak için dijital çözümler geliştirmeye devam ettiklerini ifade eden Uraloğlu, “Herkes İçin Hareketlilik” mobil uygulamasının engelli vatandaşların seyahatlerini kolaylaştıracak ve tüm ihtiyaçlarını karşılayacak modüllerle donatılacağını, refakatçi modülünden işaret dili çağrı merkezi desteğine kadar birçok hizmet sunulacağını kaydetti.
E-Devlet ve PTT’de Engelsiz Hizmetler
E-Devlet İletişim Merkezi’nin işitme engelli vatandaşlara görüntülü ve yazılı olarak online hizmet verdiğini belirten Bakan Uraloğlu, 2025 yılının ilk dört ayı dahil olmak üzere toplam 45 bin 150 işitme engelli vatandaşa hizmet verildiğini açıkladı. PTT’nin de hareket kabiliyeti kısıtlı bireylerin erişimi için PTTMatik’leri erişilebilir hale getirdiğini ve engelli müşterilerin aylıklarını evlerinde veya iş yerlerinde ödediğini ifade etti. 2024 yılında 467 bin 239 ve 2025 yılının ilk 4 ayında 145 bin 441 engelli vatandaşa aylıklarının evlerinde teslim edildiğini belirtti.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın engelli bireylerin hayatını kolaylaştırmak için hayata geçirdiği bu kapsamlı projeler ve uygulamalar, Türkiye’nin engelsiz ulaşım vizyonuna önemli katkılar sunuyor.
