Airbus, Pasifik Hava Fuarı’nda yaptığı açıklamada, A330 Çok Amaçlı Tanker Taşımacılığı (MRTT) uçağına olan “çok yüksek” talebi karşılamak için üretimini artırmayı düşündüğünü belirtti. Hem mevcut müşterilerden hem de potansiyel yeni alıcılardan gelen yoğun ilgi, Airbus’ı yıllık üretim kapasitesini önemli ölçüde yükseltmeye yönlendiriyor.
Küresel Tanker Eksikliği ve MRTT’ye Artan Talep
Airbus’ın hava gücü başkanı Jean-Brice Dumont, basın toplantısında yaptığı açıklamada, “Müşterilerden aldığımız sinyallerle MRTT’nin fiyat artışını inceliyoruz” dedi ve bu incelemenin “incelemekten daha fazlası” olduğunu vurguladı. Airbus şu anda yılda dört ila beş A330 MRTT uçağı üretiyor ancak Dumont, “bunu önemli ölçüde artırmamız gerekecek” diyerek tankerlere olan talebin çok yüksek olduğunu ifade etti.
Avrupa Savunma Ajansı’na göre, Avrupa, havadan havaya yakıt ikmalinde kritik yetenek eksiklikleriyle karşı karşıya. Airbus, Nisan ayı sonu itibarıyla Avrupa müşterilerine 36 adet A330 MRTT uçağı teslim etti ve altı adet daha sipariş aldı. Bu rakam, Amerika Birleşik Devletleri’nin 400’den fazla uçaktan oluşan tanker filosuna kıyasla oldukça düşük kalıyor.
Dumont, Defence News’e verdiği demeçte, Avrupa’da 10 ila 20 uçak için ek bir pazar olabileceğini ve dünyanın geri kalanında daha fazla talep beklendiğini tahmin ediyor. MRTT pazarının “oldukça dinamik” olması ve talebin “gelip gelmesi” nedeniyle ölçülmesinin zor olduğunu da ekledi.
NATO Havuzu ve Yeni Müşteriler
Finlandiya, İsveç, Norveç ve Danimarka’nın bu ayın başlarında NATO’nun Avrupa MRTT filosuna katılmak için bir niyet mektubu imzalaması, talebin somut bir göstergesi oldu. Danimarka, Mart ayında Avrupa tanker havuzuna katılma planlarını açıklamış, potansiyel iki MRTT uçağı alımı da dahil olmak üzere katılımının 2025-2033 yılları arasında tahmini 7,4 milyar Danimarka kronuna (1,1 milyar $) mal olacağını belirtmişti.
Dumont’a göre Airbus, Avrupa havuzuna katılmak isteyen ülkelerin yanı sıra, mevcut güvenlik bağlamında filolarını büyütmek isteyen mevcut bireysel müşterilerden ve ayrıca potansiyel yeni müşterilerden ilgi görüyor. “Her şeyden biraz” diyerek talebin çeşitliliğini vurguladı.
Birleşik Krallık, 14 uçakla A330 MRTT’nin en büyük Avrupa operatörü konumundayken, Fransa 12 uçak işletiyor ve üç uçak daha siparişte. Hollanda ve Almanya da dahil olmak üzere altı Avrupa ülkesi, tanker ihtiyaçlarını NATO’nun çok uluslu filosunda birleştirmiş durumda; bu filo dokuz uçak işletiyor ve bir uçak daha sipariştedir.
Dumont, “Havuzda öngörülebilir bir artış var, bence birçok ülke, yakıt ikmali yapılabilecek sayıda savaş uçağı veya başka uçakları olduğu için hızlı konuşlanmaya ihtiyaç duyduklarını fark ediyor” dedi. “Bu yüzden havuz bir cevap.”
Uluslararası operatörler arasında Singapur, Güney Kore, Avustralya, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri yer alıyor. Airbus, A330 MRTT’nin Amerika Birleşik Devletleri dışındaki hava-hava yakıt ikmal uçaklarında yüzde 90’ın üzerinde bir pazar payına sahip olduğunu belirtiyor.
Üretim Zorlukları ve Gelecek Planları
Airbus’ın tanker üretimini artırmak için, endüstriyel darboğazları çözmek ve araçları hizalamak amacıyla yatırımlar gerektirecek bir dizi eşikle karşı karşıya olduğu belirtildi. Dumont, bu eşiklerin yılda altı ve yılda sekiz uçak olabileceğini ifade etti ve “Ve sonra çok daha yükseğe çıkabiliriz, ancak bu başka bir hikaye” diye ekledi.
Bir soru da Airbus’ın daha yüksek çıktıyı karşılayacak hangarlara sahip olup olmadığı veya yeni hangarlar inşa etmesi gerekip gerekmediğiydi. Dumont, şirketin Fransa’da monte edilen A330 uçaklarını Madrid’in güneyindeki Getafe’deki tesisinde tankerlere dönüştürdüğünü belirtti.
Dumont ayrıca, şirketin A330neo’ya dayalı, daha yakıt tasarruflu motorlara ve geliştirilmiş bir kanada sahip yeni bir versiyon olan MRTT+ için lansman müşterisiyle anlaşmaya yakın olduğunu söyledi. İlk MRTT+’ın üretimde olduğunu ve uçağın 2028 sonuna kadar teslim edilmesinin hedeflendiğini de sözlerine ekledi.
A400M Nakliye Uçağına Yeni Yetenekler
Airbus, A330 MRTT’nin yanı sıra, A400M nakliye uçağı için de yeni kabiliyetler tanıttı. Bunlar arasında yük kapasitesinin 3 ton artırılarak 40 tona çıkarılması ve insansız hava aracı “ana gemisi” veya uzaktan sinyal bozma amaçlı elektronik harp platformu olarak işlev görme kabiliyeti yer alıyor. Dumont, “Bir A400M’den drone atmayı test ediyoruz, ardından bir A400M’den bir drone kontrol ediyoruz” dedi.
