ABD Savunma Bakanlığı yetkilileri, Başkan Donald Trump’ın 2026 mali yılı için önerdiği 1,01 trilyon dolarlık ulusal savunma bütçesinin detaylarını Pentagon’da düzenlenen bir basın toplantısında kamuoyuyla paylaştı. Bu tarihi bütçe, 2025 yılına kıyasla yüzde 13,4’lük önemli bir artışı temsil ediyor ve hem 848,3 milyar dolarlık ana bütçeyi hem de Kongre uzlaşı mekanizması yoluyla sağlanacak 113,3 milyar dolarlık ek finansmanı kapsıyor.
Yetkililere göre bu devasa bütçe, ABD’nin değişen küresel güvenlik dinamiklerine verdiği bir yanıt niteliğinde. Ana hedefler arasında anavatan savunmasının güçlendirilmesi, Çin’in Hint-Pasifik bölgesindeki saldırgan tutumuna karşı caydırıcılık, savunma sanayisinin yeniden yapılandırılması ve askerlerin yaşam kalitesinin artırılması gibi kritik başlıklar yer alıyor.
Bütçedeki Öne Çıkan Kalemler ve Stratejik Yatırımlar
Yeni savunma bütçesi, çeşitli alanlarda önemli yatırımları beraberinde getiriyor. En dikkat çekici kalemlerden biri, “Golden Dome (Altın Kubbe) for America” adlı yeni nesil hava savunma programına ayrılan 25 milyar dolar. Ayrıca, ülkenin nükleer üçlü yapısının modernizasyonuna yönelik 60 milyar dolarlık bir yatırım planlanıyor. Detaylı bütçe dağılımında ise şu başlıklar göze çarpıyor:
- Hava Kuvvetleri:
- 3,1 milyar dolar F-15EX Eagle II üretimi
- 3,5 milyar dolar F-47 (Yeni Nesil Hava Hakimiyeti savaş uçağı) geliştirme fonu
- Deniz Kuvvetleri: 19 yeni savaş gemisi üretimi için 47,4 milyar dolar
- Nükleer Altyapı: Nükleer tersanelerin verimliliğini artırmak amacıyla 2,5 milyar dolar
- Mühimmat Üretimi: 6,5 milyar dolar geleneksel mühimmat üretimi
- İleri Teknoloji Silahlar: 3,9 milyar dolar hipersonik silah yatırımı
- Siber Güvenlik: 15,1 milyar dolar siber güvenlik harcaması
- Endüstriyel Kapasite ve Tedarik Zinciri: Tedarik zinciri ve üretim kapasitesini artırmak için toplamda 3,8 milyar dolar (endüstriyel kapasite, mühimmat üretimi)
- Özel Sektör Teşviki: Stratejik yatırımları teşvik etmek üzere özel sektörü hedefleyen 1,2 milyar dolarlık kredi fonu
Personel Odaklı Yaklaşım ve Hazırlık Seviyesi
Pentagon, bütçede personel refahına da önemli bir yer ayırdı. Bu kapsamda:
- Personel maaşlarına yüzde 3,8 zam yapılması planlanıyor.
- Bekar askerler için 5 milyar dolarlık yeni konut yatırımı öngörülüyor.
- Tüm silahlı kuvvetlerde tarihi düzeyde bir hazırlık seviyesi için yaklaşık 160 milyar dolarlık kaynak ayrıldı.
Breaking Defense tarafından yayımlanan haberde, bütçenin ana dağılımı şu şekilde özetlendi:
- Askerî personel: 184 milyar dolar (689 milyon dolar uzlaştırma fonu ve 183 milyar dolar ana bütçe)
- Tedarik: 205 milyar dolar (52 milyar dolar uzlaştırma fonu ve 153 milyar dolar ana bütçe)
- Araştırma ve Geliştirme: 1,2 milyar dolar (tamamı ana bütçe)
- İşletme ve Bakım: 107 milyar dolar (9 milyar dolar uzlaştırma fonu ve 97 milyar dolar ana bütçe)
- Askeri İnşaat: 19,8 milyar dolar (842 milyon dolar uzlaştırma fonu ve 18,9 milyar dolar ana bütçe)
Hizmetlere göre dağılıma bakıldığında ise, talepte Kara Kuvvetleri için 197,4 milyar dolar, Deniz Kuvvetleri için 292,2 milyar dolar, Hava Kuvvetleri ve Uzay Kuvvetleri için 301,1 milyar dolar ve savunma genelindeki faaliyetler için 170,9 milyar dolar yer alıyor.
F-35 Siparişleri Azalıyor, Bazı Programlar İptal Ediliyor
Bütçede dikkat çeken bir diğer nokta ise F-35 Lightning II savaş uçağı tedarikinde yapılan düzenlemeler oldu. ABD Savunma Bakanlığı, yüksek maliyet sorunlarını gerekçe göstererek F-35 Lightning II tedarikini 2026 için 74’ten 47’ye düşürmeyi planlıyor. Ancak uçakların modernizasyonuna ve yedek parça tedarikine yaklaşık 1 milyar dolarlık ek bütçe ayrılacak. Bu adım, F-35’in sürdürülebilirliğini artırmayı ve muharip hazır olma seviyesini yükseltmeyi amaçlıyor.
Ayrıca, yetkililer erken ihbar ve kontrol uçağı E-7 Wedgetail programının da iptal edildiğini açıkladı. Gerekçe olarak, platformun sürdürülmesinin tartışmalı bölgelerdeki hayatta kalma olasılığına dair endişeler ve artan maliyetler gösterildi. Bu işlevin gelecekte uzay tabanlı sistemlerle sağlanması planlanıyor.
Sınır Güvenliği ve Maliyet Etkinliği Vurgusu
Önerilen bütçede ABD-Meksika sınır güvenliği için 5 milyar dolarlık ek kaynak talep ediliyor. Bu kalem, sınırda görev yapan askerlerin konuşlandırılması ve göçmen gözaltı desteği gibi önemli harcamaları kapsıyor.
ABD Savunma Bakanlığı, Şubat 2025’te Savunma Bakanı Pete Hegseth tarafından verilen talimat doğrultusunda 30 milyar dolarlık maliyet etkinliği ve yeniden yönlendirme çalışmaları gerçekleştirmişti. Bu tasarruflar, yüksek öncelikli programlara yönlendirilerek hem operasyonel etkinlik hem de mali disiplin sağlanması hedefleniyor.
